fbpx


geopolitiek, Zonder categorie
Biden Poetin

Biden ontdekt het Chinees gevaar

Biden verzoent zich niet voor niets met Poetin



VS president Joe Biden deed vorige week wat de neofiet Trump niet mocht en dus niet kon doen: contact zoeken met Poetin. De ex-vicepresident van Obama behoort tot de Amerikaanse elite. Hij geniet het volle vertrouwen van het oppermachtige industrieel-militair complex. In zijn verkiezingscampagne en tijdens de eerste maanden van zijn presidentschap verdedigde hij de stelling dat Rusland de voornaamste bedreiging is voor de VS. Uit de korte ervaring van zijn eerste maanden als president leerde hij evenwel wat voorganger…

Niet ingelogd - Plus artikel - log in of neem een gratis maandabonnement

U hebt een plus artikel ontdekt. We houden plus-artikels exclusief voor onze abonnees. Maar uiteraard willen we ook graag dat u kennismaakt met Doorbraak. Daarom geven we onze nieuwe lezers met plezier een maandabonnement cadeau. Zonder enige verplichting of betaling. Per email adres kunnen we slechts één proefabonnement geven.

(Proef)abonnement reeds verlopen? Dan kan u hier abonneren.


U hebt reeds een geldig (proef)abonnement, maar toch krijgt u het artikel niet volledig te zien? Werk uw gegevens bij voor deze browser.

Start hieronder de procedure voor een gratis maandabonnement





Was u al geregistreerd bij Doorbraak? Log dan hieronder in bij Doorbraak.

U kan aanmelden via uw e-mail adres en wachtwoord of via uw account bij sociale media als u daar hetzelfde e-mail adres hebt.








Wachtwoord vergeten of nog geen account?

Geef hieronder uw e-mail adres en uw naam en we maken automatisch een nieuw account aan of we sturen u een e-mailtje met een link om automatisch in te loggen en/of een nieuw wachtwoord te vragen.

Uw Abonnement is (bijna) verlopen (of uw browser moet bijgewerkt worden)

Uw abonnement is helaas verlopen. Maar u mag nog enkele dagen verder lezen. Brengt u wel snel uw abonnement in orde? Dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Heeft u een maandelijks abonnement of heeft u reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw abonnement bij voor deze browser en u leest zo weer verder.

Uw (proef)abonnement is verlopen (of uw browser weet nog niet van de vernieuwing)

Uw (proef)abonnement is helaas al meer dan 7 dagen verlopen . Als uw abonnementshernieuwing al (automatisch) gebeurd is, dan moet u allicht uw gegevens bijwerken voor deze browser. Zoniet, dan kan u snel een abonnement nemen, dan mist u geen enkel artikel. Voor 90€ per jaar of 9€ per maand bent u weer helemaal bij.

Als "Vriend van Doorbraak" geniet u bovendien van een korting van 50% op de normale abonnementsprijs.

Reeds hernieuwd, maar u ziet toch dit bericht? Werk uw gegevens bij voor deze browser of check uw profiel.


VS president Joe Biden deed vorige week wat de neofiet Trump niet mocht en dus niet kon doen: contact zoeken met Poetin. De ex-vicepresident van Obama behoort tot de Amerikaanse elite. Hij geniet het volle vertrouwen van het oppermachtige industrieel-militair complex. In zijn verkiezingscampagne en tijdens de eerste maanden van zijn presidentschap verdedigde hij de stelling dat Rusland de voornaamste bedreiging is voor de VS. Uit de korte ervaring van zijn eerste maanden als president leerde hij evenwel wat voorganger Trump al aantoonde: China zal de belangrijkste vijand van de VS worden. Het kan natuurlijk ook dat Biden zich daar wel terdege van bewust was en, pas nu zijn gezag door niemand meer wordt betwist, uit de kast durft te komen.

Biden zoekt contact met Poetin

Hoewel de VS paraat moet zijn om op hetzelfde moment tegen Rusland en China tegelijk oorlog te kunnen voeren, is het toch te verkiezen dat dit niet gebeurt. Daarom wil de Amerikaanse president vermijden dat er niet ‘en stoemelings’ een militair conflict met Rusland ontstaat. Een akkoord met Rusland maakt het minder waarschijnlijk dat de Russen een militair bondgenootschap met China afsluiten. Biden weet ook wel dat China en Rusland geen automatische bondgenoten zijn. Gedurende de meeste jaren van de Koude Oorlog leefden beide ‘communistische’ landen op gespannen voet met elkaar. Soms voerden ze kleine oorlogen.

Dus zocht Biden contact met de Russen. De betrekkingen waren om allerlei redenen zwaar verstoord geraakt. Denk onder meer aan  de avonturen van opposant Navalny. Vandaar de uitlating dat Poetin wel degelijk een moordenaar is. Waarop een boze Poetin ieder contact met Biden uit de weg wou gaan, ondanks de poging van de Amerikaanse president om zich te verontschuldigen. Hoewel beide landen woedend hun ambassadeurs terugtrokken, herstelden zich vooral onder impuls van Biden vrij vlug discrete diplomatieke contacten.

