fbpx


Economie, Klimaat

VZW Verenigde Veehouders wil stikstofbeleid juridisch aanvechten

Veearts Peter De Swaef: 'Boeren zijn bang en worden door de administratie geïntimideerd'



In tegenstelling tot in Nederland blijven de grote protesten tegen het stikstofakkoord in Vlaanderen uit. De twee belangrijkste landbouwersbelangenverenigingen, de Boerenbond en het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), kiezen voor het overleg en blijven in gesprek gaan met Vlaams minister voor Omgeving Zuhal Demir (N-VA). Die heeft nochtans de reputatie onwrikbaar te zijn. Op het terrein geloven dan ook steeds minder boeren in een onderhandelde oplossing. Veehouder Kris Bourdeaud’hui en veearts dr. Peter De Swaef richtten daarom de VZW Verenigde Veehouders op.…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


In tegenstelling tot in Nederland blijven de grote protesten tegen het stikstofakkoord in Vlaanderen uit. De twee belangrijkste landbouwersbelangenverenigingen, de Boerenbond en het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), kiezen voor het overleg en blijven in gesprek gaan met Vlaams minister voor Omgeving Zuhal Demir (N-VA). Die heeft nochtans de reputatie onwrikbaar te zijn. Op het terrein geloven dan ook steeds minder boeren in een onderhandelde oplossing. Veehouder Kris Bourdeaud’hui en veearts dr. Peter De Swaef richtten daarom de VZW Verenigde Veehouders op. Via crowdfunding willen ze de mogelijkheid onderzoeken om gerechtelijke stappen te nemen tegen het Vlaamse beleid. ‘De bepaling van de kritische depositiewaarden is volgens mij arbitrair en alles behalve wetenschappelijk onderbouwd’, stelt De Swaef.

Jarenlang boerbashen

Dr. Peter De Swaef

De Swaef, die er een vruchtbare carrière op heeft zitten als veearts gespecialiseerd in embryotransplantatie bij Belgisch Wit-Blauw runderen, kent de veehouderij door en door. Als wetenschapper heeft hij ook goede contacten met de UGent. ‘Ik heb een aantal vragen gericht aan academici van de economische en sociale faculteiten. Ik wil graag weten hoe zij de economische en sociale impact beschouwen van het beleid dat nu op tafel ligt. Dit wordt namelijk een bloedbad in een sector die enorm onder druk staat. De gemiddelde leeftijd in de veeteeltsector is momenteel 61 jaar. Het overgrote deel, zo’n 88%, heeft geen opvolging of overnemer. Een feit waar de meesten blij om zijn, want in de huidige sfeer is er geen toekomst voor jonge landbouwers.’

‘Maar wat de mensen vergeten, is dat die landbouwers wel garant staan voor onze voedselproductie. Als de landbouw verdwijnt, komt die onontkoombaar in het gedrang. Binnen tien jaar is de helft van de boeren op pensioen. Jarenlang hebben ze onder vuur gelegen en zijn ze zwart gemaakt als grote vervuilers en een bedreiging voor de natuur en biodiversiteit. Niets is echter minder waar. Een landbouwer heeft een hart voor zijn dieren en de omgeving. Die weet daar ook mee om te gaan. Het is namelijk zijn broodwinning.’

Familiebedrijven

‘En het gaat hier altijd om familiebedrijven. Want het gebruik van termen zoals mega-stallen en mega-bedrijven doet uitschijnen dat het hier om grote industriële conglomeraten gaat. Niets is minder waar. Wel is het zo dat, door de technische vooruitgang zoals melkrobotten en voedersystemen, een familiebedrijf nu meer dieren aankan dan vroeger. Een melkveebedrijf met 2 à 300 dieren is daarom geen uitzondering. Maar het blijven kleinschalige familiebedrijven, zonder vaste werknemers. Mijn generatie heeft de landbouw zien evolueren van kleine bedrijfjes met vijftien dieren die met de hand gemolken werden tot wat we nu kennen.’

U vreest dus voor de economische en sociale impact en wil dat dat beter onderzocht wordt. Maar u twijfelt ook aan de wetenschappelijke basis van het beleid. Kan u daar meer over zeggen?

‘Ik heb de laatste tijd gezocht naar de wetenschappelijke onderbouwing. Ik vind dus niets concreet terug. Dat is verbijsterend. De kritische depositiewaarden zijn ooit eens, lang geleden, bepaalt op een vergadering bij de EU. In dat verslag kan je lezen dat dat ‘empirisch’ is gebeurd, maar je vind nergens terug welke methode gehanteerd werd. Data over dat proefondervindelijk onderzoek zijn evenmin ergens terug te vinden. Ondertussen worden er regelmatig rapporten gemaakt over de kritische depositiewaarden door Van Dobben en Van Hinsberg. Die verwijzen in het begin steeds naar hun vorige rapporten en uiteindelijk naar de EU.’

