Politiek
ondernemen
Premium

‘We missen een minister van ondernemen’

CEO en politica: een dubbelinterview met Grete Remen en Daniëlle Vanwesenbeeck

Doorbraak dronk een koffie met Grete Remen (52) en Daniëlle Vanwesenbeeck (46), allebei politica en onderneemster met een uitgesproken mening. Remen opende afgelopen legislatuur het debat over de gevolgen van e-commerce op onze lokale handel. Vanwesenbeeck nam vooral het subsidiebeleid onder de loep. ‘Grete en ik spreken dezelfde taal’, verheldert Vanwesenbeeck. ‘Ondernemers zijn in tegenstelling tot rasechte parlementairen zeer direct.’ Zelf is Vanwesenbeeck ook als politica ondernemend. In haar wagen ligt een boormachine en om haar plakborden te plaatsen ontwikkelde haar man, een IT’er, een app.

In 2014 waren ze de ‘witte konijnen’ op een Vlaamse lijst. Remen kwam voor N-VA op in Limburg op de derde plaats. Vanwesenbeeck stond in Vlaams-Brabant voor Open Vld op de eerste opvolgersplaats. Met 20.000 stemmen geraakte Remen verkozen. Vanwesenbeeck volgde partijvoorzitter Gwendolyn Rutten op na haar vertrek in januari 2017. Remen is CEO van Damhert Nutrition, dat gezonde en functionele voeding produceert. Vanwesenbeeck is CEO van directmarketingbedrijf Mastermail.

Voor de komende verkiezingen staan ze allebei op de Kamerlijst. Vanwesenbeeck op plaats vier en Remen op de eerste opvolgersplaats, ditmaal voor Open Vld in plaats van N-VA. Normaal kreeg ze de vierde plaats op de federale lijst, maar het kiescollege in Brussel stelde zijn veto. Tot ongenoegen van Jan Peumans, die het bovendien onbegrijpelijk vond dat N-VA Jean-Marie Dedecker als onafhankelijke binnenhaalde. Remen hield de eer aan zichzelf en stapte uit de partij.

‘Nog voor de lijstopmaak gaf ik aan te willen stoppen met politiek’, vertelt Remen. ‘N-VA Limburg heeft me na veel trekken en sleuren nog kunnen overtuigen om toch op te komen. Maar in Brussel liep het mis. Ik had al een slecht voorgevoel en onderweg speelde de radio The road to hell af.’ Op 1 maart kondigde ze vervolgens haar overstap naar Open Vld aan. Met de Limburgse liberalen Patrick Dewael en Nele Lijnen klikte het. Wordt Dewael minister of Lijnen staatssecretaris, dan zal Remen in de Kamer zetelen. De goesting is er in ieder geval.

Partijpolitiek

Doorbraak: Waarom zijn jullie in 2014 in de politiek gestapt?

Remen: ‘Ik wilde niet meer aan de zijlijn staan. Bij Voka en Unizo deed ik al aan belangenbehartiging voor ondernemers. Op gemeentelijk vlak kreeg ik ook politieke kansen, maar ik wilde niet zomaar de lijst opvullen — daar had ik ook de tijd niet voor. In 2014 kwam vervolgens het aanbod van Jan Peumans om op de derde plaats van de Vlaamse lijst te staan. Toen was het: doen.’

Mevrouw Remen, had het toen ook bij Open Vld kunnen zijn?

Remen: ‘Dat lag moeilijker voor mij. Ik ben altijd voor Open Vld geweest, maar ik was net zoals veel kmo’s teleurgesteld in de regering-Di Rupo. Veel ondernemers maakten toen de stap naar N-VA. Toch vinden mensen mijn overstap naar Open Vld nu niet meer dan logisch. “Dat is de partij van de ondernemers”, zeggen ze. (lacht) Iedereen verdient een tweede kans.’

Vanwesenbeeck: (lacht) ‘Ik heb dikwijls aan haar mouw getrokken.’

Wat was uw drive om in de politiek te stappen, mevrouw Vanwesenbeeck?

Vanwesenbeeck: ‘Na de teleurstelling in de regering-Di Rupo wilde ik aantonen wat de consequenties van bepaalde maatregelen voor ondernemers kunnen zijn. Ik schreef al een tijdje opinies in De Tijd en nog steeds in Trends en dan weet de politiek je te vinden. Eerst werd ik gevraagd door N-VA, maar uiteindelijk koos ik voor Open Vld. Ik vind de freedom of speech zeer belangrijk en ben daarom blij dat ik voor de liberalen heb gekozen. Er heerst een open debatcultuur en er wordt naar mij geluisterd.’

