fbpx


Klimaat
klimaatopwarming

Vraagtekens rond de klimaatopwarming

Meer openheid bij informatieverstrekking rond klimaatplannen



De klimaatconferentie in Glasgow eindigde op zaterdag 12 november. Volgens de meeste waarnemers heeft de conferentie niet genoeg opgeleverd om de 1,5 graad opwarming, afgesproken in Parijs, daadwerkelijk in het vizier te houden. Zelfs die van een beperking der opwarming tot 2 graden zou niet gehaald kunnen worden. Maar de wereld doet stappen vooruit in de vermindering van steenkool en subsidies aan fossiele brandstoffen. In de eindtekst staat dus niet dat ‘coal’ uitgefaseerd, maar wel verminderd moet worden. Dat laat…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De klimaatconferentie in Glasgow eindigde op zaterdag 12 november. Volgens de meeste waarnemers heeft de conferentie niet genoeg opgeleverd om de 1,5 graad opwarming, afgesproken in Parijs, daadwerkelijk in het vizier te houden. Zelfs die van een beperking der opwarming tot 2 graden zou niet gehaald kunnen worden. Maar de wereld doet stappen vooruit in de vermindering van steenkool en subsidies aan fossiele brandstoffen. In de eindtekst staat dus niet dat ‘coal’ uitgefaseerd, maar wel verminderd moet worden.

Dat laat grootverbruikers zoals China en India toe nog steenkoolcentrales te openen, alleen die moeten schoner worden. Deze twee landen, samen met de Verenigde Staten de grootste vervuilers in de wereld, zouden ook pas tegen respectievelijk 2060 en 2070 klimaatneutraal zijn. Positief is wel dat de Verenigde Staten en China, ondanks de handelsspanningen, een akkoord sloten om samen te strijden tegen de uitstoot van methaan, het sterkste broeikasgas. India kwam toch ook met nieuwe klimaatdoelstellingen, en gaat gigantisch veel investeren in zonneparken.

De arme landen

Voorts is er ook nog de gebrekkige financiering. In 2009 beloofden de rijke landen jaarlijks 100 miljard dollar in een fonds te storten, maar dat is er nog steeds niet. De arme landen dringen al heel lang aan op een financiële regeling voor ­de klimaatschade die ze al geleden hebben. De vrees ontstaat nu in de westerse wereld dat ze aansprakelijkheidsvorderingen zouden kunnen instellen. In de slotverklaring dringen ze nogmaals aan op dit fonds, zonder concrete garanties.

Voor de wereldwijde koolstofmarkt, waarmee de rijke landen arme landen betalen om extra inspanningen te leveren, bestaat enkel het plan om twee procent van de huidige emissierechten uit de markt te halen om de koolstofprijs omhoog te duwen. Men hoopt zo een meer performante markt te creëren die bedrijven zal motiveren om de CO2-uitstoot te verminderen.

De volgende afspraak is reeds volgend jaar in Sharm-el-Sheikh (Egypte), waarbij de landen gevraagd wordt hun klimaatplannen aan te passen. Wordt vervolgd.

Actie is noodzakelijk

Het is goed dat de wereld meer en meer gemotiveerd is om iets te doen aan de CO2-uitstoot en de opwarming van de aarde. De pollutie kan zeker niet goed zijn. Op termijn is de vergrote inzet in de wereld ook goed voor de economie in het algemeen.

Als oud-leerling van het Xaveriuscollege te Borgerhout, de bakermat van Agalev/Groen! in de jaren ’70, zijn we van oordeel dat het zeker een goede zaak is om met het milieu rekening te houden. Maar we blijven toch met vraagtekens zitten.

Is het gat in de ozonlaag verdwenen?

In de jaren ‘90 werd het milieunieuws overheerst door het gat in de ozonlaag dat almaar groter werd. Die ozonlaag houdt het schadelijkste deel van de ultraviolette straling uit het zonlicht tegen. Deze werd echter aangetast door bepaalde drijfgassen uit bijvoorbeeld spuitbussen en oudere types koelkasten. Het gaat met name om cfk’s (chloorfluorkoolstofverbindingen). Wanneer het broeikaseffect voor de temperatuurstijging zorgt waarbij ozon wereldwijd wordt afgebroken, dan verdwijnt de temperatuurinverse in onze atmosfeer en daarmee onze atmosfeer. Zonder ozonlaag is er geen leven op aarde meer mogelijk. Op 1 januari 1989 werd het Montrealprotocol van kracht, waarin afspraken overeengekomen werden over maatregelen voor de beheersing van de uitstoot van gassen die schadelijk zijn voor de ozonlaag.

Eigenaardig hoor je daar in de media nog maar weinig over. Is het probleem opgelost door de eliminatie van de cfk’s? Blijkbaar niet: de ozonlaag vertoont tekenen van herstel, maar het is een langzaam proces en het zal nog tot de jaren 2060 of 2070 duren voordat de ozonafbrekende stoffen volledig zijn uitgebannen.

1970: klimaat wordt kouder

Recent circuleerde er op Facebook een artikel uit een krant van het Nederlandse Leeuwarden (15 oktober 1970) waarin ‘geleerden met stelligheid zeggen dat het klimaat kouder wordt’. De afkoeling die sinds 1960 geconstateerd werd (tussen 1940 en 1960 daalde de gemiddelde temperatuur met 0,17 graden Celsius), zou zich doorzetten. Maar de deskundigen ‘geloven niet dat de afkoeling zal leiden tot een nieuwe ijstijd’.

