fbpx


Binnenland, Politiek

Wallonië, portret van een ziek gewest

Tussen neus en lippen



De krant De Tijd bracht op 28 augustus een beschouwing over de toestand van het Waalse Gewest. Nogal onderkoeld schetste Bart Van Craeynest, actief in VOKA-kringen, een erg somber plaatje van de sociaal-economische toestand over de taalgrens. Enkele citaten: ‘Vandaag werkt amper 41 procent van de Waalse 25- tot 64-jarigen in de privésector, het laagste cijfer van Europa. In Vlaanderen is dat 52 procent, in Zwitserland zelfs 62 procent. Bijna een op drie Waalse 25- tot 64-jarigen is niet aan…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


De krant De Tijd bracht op 28 augustus een beschouwing over de toestand van het Waalse Gewest. Nogal onderkoeld schetste Bart Van Craeynest, actief in VOKA-kringen, een erg somber plaatje van de sociaal-economische toestand over de taalgrens. Enkele citaten: ‘Vandaag werkt amper 41 procent van de Waalse 25- tot 64-jarigen in de privésector, het laagste cijfer van Europa. In Vlaanderen is dat 52 procent, in Zwitserland zelfs 62 procent. Bijna een op drie Waalse 25- tot 64-jarigen is niet aan het werk, en 28 procent werkt bij de overheid. Dat laatste cijfer komt ook tot uiting in het totale aandeel van de publieke sector in de economische activiteit, dat in Wallonië ook bij het hoogste onder de Europese regio’s hoort.’

De auteur van dienst besluit dan ook: ‘De resultaten van dat model kunnen moeilijk als een succes bestempeld worden. Zo liep in 2020 een op de vier Walen het risico op armoede of sociale uitsluiting, opnieuw bij de zwakste regio’s van Europa. In Vlaanderen lag dat risico bijna de helft lager.’

Hoe gaan onze Franstalige vrienden dat oplossen? De lezer van deze website kent het antwoord maar al te goed: de Vlamingen gaan dat moeten regelen, en die oplossing gaat niet zolang aanslepen indien de heren Magnette en Hedebouw het over de taalgrens voor het zeggen krijgen. Wedden dat de Franstaligen slechts gaan willen participeren aan de vorming van een nieuwe Belgische regering na de komende federale verkiezingen (gepland voor 2024) nadat ze de garantie zullen hebben gekregen dat de transfers nog maar eens de hoogte in kunnen?

Sterkere rol

Bart Van Craeynest liet dan ook weten dat de partijvoorzitters van PS en PVDA (beter gezegd: de PTB) zich al snel op eenzelfde lijn zagen vinden: ‘Magnette en Hedebouw willen ook een sterkere rol van de overheid, onder meer via de nationalisering van de energieproductie. En ze sturen aan op een meer uitgesproken loongroei, ongeacht de implicaties voor de concurrentiepositie van de bedrijven. Dat is opmerkelijk, zeker gezien de prestaties van het Waalse economisch model’. Maar natuurlijk kan de concurrentiepositie van de Waalse bedrijven die heren weinig schelen, het is toch Vlaanderen dat instaat voor 80% van alle Belgische export.

De overheid kan natuurlijk alleen een ‘sterkere rol’ waarnemen indien ze daartoe over de nodige middelen beschikt. Met andere woorden: in de ogen van beide heren moeten de belastingen omhoog. Op naar het wereldrecord! Dat het de Vlamingen zullen zijn die het nodige geld vooral gaan moeten ophoesten, onderlijnt nogmaals de waarheid van het gezegde ‘socialism stops when it runs out of other people’s money’ (het socialisme stopt ermee zodra het geld van de anderen op is).

De meeste mensen deugen, maar sommige bestuursvormen deugen niet.’ Dat liet de columnist Marc Buelens optekenen in het weekblad Trends van 27 oktober jongstleden. Hij verwijst hierbij naar Rusland. Russen zijn inderdaad warme mensen die gastvrijheid en vriendelijkheid hoog in het vaandel voeren. Maar hun regime deugt niet.

De professor geeft geen verdere commentaar over het hoe en waarom van niet-deugende regimes. Ik ook niet, want ik kan immers niet altijd volgen. Regimes die zich op het socialisme inspireren monden traditioneel uit in regelrechte tirannieën waarbij psychopaten vroeg of laat de macht grijpen. Nochtans is er in Karl Marx’s uitgebreide geschriften geen letter te vinden die daarop aanstuurt – behoudens dan zijn voorliefde voor de ‘dictatuur van het proletariaat’, hetgeen per definitie een autoritair regime impliceert. Karl Marx zag dit blijkbaar zelf niet in (hij was een verstandig man, maar ontbeerde enige elementaire wijsheid), en ik ben er zeker van dat hij ontsteld zou geweest zijn mocht hij beseffen hoezeer regimes die op zijn staatsblauwdruk gebaseerd zijn steevast onder de knoet kunnen komen van een dictator. De geschiedenis heeft evenwel haar rechten: regimes die zich beroepen op de marxistisch-leninistische doctrine lopen zonder uitzondering uit op een autocratie (om niet te zeggen: een dictatuur). Voorbeelden zijn legio: Stalin, Pol Pot… maar ook Poetin (hoewel je het huidige Rusland bezwaarlijk een communistisch regime kunt noemen).