Mevrouw Remen, hebt zich bij N-VA laten vangen?

Remen: ‘Zo zou ik het niet durven zeggen. Maar ze vroegen me vanwege mijn uitgesproken mening en eenmaal verkozen werd ik bijna het zwijgen opgelegd. Na een half jaar viel ik al uit de gratie door een bepaald dossier. Op dat vlak was ik dus teleurgesteld. Ik heb me zeker voor N-VA geëngageerd, maar uiteindelijk raakte het op. Bij Open Vld heb ik een goed gevoel: het voelt aan als thuiskomen.’

U mocht al meteen op de Gewoon-doen-dag uw visie over lokale handel en economie geven.

Remen: ‘Dat waardeerde ik enorm. Tijdens mijn vier jaar bij N-VA heb ik nooit het woord mogen voeren. Bij Open Vld kreeg ik al meteen die kans. Toen Patrick Dewael me voorstelde om op het partijcongres een uiteenzetting te geven, dacht ik dat hij me enkel wilde paaien. Totdat enkele weken later Gwendolyn Rutten me hierover belde.’

Mevrouw Vanwesenbeeck, u stond in 2014 als eerste opvolger op de lijst. Was er zekerheid dat u ook zou mogen zetelen?

Vanwesenbeeck: ‘Er waren geen concrete afspraken gemaakt. Er is wel gekeken naar de historiek en de kans dat ik zou zetelen bleek zeer groot.’

Wilde u effectief zetelen?

Vanwesenbeeck: ‘Ik wilde daadwerkelijk dingen veranderen. Als ik geen enkele kans had om te zetelen, was ik niet opgekomen. De eerste opvolgerplaats was voor mij overigens interessant omdat ik voldoende tijd nodig had om mijn bedrijf te kunnen combineren met politiek.’

Hoe viel dat voor u mee, mevrouw Remen? U werd meteen verkozen.

Remen: ‘Het was snel schakelen. Mijn man zit mee in de zaak en hij kon gelukkig meer gewicht op zich nemen. Anders had ik het niet gekund.’

Vlaamse ervaringen

Hoe was jullie eerste ervaring in het parlement?

Remen: ‘Jan Peumans was mijn buddy. Hij moest me wegwijs maken. Voor hem is de parlementaire werking heel vanzelfsprekend, maar ik begreep er in het begin geen jota van. Ik heb vooral alles zelf moeten zoeken. Ik streed vooral voor de thuismarkt die kleine ondernemers kwijt zijn geraakt door de grote online spelers. Veel thema’s moest ik terugkoppelen naar het federale of Europese niveau. Dat was soms frustrerend om als uitvlucht te horen. We hadden een spiegelregering, maar er werd niet gecommuniceerd met de federale regering.’

Vanwesenbeeck: ‘De loonkost is gezakt, maar nog altijd te hoog. Vanuit Vlaanderen hoor je dan: het federale niveau moet het oplossen. Maar Vlaanderen kan ook bepaalde maatregelen zelf nemen. We hebben daar eens een pittige opinie overgeschreven. Naar aanleiding daarvan heeft minister Muyters wel een lastenverlaging voorzien: een doelgroepkorting van 80 miljoen euro om meer laaggeschoolden te laten aanwerven.’

Midden in de legislatuur moest u dossiers overnemen, mevrouw Vanwesenbeeck. Hoe ging u te werk?

Vanwesenbeeck: ‘Het duurde even om mijn weg te vinden. Op een gegeven moment maakte ik een omslag: vanuit het bedrijfsleven ben ik meer en meer voorstellen beginnen te doen. Een goede ondernemer denkt zeer kostenbewust. De overheid zegt vaak dat er geen middelen zijn, maar er kan nog heel veel vet van de soep De website van Vlaio, het Vlaamse agentschap innovatie en ondernemen, kostte maar liefst 600.000 euro. Vlaio mag de ondernemer informeren, maar kan dat zeker met minder middelen. De overheid moet veel kostenbewuster zijn. Met tien keer één half miljoen te herzien kan je één nieuwe school bouwen.’