‘Wanneer je over de wetenschappelijkheid vragen stelt, krijg je dus heel de tijd kringredeneringen die verwijzen naar oudere documenten, die allemaal teruggaan op het verslag van die vergadering. Ik kan op dit moment enkel concluderen dat er geen wetenschappelijke onderbouwing is.’

Administraties vol activisten

‘Een ander probleem is dat men de stikstof die in natuurgebieden neervalt eigenlijk onmogelijk kan linken aan bepaalde bedrijven. Dat zijn allemaal veronderstellingen die het beleid goed uitkomen, maar veel stikstof is afkomstig van andere bronnen dan de landbouw. Die deposities toewijzen aan bepaalde landbouwbedrijven is op z’n minst arbitrair te noemen.’

‘Weet u, de instandhoudingsdoelstellingen en maatregelen worden bepaald en uitgedokterd in de verschillende administraties en die worden allemaal bezet door mensen met een bepaalde gezindheid. Dat is ook logisch en organisch gegroeid. Wie is er geïnteresseerd in natuur en milieu? Die mensen met een vaak gedreven activistische achtergrond kiezen een studierichting in dat domein en komen dan op die administraties terecht, want daar vragen ze specifiek naar dat soort diploma. Door de jaren heen zijn de nationale en Europese administraties dus systematisch bevolkt door activistische natuurliefhebbers. En die kijken allemaal met dezelfde bril naar omgeving en milieu. Zij hebben geen oog voor het bredere plaatje en houden geen rekening met het feit dat er zoiets bestaat als een landbouweconomie die historisch gebruik maakt van de grond. Die tunnelvisie is nefast voor het boerenbedrijf en onze voedselvoorziening.’

Wat wil u bereiken met de vzw Verenigde Veehouders?

‘We willen eerst en vooral dat er breder naar de problematiek wordt gekeken. Vandaar mijn vragen aan de economen en sociologen aan de universiteit. Maar het belangrijkste is dat we de mogelijkheden willen onderzoeken om dit beleid juridisch aan te vechten. Op dit moment ziet het er niet naar uit dat de klassieke belangenverenigingen dat willen doen. Zij wachten op wat er gaat gebeuren met de talrijke – duizenden – bezwaarschriften die nu door de landbouwers worden ingediend. Maar ik bespeur op het terrein angst om effectief actie te ondernemen. Landbouwers die de aandacht op zich vestigen worden door de administratie geviseerd en geïntimideerd. Laatst was er een protest met tractoren tijdens de Ronde van Vlaanderen. Wel, de deelnemers wiens nummerplaat herkenbaar in beeld kwam, kregen de daaropvolgende dagen inspectie over de vloer. En die vinden altijd wel iets om te beboeten. Dat kan toeval zijn, maar het valt op.’

Drama’s

‘We hebben ondertussen al genoeg middelen opgehaald om het een tijdje uit te zingen. We zijn alles aan het onderzoeken om een zo sterk mogelijk dossier op te bouwen.Voor het zuiver juridische hebben we contact met de gekende advocaat meester Walter Van Steenbrugge die ons gaat bijstaan.’

‘Ik heb mijn leven lang gewerkt in en voor de landbouwsector. Ik zie welke drama’s er zich gaan afspelen. Ik hoor de politici graag praten over de afkoopsommen die ze gaan gebruiken om de bedrijven te vergoeden, maar dat geld gaat vaak naar de bank en andere schuldeisers. De landbouwer zelf zal daar in vele gevallen niets van zien, laat staan er iets aan over houden.’

‘En voor de mensen die denken dat we zonder landbouw kunnen in onze contreien: ik wijs hen graag op de gevolgen van afhankelijkheid van verre buitenlanden die ons niet per definitie goed gezind zijn. Laat ons lessen trekken uit de energiecrisis die ons momenteel zo zwaar treft. Voedsel is, net als energie, levensnoodzakelijk. Het belang van zelfvoorzienendheid kan bezwaarlijk overschat worden. Niemand moet van mij sympathie hebben voor de boeren, maar het zal voor iedereen een kwestie van overleven worden. De bevolking moet stilaan beseffen dat dit probleem iedereen aangaat.’

Winny Matheeussen

Enige tijd geleden geboren, in de herfst. Momenteel levend.