fbpx


Binnenland, Media

Waf-waf journalistiek



Aangeboden door deze bibliotheek


Dit plus-artikel wordt u aangeboden door deze bibliotheek die voor u een abonnement nam.

Vindt u het interessant? Neem dan vandaag uw eigen gratis proefabonnement van 30 dagen.



Een paar maanden geleden getuigde Peter Verlinden hier op Doorbraak hoezeer journalisten vandaag onder tijdsdruk staan. Allemaal leuk en aardig, maar mag het wat meer blijven dan waf-waf journalistiek? Associaties van de eerste orde Een waf-waf conclusie ontstaat door een associatie van de eerste orde. Men laat zich hierbij leiden door instincten, impulsen al dan niet verpakt als een dogma. In het laatste geval krijgt het genomen besluit een schijnbaar intellectuele waardigheid. Een mooi voorbeeld hiervan kregen we toen de…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Een paar maanden geleden getuigde Peter Verlinden hier op Doorbraak hoezeer journalisten vandaag onder tijdsdruk staan. Allemaal leuk en aardig, maar mag het wat meer blijven dan waf-waf journalistiek?

Associaties van de eerste orde

Een waf-waf conclusie ontstaat door een associatie van de eerste orde. Men laat zich hierbij leiden door instincten, impulsen al dan niet verpakt als een dogma. In het laatste geval krijgt het genomen besluit een schijnbaar intellectuele waardigheid. Een mooi voorbeeld hiervan kregen we toen de reeks ‘Tegenwind’ de Ultimas publieksprijs won.

Klassieke media begonnen de reeks meteen weg te zetten als bedrieglijk, als desinformatie. Ze spraken hun verontwaardiging uit, maar zeiden tevens in één adem dat ze de reeks eigenlijk niet hadden bekeken. Aangedreven door een dogmatische reflex reageerden ze louter impulsief. Hierdoor kwamen ze niet verder dan wat waf-waf geleuter.

De vermenigvuldiging der broden

Wanneer een debat overheerst raakt door emoties, valt een dergelijke gedachtegang nog enigszins te vergeven. Maar als het gaat om nuchtere getallen, mag je toch wel wat waakzaamheid verwachten. Zeker als er plotse verschillen in deze getallen ontstaan.

Vanaf de aanvang van de oorlog in Oekraïne volgden de traditionele media het spoor van een nakende hongersnood. Eerst vertelden ze hierbij dat in Oekraïne 6 miljoen ton tarwe op export lag te wachten. Maar blijkbaar herhaalde zich het wonder van de vermenigvuldiging der broden. Even later ging het plots om een graantekort van wel 20 tot 22,5 miljoen ton.

We weten dat de nominale productie van graan in Oekraïne zo’n 30 tot 35 miljoen ton per jaar bedraagt. Deze cijfers komen overeen met de rapportage van de FAO (de Wereldvoedselorganisatie van de VN). Het gaat hierbij om klassieke granen, tarwe en gerst, die de ruggengraat van de wereldwijde voedselketen uitmaken. 75% hiervan gaat naar export, ruim 25 miljoen ton.

Hoe kan het dan dat zo diep in de lente nog bijna het volledige exportvolume in het land ligt? De logistieke dynamiek spreekt dit volledig tegen. Op het einde van de cyclus, ergens tegen de oogst, zijn stroomafwaarts in de keten de voorraden geslonken tot een minimum. Verwerkende bedrijven en importeurs maken hun silo’s tegen dan zo goed als leeg. Eenmaal de oogst begint, trekken ze massaal graan binnen om hun courante voorraden en buffers opnieuw te herstellen. Later in het seizoen vertragen de leveringen.

Wanneer de oorlog in Oekraïne begon, zaten we in feite al ver in deze cyclus. Alleen dit zou meteen al wat belletjes moeten doen rinkelen.

