Ruben Van Gucht zat in het weekeinde vrolijk te wezen op Radio 2. De grappen over zijn seksuele appetijt en over zijn drankgebruik waren niet van de lucht. Het mag van de VRT: de omroep haalt voor Van Gucht zelfs zijn allerbeste nieuwspraak boven. Een oefening in niets zeggen met grote woorden: de specialiteit van de omroepbazen.

Schuld erkennen

‘Ruben erkent dat hij een fout heeft gemaakt en hij aanvaardt zijn straf. De VRT vindt het belangrijk dat hij zijn fout erkent en zijn verantwoordelijkheid opneemt.’ (Puntje van kritiek: dat had drie in plaats van twee keer gezegd moeten worden – is de VRT niet de hoogste morele instantie van de natie?)

Het zou pas verbazingwekkend zijn als hij zijn schuld niet erkende na een vonnis van negen maanden rijverbod, 4800 euro boete en de verplichting om het rijexamen opnieuw af te leggen. Dronken rijden, minstens vier keer – de procureur zegt vijftien keer – rijden zonder rijbewijs, het is niet min, vindt ook de rechter in Dendermonde. Van Gucht bleek bovendien al vaker te zijn veroordeeld.

De rechter tilt er zwaar aan dat Van Gucht zich niet verwaardigt tekst en uitleg te komen geven.

En het zal daar niet bij blijven: midden december moet Van Gucht ook in Gent voor de rechter komen, en ook daar gaat het om meer dan een simpele overtreding. En hij zal er, anders dan alle andere keren, zelf ook moeten zijn. De rechter tilt er zwaar aan dat Van Gucht zich niet verwaardigt tekst en uitleg te komen geven. Van Gucht vindt dat normaal, zei hij in een radio-interview, omdat de rechter hem niet heeft willen garanderen dat zijn zaak uit de media bleef.

Voor de Vlaamse openbare omroep is dat dus allemaal dik in orde: als hij maar beseft dat hij fouten heeft gemaakt.

Morele pedestal

Niet iedereen wordt zoveel begrip gegund. Herinner u de bescheiden Eddy Demarez, wiens microfoon in de zomer van 2021 nog openstond en hij had dat niet gezien. Demarez grapte iets over de vermoedelijke seksuele voorkeur van de Belgian Cats. Hij werd stante pede op non-actief gezet. CEO Delaplace hield de beslissing over zijn ontslag in beraad. Demarez durfde vanwege tonnen bagger drie maand lang zijn huis niet uit te komen.

Zichzelf op een morele pedestal zetten ten koste van een ander: in een circus van lichtgewichten gebeurt dat wel vaker.

Ook opvallend toen: Unia liet onmiddellijk weten te onderzoeken of daar geen strafproces van moest komen. Verschillende collega’s van Demarez predikten in zeer strenge bewoordingen. Zichzelf op een morele pedestal zetten ten koste van een ander: in een circus van lichtgewichten gebeurt dat wel vaker. Björn Soenens, Karl Vannieuwkerke, naar verluidt ook Ruben Van Gucht zelf, zeiden diep beschaamd te zijn over het wangedrag van Demarez.

Welzijnswerkerstaal

De brave Eddy werd niet ontslagen. Hij had ook niet de moed zelf op te stappen. Hij werd negen maanden lang gedwongen tot doorgedreven geseling van de vege Eddy. Anders dan in de kloosterorden destijds de algemene regel was, mocht hij wel bloeden.

Toen Demarez de VRT weer binnen mocht, kreeg hij de opdracht achter de schermen te werken aan een alomvattend charter rond gender en diversiteit. Niet dat dat in de mode is of zo, maar de VRT is het een en ander aan zichzelf verplicht. Charter voor de hele sportredactie, die bij nadere beschouwing vol zat met misogyne hufters. Er werd zelfs een beroep gedaan op ‘externe organisaties’ (consultants dus) om die redactie ‘in dat traject mee te nemen’. Welzijnswerkerstaal is dé taal van de openbare omroep geworden.

Toen Eddy het heropvoedingskamp mocht verlaten, werd hij eerst nog eens geïnterviewd door Linde Merckpoel. Ze liet, volgens afspraak, Eddy zeggen hoe groot zijn schuldbesef wel niet was. Eddy was een hervormd mens, godzijgeprezen.

Adriaan Van den Hoof

Er was niet alleen Eddy Demarez.

Er was ook het geval Adriaan Van den Hoof: een paar exen hadden de VRT brieven geschreven met vage beschuldigingen over grensoverschrijdend gedrag. Adriaan werd op slag persona non grata. Die exen – welllicht verbaasd hoe eenvoudig het bleek iemand bij de VRT te cancelen – stapten ook naar het parket. Hun klachten werden daar in geen tijd geseponeerd, bij gebrek aan feiten.

Waes heeft ten overvloede het boetekleed aangetrokken. Heel slim.

En voor ik hem vergeet: er was natuurlijk Tom Waes. Die was, zei de VRT, ‘even niet meer te zien. Tot we er ons weer klaar voor voelen.’ Waes heeft (vermoedelijk op advies van het communicatiebedrijf dat hem bijstond) ten overvloede het boetekleed aangetrokken. Heel slim. Waes kreeg een rijverbod van drie maand, waarvan één voorwaardelijk. De VRT faciliteerde zijn terugkeer middels een ‘passend’ interview in Vive le Vélo. De woordspeling was onbedoeld.

Waardengedreven

Tussen Waes en Van Gucht is er niet alleen verschil in de strafmaat. Het grootste verschil zit in de graad van arrogantie. Waes is bij vergelijking met Van Gucht een kuise non tegen een openlijk promiscue prelaat.

Met bescheidenheid, weet Van Gucht, koop je niets: ‘Ik heb één product dat optimaal moet renderen. Dat is Ruben Van Gucht.’ En: ‘Ik hang mijn wagon aan niemand. Ik ben altijd de locomotief.’ Was hij maar een locomotief, in plaats van een levensgevaarlijke wegmisbruiker.

Voor de VRT is dat dus allemaal dik in orde. Ze volgen daar alleen nog het wokerecht. Het gewone recht, rechtertjes uit Gent en Dendermonde en zo, dat is voor het klootjesvolk. Voor de rest zeggen ze geen gewoon mediabedrijf te zijn. Nee, ze zijn waardengedreven. Wat betekent dat seksistische grappen (of zelfs loze beschuldigingen) veel erger zijn dan dronken over ’s Heeren wegen te razen.

Adriaan Van den Hoof

De ‘switch’ van een openbare omroep

Het modieuze moralisme van de VRT

Tv-presentatoren hebben géén voorbeeldfunctie