Sinds 1970 is de wetenschap al veel verder gevorderd. Maar we hebben onze twijfels of de wetenschap al dusdanig gevorderd is dat ze alle factoren, die een impact op het klimaat hebben, beheerst.

Opwarming aarde in het verleden: einde ijstijden

Het is niet de eerste keer dat de aarde opwarmt. Het bekendste voorbeeld vinden we in de vroegere ijstijden. Er waren er 6, waarvan het laatste ijstijdvak of glaciatie, genaamd het Weichselien, ongeveer 10 000 jaar geleden eindigde. Daartussen waren kortere en warmere interglacialen aanwezig. We herinneren ons allemaal tekeningen of weergaven waarbij dicht bij onze contreien de noordelijke gebieden bedekt waren door een laag ijs. Het was de periode van de mammoets, die ongeveer 4.000 jaar geleden uitstierven: men vermoedt omwille van de klimaatverandering.

IJstijden en warmere periodes wisselden elkaar dus af. We gaan ervan uit dat dit komt doordat de aarde om zijn as draait en tegelijk óók om de zon. Die baan van de aarde rond de zon wordt steeds langer of steeds korter, en dat wisselt iedere 100 000 jaar. Als de baan om de aarde langer wordt, zitten we in een ijstijd. Maar we horen daar nu niet veel over, en blijkbaar speelt het geen rol.

Verval Mayacultuur

De Mayacultuur in Centraal-Amerika kwam in de achtste en negende eeuw tot verval. De meeste steden werden verlaten. Oorlog, de gevolgen van roofbouw en droogte worden vaak genoemd als reden voor de neergang, alleen of in combinatie. Maar de voornaamste reden zou de klimaatverandering zijn: de droogte duurde daar ongeveer 100 jaar. Er bestaat echter weinig concrete informatie.

Alomvattende verklaring ontbreekt

Dus in het verleden kreeg de aarde reeds diverse malen met klimaatverandering te maken, en toen was er nog geen sprake van stikstof of CO2. Het waren andere factoren, die los stonden van acties en gevolgen door de mens veroorzaakt.

De stand van de aarde tegenover de zon is naar ons gevoel belangrijker, maar niemand zegt er iets over. De mens heeft daar immers weinig impact op. Als je eens naar het sterrenobservatorium Urania in Hove (Antwerpen) gaat, dan zie je wat voor een miniscuul onderdeel de aarde is in het ganse heelal. Het doet je veel dagdagelijkse beslommeringen sterk relativeren.

Desondanks zou een eenvoudige en duidelijke uitleg door de wetenschap van die fenomenen uit het verleden de mensen ertoe kunnen motiveren om daadwerkelijk hun gedrag rond de CO2-uitstoot te doen veranderen. Maar mondiaal gezien blijven de communicatie en de berichtgeving in de media erg onduidelijk daarover.

Groene revolutie

Ondertussen is het al groen wat nu de klok slaagt. En zoals we reeds aangaven is dit goed. De aarde is een mooie planeet om op te leven, maar ze is ook kwetsbaar. De bevolkingsexplosie in sommige delen van de wereld draagt daar ook toe bij.

Bijna alle sectoren ondergaan de groene golf:

  • de autosector evolueert naar volledige elektrificatie;
  • de banken en verzekeraars leggen zich meer toe op groene beleggingsfondsen, en beweren dat ze de deur sluiten voor vervuilende bedrijven. Maar daarbij roepen ze net als andere sectoren, zoals de transportsector, de hulp in van de overheid. Het is immers noodzakelijk dat die overheid een gelijk speelveld creëert door, bijvoorbeeld, de vervuilende financiering op termijn droog te leggen;
  • steeds meer grootwarenhuizen, zoals Colruyt, brengen de impact van hun producten op het milieu in kaart. Via het scannen van de barcode op het product wordt de ecoscore ervan berekend. Daartoe vraagt Colruyt aan alle producenten of leveranciers van de nationale merken om data ter beschikking te stellen die het mogelijk maken om de voetafdruk van hun producten te berekenen. Met de ecoscore wil men de consumenten bewuster maken van de klimaatimpact van de producten. Lidl en Carrefour zouden Colruyt volgen;
  • we zwijgen dan nog over de energietransitie waarbij de fossiele brandstoffen op termijn vervangen worden door hernieuwbare energie (zon- en windmolenparken).

 

En we kunnen zo doorgaan.

Conclusie

De groene revolutie en initiatieven om de CO2-uitstoot te beperken zijn zeker heel positief. Maar een meer alomvattende communicatie van de klimaatproblemen uit het verleden (zoals over verdwijnen ijstijden) en andere aspecten (zoals over het gat in de ozonlaag) zou zeker kunnen bijdragen tot een sterkere motivatie bij de mensen. Deze helikoptervisie door de wetenschap en de media ontbreekt voorlopig, of komt alleszins niet voldoende tot uiting.

Paul Becue

Paul Becue is lic. Rechten, TEW en Diplomatieke Wetenschappen. Hij heeft een lange ervaring in de financiële sector. Zijn boeken over kredietverzekering gelden als de referentie.