‘Nog een voorbeeld: de kmo-portefeuille financiert opleidingen en wordt heel goed onthaald door ondernemers, maar ook de catering wordt gesponsord. Werknemers krijgen bij hun opleiding een hele menu. Daar moeten wij toch geen belastinggeld aan geven.’

Hoe beoordelen jullie minister van Economie Philippe Muyters?

Remen: ‘Ik miste een beetje realiteitszin.’

Vanwesenbeeck: ‘Ik had er een goede samenwerking mee. Politiek is niet altijd op het podium een gevecht voeren, maar soms ook achter de schermen zeggen: ik zou het zo niet gedaan hebben. Hij had daar wel oren naar. Mijn grootste kritiek is heel het subsidiebeleid. Een minister van Economie en Ondernemerschap in Vlaanderen is iemand die voornamelijk subsidies uitdeelt.’

Federale plannen

Jullie staan nu allebei op de federale lijst. Is Vlaanderen wat ondernemen betreft het verkeerde niveau?

Vanwesenbeeck: ‘Op Vlaams niveau kan je allerlei subsidies vereenvoudigen, maar de echt grote thema’s voor ondernemers zitten federaal: loonkosten, fiscaliteit en sociale zekerheid. Dat is de reden waarom ik naar het federale niveau verhuis. Ik gaf bij de vorige verkiezingen mijn federale voorkeur al mee, maar toen waren er reeds enkele plaatsen toegewezen.’

Remen: ‘Ik dacht dat Vlaanderen het heft meer in handen zou nemen. Maar de hefbomen zitten federaal, merkte ik na een half jaar. Bij veel onderwerpen die ik aankaartte, moest ik bij mijn federale collega’s terecht. Vaak botste ik op muren en kaartte ik deze thema’s dan maar in de media aan. Neem nu de betalingsachterstand van de overheid naar de privé en van grote bedrijven naar kmo’s. De betalingsachterstand is de grootste oorzaak van faillissementen bij kleine bedrijven. Veel grote bedrijven spelen vaak voor bankier met geld van kmo’s, maar veel ondernemingen overleven die strategie niet. Ik heb dat meteen aangekaart op Vlaams niveau, hoewel ik wist dat het meer een federale aangelegenheid was. Twee jaar ben ik er mee bezig geweest, maar ik heb er met mijn federale collega’s nooit een consensus over kunnen krijgen. Achter mijn rug gingen ze dan wel met mijn thema lopen.’

Mevrouw Remen, u zei eens met een kwinkslag: ‘Laat mij maar minister van Ondernemen worden’. Waarom moet die post er komen?

Remen: ‘We missen een minister van Ondernemen. Zelfstandige ondernemers, die werken met eigen centen en alle risico’s nemen, moeten dé hoeksteen van onze samenleving worden. Zij houden de betaalbaarheid van onderwijs, sociale zekerheid, infrastructuur en veiligheid in stand.’

Vanwesenbeeck: ‘Ik volg haar helemaal. Bedrijven en werknemers financieren de hele overheid. We hebben nog steeds een overheidsbeslag van 52%. Daarnaast gaat het ook om een mentaliteitsverandering. Sommigen mensen vinden dat de overheid alles moet doen. Wij liberalen zeggen: je bent de regisseur van je eigen leven.’

Remen: ‘Ondernemers zijn ook nodig om de solidariteit te waarborgen. Voor de zwakkeren moeten we zeker zorgen. Daarom moeten we de overheid betaalbaar houden en dan is ondernemerschap belangrijk.’

Vanwesenbeeck: ‘Om toch iets te zeggen over andere partijen: de verkiezingsprogramma’s van Groen en sp.a zijn belastingstsunami’s. Alles krijgen klinkt goed, maar iemand moet dat betalen.’

Lokale politiek

Mevrouw Vanwesenbeeck, u kwam ook op bij de gemeenteraadsverkiezingen. Was dat uit eigen wil of op voorstel van de partij?

Vanwesenbeeck: ‘Als je de kans krijgt van je partij om volksvertegenwoordiger te worden, vind ik het heel belangrijk om ook de lokale afdeling mee te steunen. Ik ben in Lubbeek relatief nieuw en ik mocht het opnemen tegen Theo Francken. Dat was niet evident, maar ik heb het wel gedaan. Dat is de ondernemer in mij: vechten en blijven gaan. Ik zit nu in de gemeenteraad en we voeren stevig oppositie.’

