Het Oekraïense leger startte vorige zomer een offensief op Russisch grondgebied. Betrouwbare actuele gegevens over de situatie zijn niet beschikbaar. Toch lijken de Oekraïense strijdkrachten het bezette gebied onlangs nog eens met 180 vierkante kilometer te hebben uitgebreid. Over het lot van inwoners van die grensregio voeren beide landen nu een propagandaoorlog.

In Russische media verschijnen sinds kort allerlei verhalen over concentratiekampen. Die zouden zijn opgericht voor burgers in de door Oekraïne bezette regio. Persbureau TASS bericht: ‘Zo werden zeventig tot honderd burgers onder dwang ondergebracht in de kelders van een internaat in Soedzja, waar ze werden onderworpen aan psychologische mishandeling en gebruikt voor het filmen van propagandaverhalen door Oekraïense en buitenlandse journalisten.’

Tijdens de invasie hebben Oekraïense militanten een hele reeks oorlogsmisdaden gepleegd tegen de burgerbevolking

TASS baseert zich voor zijn berichtgeving op een rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Tijdens de invasie hebben Oekraïense militanten een hele reeks oorlogsmisdaden gepleegd tegen de burgerbevolking… Waaronder moord op burgers, geweld — ook seksueel — tegen burgers, gijzeling van burgers, het gebruiken van burgers als menselijk schild en plundering en vernieling van privé-eigendommen.

Getuige van moorden en wreedheden

Om het rapport met een persoonlijke noot extra kracht bij te zetten, verscheen op de site van het Russische ministerie van Defensie een bericht over een zekere Sergej. Hij kon de veroverde regio ontvluchten. Sergej verstopte zich in de kelder van zijn huis en wordt opgevoerd als een unieke getuige van ‘moorden en wreedheden gepleegd door Oekronazi’s en buitenlandse huurlingen’.

‘Al snel hoorde Sergej geschreeuw van vrouwen. Daarna weerklonken schoten, waarna het stil werd’, klinkt het. Het bericht eindigt behoorlijk dramatisch: ‘Toen het donker werd kwam Sergej uit zijn schuilplaats, geschokt door de gevolgen van de plunderingen: “Kasten liggen overal, laden, serviesgoed… Kapot…” Onder dekking van de duisternis zocht hij veiligheid. Na zijn redding kreeg Sergej medische hulp in het ziekenhuis, maar de sporen van de vreselijke indrukken zijn tot op vandaag niet genezen…’

Medische hulp

De meest recente berichtgeving aan Oekraïense zijde klinkt heel anders. Journalisten gingen rond dezelfde tijd op reportage in Soedzja en omstreken. ‘De situatie is nu, op de bombardementen en drones van de Russen na, min of meer rustig. We hebben een militair bestuur ingericht en ook een verdeelsysteem opgezet voor water, levensmiddelen en medicijnen’, vertelt een soldaat.

Iets verderop spraken reporters ook met enkele vrouwen. ‘Als het nodig is helpen jullie jongens ons. Een buurvrouw lag thuis, ze kon niet meer opstaan. Ze is heel dik en had dringend medische hulp nodig. Ze werd opgehaald en naar het ziekenhuis bij jullie gebracht’, zegt een van hen.

Heropbouw

Op dit moment is het grensgebied door de gevechten niet toegankelijk voor journalisten, maar een inwoner van een Russisch stadje onder Oekraïens militair bestuur bezorgde ons wel een video. Anatoli Golovnjov is geboren in de havenstad Sebastopol op de Krim. De 45-jarige man woont al jarenlang in Soedzja en bleef er ook na de Oekraïense verovering. Hij heeft zo zijn bedenkingen bij de verhalen uit Moskou.

‘Niemand doet ons hier kwaad. Dat er hier concentratiekampen zouden zijn is een vuile leugen, godverdomme. Mijn huis is net door Russen vernietigd, ze lieten het in vlammen opgaan. Nu moeten we aan de heropbouw beginnen. Het zijn de Russen die hier alles vernietigen’, besluit een emotionele Golovnjov.

Hij eindigt met lof over de militairen uit het geteisterde buurland: ‘De Oekraïense soldaten zijn vriendelijke gasten. Een soort van blauwhelmen van de Verenigde Naties. Daarom, speciaal voor mijn landgenoten: ik ben hier nu, ik ben een ooggetuige van alles wat hier op dit moment gebeurt. Niemand doet ons kwaad, niemand vermoordt ons. Ze geven ons brood en vleesconserven. We hebben het nu beter dan in de beste Sovjettijden. Poetin zal mijn huis weer op moeten bouwen, dat zweer ik.’

Anatoli Golovnjov

Inwoner Russische grensregio: ‘Ik laat Poetin mijn huis weer opbouwen’