fbpx


Binnenland

Slagveld inzake het woordgeslacht veroorzaakt door woke




Deze en volgende week hebben we het over een door het woke-vertoog geviseerde overlevering: het woordgeslacht. Dat is een eigenschap van de meeste talen in de wereld, voortgekomen uit de levenservaring van talloze generaties. Maar die voorouders hadden het volgens woke allemaal bij het verkeerde eind. Zoals wij hen niet meer navolgen in bijvoorbeeld hun mensenoffers. Zo moeten wij hun opdeling van de wereld in mannelijk en vrouwelijk niet navolgen. Eens kijken wat de rest van de wereld daarvan denkt.…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


Deze en volgende week hebben we het over een door het woke-vertoog geviseerde overlevering: het woordgeslacht. Dat is een eigenschap van de meeste talen in de wereld, voortgekomen uit de levenservaring van talloze generaties.

Maar die voorouders hadden het volgens woke allemaal bij het verkeerde eind. Zoals wij hen niet meer navolgen in bijvoorbeeld hun mensenoffers. Zo moeten wij hun opdeling van de wereld in mannelijk en vrouwelijk niet navolgen. Eens kijken wat de rest van de wereld daarvan denkt.

Amerikaanse kolonisering

Amerikanen zijn sympathieke mensen, maar met beperkte horizon. Meestal eentalig, weten ze nauwelijks dat er een rest van de wereld bestaat. Daardoor beseft de woke-fractie onder hen niet dat het wereldwijd uitzaaien van hun kijk op ‘gender’ in de taal elders allerlei probleempjes veroorzaakt, die zich in het nagenoeg geslachtsloze Engels alleen bij de ‘pronouns’ voordoen. Neem nu het Nederlands.

Bijvoorbeeld: de vervanging van ‘whore’ door ‘sex worker’ is in de anglosfeer althans taalkundig goed verdedigbaar. Het vormt geen inbreuk op de Engelse taalgebruiken. In het Nederlands ligt dat echter anders. De kuddedieren die die woordkeuze in onze taal menen te moeten introduceren, weten niet beter dan letterlijk te vertalen: ‘sekswerker’. Doorgaans beduidt dat woord vrouwen, en die zouden dan in het Nederlands ‘sekswerkster’ moeten heten. Het neologisme ‘sekswerker’ om een groep vrouwen mee aan te duiden kwetst het Nederlands taalgevoel.

Het is een voorbeeldje van hoe de woke-golf een vorm van Amerikaanse kolonisering is. Nederlandstaligen die lichtekooien ‘sekswerkers’ noemen, zijn als Kongolezen die ‘nos ancêtres les Gaulois’ opdreunen. In deze koloniseringspsychologie treft het Amerikaanse moederland echter geen schuld. Het zijn onze eigen landgenoten die zich onderdanig doch ongevraagd naar Amerikaanse gewoontes plooien. Dus zeggen onze binnenlandse meelopers ‘wit’ in plaats van ‘blank’, en ‘werker’ waar het Nederlands om ‘werkster’ vraagt.

Omhels de vrouw

Slechts de aanwezigheid binnen de ‘hoeren’-categorie van een minderheid aan homohoeren kan de term ‘sekswerker’ nog net verantwoorden, en wel via het spraakkundige beginsel: ‘het mannelijk omhelst het vrouwelijk’. Dat wil zeggen dat in praktisch alle talen met geslachtsonderscheid voor een geslachtsgemengde groep het mannelijk woord volstaat.

Paulus begint zijn brieven met Adelphoi, ‘broeders’, maar daarmee bedoelt hij zowel de vrouwen als de mannen binnen de geadresseerde gemeenschap. (De Nederlandse vertaling maakte daar al in mijn kinderjaren ‘zusters en broeders’ van, wat mijn godsdienstleraar ‘een onnozelheid van het Nederlands’ noemde.)

Het wereldbeeld hierachter is dat de man het geheel vertegenwoordigt. Dus bijvoorbeeld de familienaam draagt en aan zijn vrouw en kinderen doorgeeft; de vrouw niet. Concreet, zolang de categorie ‘hoeren’ niet volledig uit vrouwen bestaat, kan je hen omhelzend ‘sekswerkers’ noemen. Pas bij 100% vrouwen wordt de term ‘sekswerkster’.