Is lokale politiek interessant voor ondernemers?

Vanwesenbeeck: ‘Mijn bedrijf is in Leuven gevestigd, maar ik zit niet in de politiek om eigenbelangen te verdedigen. Ik heb wel gemerkt dat er heel weinig aandacht is in het lokale programma voor het economische aspect. Door dat aan te kaarten vertegenwoordig ik ook op lokaal vlak de stem van de ondernemers.’

Waarvoor willen jullie je nog inzetten?

Vanwesenbeeck: ‘Voor een efficiënte overheid, administratieve vereenvoudiging, de loonkostenverlaging en het maken van één sociaal statuut voor iedereen die werkt.’

Remen: ‘Hetzelfde. Ik wil hier nog een gelijk speelveld aan toevoegen. Een gelijk speelveld en vrije concurrentie bestaan gewoon niet meer. De poorten naar onze consumentenmarkt staan wagenwijd open. Vooral de gezichtsloze platformreuzen zoals Zalando, Alibaba en Amazon werken met een verliesmodel om onze markt op te kopen en onze ondernemers van de markt te vegen om vervolgens een monopolie op te bouwen en een economisch kerkhof achter te laten. We moeten dringend ingrijpen vooraleer het te laat is. In feite moet de toegang tot onze kostbare consumentenmarkt geblokkeerd worden voor deze internetreuzen. Laat hen het titanengevecht op wereldniveau maar uitvechten. Een lokale ondernemer is niet geïnteresseerd in de Chinese of Amerikaanse markt, laat hem/haar de lokale markt bedienen. Zij kennen de consumenten en de lokale buurten door en door.

Vanwesenbeeck: ‘Wat Grete zegt is een heel relevante bekommernis. Ook Geert Noels waarschuwt nu voor het gigantisme. Een veelgehoorde kritiek is: “Ja, maar Open Vld is toch voor de vrijemarkteconomie”. Het is net dat wat we verdedigen. De vrijheid van de een stopt waar die van een ander wordt ingeperkt. Daarom moeten we kijken hoe we omgaan met spelers zoals Bol.com die alles naar zich toetrekken.’

Doorbraak dronk een koffie met Grete Remen (52) en Daniëlle Vanwesenbeeck (46), allebei politica en onderneemster met een uitgesproken mening. Remen opende afgelopen legislatuur het debat over de gevolgen van e-commerce op onze lokale handel. Vanwesenbeeck nam vooral het subsidiebeleid onder de loep. 'Grete en ik spreken dezelfde taal', verheldert Vanwesenbeeck. 'Ondernemers zijn in tegenstelling tot rasechte parlementairen zeer direct.' Zelf is Vanwesenbeeck ook als politica ondernemend. In haar wagen ligt een boormachine en om haar plakborden te plaatsen ontwikkelde…

Premium Artikel

Dit artikel is een premium-artikel dat alleen leesbaar is voor Doorbraak-lezers die ingelogd zijn op doorbraak.be. Registreren is gratis en geeft toegang tot alle premium artikels. Het is mogelijk dat u al de nieuwsbrief ontvangt of dat u al een steuner bent bij Doorbraak, maar dat u nog geen inlogaccount (met wachtwoord) heeft aangemaakt. Als u via sociale media inlogt of hieronder een nieuwe account aanmaakt, dan wordt die account automatisch aangemaakt en aan uw nieuwsbrief gekoppeld.


Al geregistreerd bij Doorbraak of bij een sociaal netwerk? Log dan hieronder in op Doorbraak.be








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder je email adres en je naam en we maken een nieuw wachtwoord (als je een account hebt) of we maken automatisch een account aan.

Sander Carollo

steun doorbraak

Wil u graag meer lezen van Sander Carollo?

Doorbraak is een onafhankelijk medium zonder subsidies. We kunnen dit enkel doen dankzij uw financiële steun. Uw steun geeft onze auteurs de motivatie om meer en regelmatiger te schrijven. Steun ons met een kleine bijdrage of word vandaag nog Vriend van Doorbraak.

Ik help Doorbraak groeien.
Doorbraak.be is een uitgave van vzw Stem in het Kapittel i.s.m. Perruptio cvba Hoofdredacteur: Pieter Bauwens Webbeheer: Dirk Laeremans