Iets lekkers voor Poetin

Biden moest Poetin iets lekkers aanbieden om hem tot een topontmoeting te verleiden. Liefst met de belofte op nog meer. Dat bracht hem bij Angela Merkel. De Duitse bondskanselier heeft nog steeds heeft veel invloed in de EU maar ze moest het aanzien dat de VS en meerdere Europese landen zich keerden tegen de afwerking van het  Russische Gazpromproject Nordstream 2. Deze onderzeese pijpleiding moet Duitsland van Russisch gas voorzien.

Merkel heeft veel te snel de beslissing genomen om alle kerncentrales in Duitsland te sluiten en moet nu vooral elektriciteit opwekken met de extreme vervuilers bruinkool en steenkool. Dat Russisch gas is van vitaal belang voor Duitsland en uiteraard ook voor Rusland. Biden liet al in april weten dat de VS zich niet meer tegen de afwerking van het project zou verzetten en dus de meewerkende firma’s geen sancties zou opleggen. Dit had niemand verwacht. Trump had het niet voor elkaar kunnen krijgen.

NAVO-lidmaatschap van Oekraïne op de lange baan

Tijdens de NAVO-top van 14 juni in Brussel draaide alles om Biden en gebeurde er iets uiterst merkwaardig.  Rusland werd benoemd als de voornaamste uitdaging. China kwam maar op de vierde plaats, na het internationale terrorisme en de mogelijke instabiliteit in Europa veroorzaakt door oncontroleerbare migratiestromen. De frontlijnlanden – de Baltische staten, Polen en Roemenië – kregen de nodige aandacht en verzekering van hulp. Ook bij hybride oorlogen, zoals cyberaanvallen, zal het fameuze vijfde artikel van verplichte wederzijdse hulp van toepassing zijn.

Maar dan kwam het door waarnemers niet verwachte en ook nadien niet meer opgemerkte besluit: de Navo trekt een beslissing in van de top van Boekarest uit 2008. Toen werd aan Georgië en Oekraïne de toelating verleend om lid te worden van de NAVO via het MAP-proces. Dat bestaat uit een aantal voorwaarden waaraan een land met externe hulp geleidelijk aan moet voldoen om lid te kunnen worden. Het zijn de klassieke voorwaarden zoals onpartijdige rechtspraak, een democratisch politiek systeem, het handhaven van de mensenrechten en bestrijding van corruptie.

Het is duidelijk dat een aantal NAVO-landen daar (nog) niet aan voldoen, maar ze kunnen altijd beweren dat ze op de goede weg zijn. Het MAP-proces is de rechte weg naar het lidmaatschap. Dit betekent dat het lidmaatschap van Georgië en Oekraïne op de lange baan is geplaatst. Voor Georgië komt deze beslissing niet onverwacht want de tegenwoordige regering is niet meer geïnteresseerd. Voor Oekraïne ligt dat anders: de regering en de bevolking van vooral West-Oekraïne snakken naar het lidmaatschap. Tegenstanders beweren dat de corruptie er zo groot is dat ze niet kan uitgeroeid worden en het lidmaatschap dus onhaalbaar is.

Poetins rode lijn

Deze beslissing komt van Biden en wordt gesteund door een aantal West-Europese landen zoals Frankrijk en Duitsland. Ze denken terecht dat het lidmaatschap van Oekraïne een te zware provocatie is aan het adres van Rusland en zou kunnen aanleiding geven tot een oorlog. Het is ook de voornaamste rode lijn van Poetin. Samen met de overgrote meerderheid van zijn landgenoten, waaronder Navalny, denkt hij dat Oekraïne in de Russische invloedsfeer moet blijven om historische en culturele redenen.

Het is voor hen onvoorstelbaar dat Sebastopol de thuishaven zou worden van vooral Amerikaanse oorlogsschepen of dat raketten op Oekraïense bodem zouden geplaatst worden die in weinige minuten Moskou kunnen raken. Voor het Russisch industrieel-militair complex is Oekraïne een oorlog waard. Ze speculeren erop dat het conflict midden de jaren twintig (dus na Biden) zal losbarsten en bereiden zich daar openlijk op voor.

Alles onder controle

Met deze geschenken op zak kon Biden op 16 juni naar de top met Poetin in Genève. De teksten waren minutieus voorbereid door de ervaren ministers Antoni Blinken en Sergej Lavrov die de gesprekken meemaakten. De teksten werden vermoedelijk door Poetin en Biden alléén nog wat becommentarieerd. Beiden gingen akkoord over meerdere geopolitieke problemen verschillende meningen te behouden en dat elkaar niet kwalijk te nemen. Het mag evenwel niet tot een botsing komen tussen beide atoommachten. Daarom worden alle diplomatieke contacten hersteld en worden commissies opgericht die tot afspraken willen komen om vooral de kernbewapening te beperken en te controleren. Ook zullen ze samen de cyberaanvallen in kaart brengen en via akkoorden willen beheersen.

Na afloop lieten beide presidenten zich zeer positief over elkaar uit. Ze loofden wederzijds vakmanschap en benadrukten de vriendschappelijke sfeer van de gesprekken. Biden kan gerust op beide oren slapen: een oorlog met Rusland moet hij niet meteen vrezen. Hij kan zijn aandacht volledig wijden aan de Chinese dreiging. Zou op de top het woord China ooit zijn uitgesproken?

 

 

[ARForms id=103]

Yvan Vanden Berghe

Yvan Vanden Berghe is emeritus gewoon hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen waar hij de afdeling internationale politiek en diplomatie oprichtte en leidde