fbpx


Politiek
zuhal demir

Waarom doet Zuhal zuhallekes?

Wordt Zuhal Demir de Guy Verhofstadt van de N-VA?



Het Zuid-Nederlands is zo langzamerhand een gevleugelde uitspraak rijker: een zuhalleke doen. De vraag is wel: wat moeten we daar precies onder verstaan? Heeft het gezegde één vaste betekenis, of moeten er verschillende betekenissen aan gegeven worden? De voornaamste vraag is echter: waarom precies doet Zuhal aan de lopende band zuhallekes? Is dat nu eenmaal haar inborst en temperament of zit er meer achter? Zuhallekes doen Toen Zuhal Demir vernam welke schamele bevoegdheden ze kreeg als minister in de Vlaamse…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Het Zuid-Nederlands is zo langzamerhand een gevleugelde uitspraak rijker: een zuhalleke doen. De vraag is wel: wat moeten we daar precies onder verstaan? Heeft het gezegde één vaste betekenis, of moeten er verschillende betekenissen aan gegeven worden?

De voornaamste vraag is echter: waarom precies doet Zuhal aan de lopende band zuhallekes? Is dat nu eenmaal haar inborst en temperament of zit er meer achter?

Zuhallekes doen

Toen Zuhal Demir vernam welke schamele bevoegdheden ze kreeg als minister in de Vlaamse regering gaf ze Bart de Wever er verbaal van langs (gelukkig houdt die naar eigen zeggen van ‘pittige vrouwen’). Het vooruitzicht een muurbloempje te worden in de Vlaamse regering zinde haar duidelijk niet (ze zag echter al snel mogelijkheden tot profilering). Was dat een zuhalleke doen?

Liesbeth van Impe definieert het gezegde als volgt, naar aanleiding van Demirs inmiddels beruchte en deontologisch, juridisch en moreel problematische reactie op de verkrachtingszaak aan de KUL: ‘Zuhal Demir heeft nog eens een Zuhalleke gedaan. Een case uit de actualiteit vol naar zich toegetrokken, om daar politiek op te scoren.’

Zoals toen ze als minister van Justitie de verdachten in de zaak-Reuzegom ‘rotverwende rijkeluiskindjes’ noemde ‘die voor al hun stommiteiten konden terugvallen op papa’s en mama’s netwerk en portefeuille.’ Strafpleiter Joris Van Cauter vond dat een minister van Justitie die niet beseft welke grens ze met die krasse uitspraak overschrijdt ‘beter ontslag zou nemen.’

Eenzelfde grens werd op nog grovere wijze overschreden in de zaak van de ‘illegale slachtvloer’ van de paters van Averbode: een pv, opgesteld na een inspectie door het departement van Demir, werd gelekt naar de media.

Dat gebeurde natuurlijk niet zomaar: de paters waren eerder in het nieuws gekomen omdat hun 900 jaar oude boerderij wegens een te hoge stikstofuitstoot (toch volgens krankzinnige EU-normen) gesloten dreigt te worden. Via de vastgestelde inbreuken (of ‘inbreuken’) probeerde ‘iemand’ ze op een ronduit sinistere manier in een slecht daglicht te plaatsen.

Leading lady

Maar terug naar zuhallekes doen. Mevrouw Rutten, die zich als (bedreigde) leading lady van de Vlaamse politiek steeds meer ontpopt als Demirs Nemesis, definieert het gezegde als ‘zich opstellen als een Romeinse keizer.’ Demir volgt namelijk de regels voor het toekennen van subsidies niet maar handelt naar eigen goeddunken.

Zuhal zelf houdt er nog een andere definitie op na: ‘Als een zuhalleke doen betekent dat ik mijn schouders niet ophaal bij onrecht, dan is dat maar zo. Dan interesseert mij dat niet.’

Vrij vertaald: ze kan leven met het zuhalleke-gezegde, als het betekent ‘zich iets aantrekken van onrecht’. Tja, dat zal wel. De vraag is natuurlijk of ze met die sterk gekleurde definitie niet alweer een zuhalleke doet.