Dat is een zwart toekomstperspectief indien de PVDA/PTB het in ons land ooit voor het zeggen zou krijgen: onze progressieve jongens en meisjes hebben blijkbaar een acuut tekort aan historisch inzicht, en realiseren zich het gevaar niet.

Plato

Ook gereputeerde filosofen zitten er op dit vlak vaak grondig naast. Zo heeft de oud-Griekse filosoof Plato (ca. 427–347 v.Chr.) de staatsburgers eeuwenlang op het verkeerde been gespeeld toen hij zich afvroeg over welke eigenschappen het ideale staatshoofd zou moeten beschikken. Dat bleek achteraf compleet de verkeerde vraagstelling te zijn: we weten nu dat niet de kenmerken van een regeringsleider allesbepalend (mogen) zijn, maar wel de aanwezigheid van checks and balances: mechanismen die verhinderen dat gelijk welke regeringsleider zo maar eenzijdig kan bepalen wat er staat te gebeuren. Het zijn deze evenwichtsmechanismen die de Verenigde Staten hebben behoed voor de gevolgen van een wandelende ramp als Donald Trump. Helaas voor de wereld ontbeert de Rusissche natie checks and balances. Dat gaat de wereld nog bekopen – en dan moet de Chinese president Xi Jinping nog losbreken (weer zo’n machtswellusteling aan het hoofd van een communistisch regime…). Plato zat er in zijn bespreking over het ideale regime in een land volledig naast: Plato geloofde immers in de noodzaak van een filosoof-koning die de ideale staat mogelijk moet maken. Weer een voorbeeld van iemand met een overdosis aan verstand die ondermaats bedeeld werd met wijsheid.

Hierover liet Plato in Staat (ca. 380 v.Chr.) Socrates (470-399 v.Chr.) zeggen: ‘Zolang ofwel wijsgeren geen koningen zijn in hun land, ofwel zij, die nu de titel van koningen of machthebbers dragen, geen echte en volwaardige wijsgeren zijn; zolang de politieke macht niet in éénzelfde persoon samenvalt met de filosofie; en zolang aan de menigvuldige naturen die nu een van beide zonder de andere nastreven, niet met geweld de weg wordt versperd – zolang ook (…) komt er geen eind aan de kwalen die de staten, ja, naar ik meen, de gehele mensheid, teisteren’.

Een mogelijkheid hiertoe deed zich voor toen Plato uitgenodigd werd door Dionysios I (ca. 430–367 v.Chr.), de tiran van Syracuse op Sicilië, op aandringen van diens belangrijkste raadgever, de filosoof Dion (ca. 410–354 v.Chr.). Dion nam uiteindelijk de macht over, maar om die te behouden, zag hij zich genoodzaakt zelf zijn toevlucht te nemen tot tirannieke methoden en werd hij al snel omgebracht. Tot zover de toegevoegde waarde van filosofen-koningen.

Kinderlijk redeneren

Onze gelieve website berichtte: ‘Tijdens de presentatie van haar nieuwe boek stelde Greta Thunberg dat de huidige klimaatcrisis alleen op te lossen is door het omarmen van een uitgesproken linkse politieke agenda, die komaf moet maken met het kapitalisme.’

Dit soort uitspraken krijg je wanneer je jongeren, die per definitie beschikken over een beperkt historisch inzicht, ongenuanceerd aan het woord laat. Juffrouw Thunberg realiseert zich ongetwijfeld niet dat een heel aantal van de meest vervuilende Europese naties uit het verleden (met op kop de DDR) zich tot het communisme bekeerd hadden. Ook de USSR zelf was berucht voor haar nucleaire erfenis. De regio rond Moermansk bleek zwaar vervuild door de nucleair aangedreven onderzeeërs die daar hun thuisbasis hadden. Bijkomend probleem is dat het gebied ecologisch gezien erg arm is. Door het soms barre weer is herstel door de natuur een zaak van zeer lange adem. Onder meer Noorwegen gaf financiële steun om schepen op te ruimen en zo verdere vervuiling te voorkomen, want de Sovjets vonden het niet nodig om er de situatie op te ruimen.

Jan Van Peteghem

Jan Van Peteghem is emeritus-gasthoogleraar aan de Faculteit Ingenieurswetenschappen van de KU Leuven