Steeds problematischer

Dat had een afdoende uitleg kunnen zijn in de voorbije millennia, maar juist de laatste jaren is hij problematisch geworden. Een voorbeeld: het omhelzende Engelse woord ‘mankind’ wordt tegenwoordig verdrongen door het uniseks woord ‘humankind’. En ‘a child’ moet niet miskend worden in ‘her self-esteem’.

In het Nederlands wordt ‘dames en heren’ vervangen door het onbestemde ‘beste reizigers’, en voor talloze omhelzende mannelijke termen krijgen we nu omslachtige dubbeltermen: niet ‘schrijvers’, maar ‘schrijfsters en schrijvers’.

Tendens weer door een andere doorkruist

Maar op haar beurt wordt die tendens weer door een andere doorkruist: het feit dat vele moderne vrouwen een vrouwelijke functieomschrijving afwijzen. Zij willen geen ‘schrijfster’ zijn en als aparte categorie naast de schrijvers genoemd worden. Zij noemen zichzelf ‘schrijver’, en blijkbaar bedienen de media hen op hun wenken. Tegenwoordig wordt Leentje in De Standaard als schrijfster maar Lotje als schrijver voorgesteld, naar gelang hun voorkeur. (Slechts een onschuldig opstapje naar de nieuwe wettelijke situatie dat Leentje net als Leo naar wens als man of als vrouw kan gelden.)

Dus terwijl moderne vrouwen zich in het Duitse taalgebied fier ‘Ministerin’ noemen, met een uitdrukkelijk vrouwelijke beroepsnaam, en ik me uit mijn jeugd een advocate herinner die rechters tegen zich in het harnas joeg door zich parmantig ‘raadsvrouw’ te noemen, zien we vandaag in het Nederlands de omgekeerde tendens, nog versterkt door de woke-golf.

Status

Trendgevoelige vrouwen dringen aan: ‘Ik ben dokter’, niet ‘dokteres’. De betrokken vrouwen geven als verantwoording dat de mannelijke vorm meer status geeft dan de vrouwelijke. Een ‘directrice’ bestuurt hoogstens een meisjeskostschool, terwijl een ‘directeur’ een gevangenis of een kerncentrale onder zijn gezag kan hebben.

Die redenering plaatst het paard voor de wagen: dat soort associatie was er wellicht toen gevangenissen of kerncentrales nooit door een vrouw beheerd werden. Maar naarmate meer vrouwen zich in het beroepsleven voor grote mensen weten door te zetten, verdwijnt ze vanzelf, zonder dit soort taalmanipulatie.

Het is een vergissing vergelijkbaar met die van de secretaressen die ons nu bezweren dat zij geen koffiezettende ‘secretaresse’, maar een prestigieuze ‘office assistent’ zijn. Of van de grijze ‘boekhouders’ die zich nu heel upwardly mobile als ‘accountants’ betitelen. Ze miskent het feit dat zij zelf de connotatie van hun beroepsomschrijving kunnen invullen.

Hongerig naar status

Toen Simon Stevin ‘wiskunde’ begon te zeggen voor ‘mathematiek’ was dat een rariteit, maar vandaag is de juf wiskunde evengoed de belangrijkste leerkracht op deliberaties, zwaarwichtiger dan de aardrijkskundeleraar, omdat wiskunde nu eenmaal intrinsiek een basiswetenschap is ongeacht welke naam zij draagt. Maar goed, dat groeiperspectief vergt te veel geduld van secretaressen en dokteressen hongerig naar status, een vanouds belangrijk levensdoel.

Resultaat is dat de aloude Germaanse en Indo-Europese regel van geslachtelijke differentiatie tussen ‘wevers’ en ‘weefsters’, in het Engels van de late middeleeuwen al verlaten, nu in het Nederlands opgegeven wordt. Daardoor gaat in een taaluiting informatie verloren. Als er sprake is van ‘a weaver’, dan moet je maar hopen dat de informatie of je een man of een vrouw moet verwachten, in een volgende zin door de verwijzing ‘he’ of ‘she’ verraden wordt. Maar weegt dat nadeeltje op tegen de maatschappelijke voordelen? Om die vraag in perspectief te plaatsen, moeten we buiten het Nederlands-Engels kikkerperspectief treden.

Koenraad Elst

Koenraad Elst is orientalist en auteur van een dertigtal boeken.