Misschien moeten we te rade bij een notie die door Ludwig Wittgenstein ‘family resemblance’ gedoopt werd: een woord als ‘spel’ slaat op een brede waaier verschijnselen (voetbal, schaken, verleiden, etc.) die, zoals leden van een familie, verbonden zijn door vage, overlappende gelijkenissen, zonder dat één specifiek kenmerk voorkomt bij alle fenomenen.

Het staat toe om begrippen als ‘kunst’ te gebruiken, zonder op de proppen te moeten komen met een vast omlijnde definitie.

Een zuhalleke doen betreft dan een waaier aan gedragingen of uitlatingen die gekenmerkt worden door onbesuisdheid, impulsiviteit, driestheid, boosheid, de regels met de voeten treden, handig de aandacht naar zich toetrekken, krachtdadig optreden en/of (oprechte) verontwaardiging.

Het waarom

De ‘pittige’ persoonlijkheid van Zuhal Demir vormt zeker deel van de verklaring voor de ‘zuhallekes’. Het zou echter bijzonder naïef zijn te denken dat er geen politieke berekening schuilgaat achter haar media stunts.

Demir is namelijk ook zeer ambitieus en aast duidelijk op het minister-presidentschap van de Vlaamse regering. Wat dit betreft doet ze sterk denken aan ‘Baby Thatcher’ en ‘Da Joenk’ Verhofstadt. Die ging ook wild en verontwaardigd tekeer tegen het systeem in zijn opmars naar de politieke toppositie binnen datzelfde systeem: het premierschap.

Elke politieke stunt levert namelijk gratis reclame op. Zelfs de problematische reactie op de verkrachtingszaak aan de KUL doet dat (‘there is no such thing as bad publicity’).

Bovendien profileert Demir zich zodoende als (groene) ‘rebel’, wat volgens VRT-journalist Ivan De Vadder ook in goede aarde valt bij het gros van de Vlamingen. Precies zoals Verhofstadt zich destijds in de electorale markt zette als blauwe (en zelfs flamingantische) rebel.

Het spreekt wel voor zich dat ze zich hiermee niet geliefd maakt bij haar collega’s: die goedkope aandacht gaat namelijk ten koste van hen. Voor een would-be minister-president is het dus een tweesnijdend zwaard.

Verhofstadt achterna?

Gesteld dat ‘Da Zuhalleke’ het toch schopt tot minister-president, zal ze dan een even desastreus parcours rijden als machiavellist en aartsopportunist Verhofstadt, zowat de slechtste premier ooit (toch als we enkel naar het economisch-financiële plaatje kijken)?

En gaat ze haar partij na een eventuele overstap naar de (donkergroene) EU vervolgens even verweesd en uitgeblust achterlaten als Verhofstadt destijds de Open Vld achterliet?

Een paar zaken lijken me vrij zeker. Demir zal electoraal hoogstwaarschijnlijk hoog scoren, ook al zal ze haar partij anderzijds een serieus pak stemmen kosten. Het is nog maar de vraag of haar netto impact positief zal zijn.

Indien ze vervolgens effectief minister-president wordt en dus meer macht en aanzien krijgt, gaat ze naar alle waarschijnlijkheid nog driester en ‘keizerlijker’ tekeer gaan dan nu, en nog meer geneigd zijn de regels met de voeten te treden. Zo gaan die zaken nu eenmaal.

Of een en ander een even faliekant beleid gaat opleveren voor Vlaanderen als dat van Verhofstadt was voor België, blijft natuurlijk een open vraag. Naast haar evidente communicatieve en sociale vaardigheden is ze zeker niet (helemaal) gespeend van oprechte idealen, intelligentie en gezond verstand.

Feit blijft echter dat haar donkergroen en ronduit driest beleid als Vlaams minister steeds meer bekritiseerd wordt, ook al is het vaak niet veel meer dan een uitvoering van huiveringwekkend radicale EU-regels: rechtsonzekerheid, slinkse manoeuvres, (halve) leugens of fantasieën, hypocrisie, manipulatieve, ‘puur voor de galerij’ politiek, enzovoort.

De Vlaamse natuur zal er wellicht wel bij varen (wat natuurlijk niet onbelangrijk is), en de media zullen er ongetwijfeld een vette kluif aan hebben, maar verder zou het me eerlijk gezegd verwonderen mocht Vlaanderen (en de N-VA) beter af zijn na Demir I dan ervoor.

Koen Tanghe