Doorzet, geen opslag

Geen enkel haven- of opslagbedrijf investeert trouwens puur in opslag, maar eerder in doorzet. Zij verdienen vooral geld aan het vullen en opnieuw leegmaken van rekken, silo’s of tanks. Sluit je een contract met een dergelijk bedrijf af, krijg je steevast boeteclausules voor de kiezen als je de goederen gewoon laat liggen en niet roteert.

Vanuit een logische economische analyse kom je al snel tot de conclusie dat bij een bron van goederen, onvoldoende capaciteit voor handen ligt om een jaarproductie op te slaan.

Niemand van ons die op dit moment een landbouwtelling in Oekraïne kan doorvoeren, maar in wat gelooft u intussen zelf? Eerder in 6 of 20 miljoen?

Het zuidelijk halfrond

Wat volledig in de berichtgeving ontbreekt, is het succes van de oogst op het zuidelijk halfrond. Het lijkt alsof men moedwillig vergeet dat de wereld rond is. In Australië kenden ze opnieuw een recordoogst. Andere landen als Argentinië volgden. Alleen al het cumulatief surplus van deze twee landen samen compenseert ruim wat er niet meer uit Oekraïne komt. Of daar nu 6 of 22,5 miljoen ton geblokkeerd ligt, lijkt dan zelfs niet relevant.

Toen de oogst op het zuidelijk halfrond begon, ergens in december ‘21, zakten meteen de graanprijzen op de beurs. Maar geen nood, daar kwam omicron en het circus van hoge graanprijzen herbegon. Omicron zaaide angst, deze variant ging immers onze hele bevoorrading lamleggen, aangezien de helft van ons op een bepaald moment in quarantaine zou zitten. Een staaltje van waf-waf berichtgeving dat kon tellen.

De ‘witte man’ treft schuld

Oorlogspropaganda goochelt steeds behoorlijk met cijfers. Die vergroot of verkleint getallen al naargelang het past. Wellicht dat Oekraïne, en de VS, allerlei korrelige gewassen bij elkaar schraapten om een waarde van meer dan 20 miljoen ton te kunnen produceren. Waarom niet.

De  VN gaat hierin handig mee en weet zo meteen het eigen falen en dat van aanverwante ngo’s te verdoezelen. Hun vredesmissies werken nog maar zelden, en ook hun voedselhulp komt niet steeds van de grond. Daarbij verzwijgen ze dat vandaag de hongersnood vooral woedt in gebieden geteisterd door burgeroorlogen en conflicten waar lokale krijgsheren de dienst uitmaken.

VN  secretaris-generaal Antonio Guterres gaat nog een stapje verder. In één adem vernoemt hij corona, het klimaat en de Russisch-Oekraïense oorlog als de oorzaak van alle honger in de wereld. Hiermee paait hij meteen de woke vleugel in zijn achterban. De vinger wijst beschuldigend naar ‘de witte man’, die met zijn reisgedrag virussen verspreidt en CO2 uitstoot. Zijn oorlog doet de rest. Poetin zet hij hierbij weg als de ultieme antichrist van de ‘Witte Congregatie’.

Woke dogma’s

Wellicht liggen woke dogma’s ook meer en meer aan de basis van onze berichtgeving. Sinds de oorlog in Oekraïne begon, prediken sommige journalisten steevast de hongersnood. Zij lijken hierbij geïnspireerd door het volgende woke dogma: wanneer de ‘witte man’ vecht, sterft de zwarte, en ze houden koppig hieraan vast. Eerst vertelden ze dat niemand in april ging kunnen zaaien, daarna was het de export vanuit Rusland die stillag. Het eerste bleek een kwakkel, het andere onwaar. Gingen ze zich daarom maar mee verschuilen achter een tekort van 20 miljoen ton? Van een aaneenschakeling van waf-waf berichtgeving gesproken.

Gelukkig gaven de klassieke media ons wat goede raad mee. Hierdoor durven we twijfelen, en zwemmen we als zalmen wat meer tegen de stroom in, om toch wat betrouwbaarder nieuws op zak mee te nemen.

Dirk Rimaux