Twintig jaar. Zo lang wist men in het Verenigd Koninkrijk al wat er gaande was. Tienduizenden jonge meisjes – vaak blank, arm en in de jeugdzorg – werden jarenlang systematisch misbruikt, verhandeld en vernederd door georganiseerde netwerken van mannen, voornamelijk van Pakistaans-islamitische afkomst. En wat deden de autoriteiten? Niets. Of beter gezegd: ze keken weg, lieten dossiers verdwijnen en wie iets durfde zeggen, bestempelden ze als racist.

Dankzij het vernietigende rapport van barones Louise Casey is het schandaal nu niet langer te ontkennen. Haar audit, besteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken, is een 200 pagina’s lange aanklacht tegen de algehele Britse bestuurscultuur. Samengevat: er was genoeg bewijs, er klonken genoeg waarschuwingen, maar niemand durfde iets ondernemen. Stel je voor dat je reputatieschade oploopt! Of nog erger, trending gaat op Twitter!

Volgens Casey was er sprake van een ‘afschuwelijk gebrek’ aan gegevens over de etnische achtergrond van de daders. Niet toevallig, maar doelbewust. De politie, de jeugdzorg en de lokale overheden wilden liever niets weten. In Rotherham werd het woord ‘Pakistaans’ letterlijk weggestreept uit een officieel rapport, alsof het om een vloekwoord ging. Politieke correctheid fungeerde als rookgordijn voor institutionele lafheid.

In het volle zicht verborgen

Onderzoeksjournalist Andrew Norfolk legde een decennium geleden al bloot hoe dat systeem werkte. Hij deed dat met de hulp van jeugdwerker Jayne Senior. Stad na stad – Rotherham, Rochdale, Telford – volgens hetzelfde patroon: meisjes van elf, twaalf of dertien jaar werden onder invloed gebracht van drank en drugs, naar huizen of hotelkamers gesleept, en daar groepsgewijs verkracht. Niet één keer. Niet één meisje. Maar duizenden keren en duizenden meisjes.

Norfolk bracht dat alles aan het licht in The Times, en kreeg als dank een spervuur aan beschuldigingen over zich heen. ‘Racist, ophitser!’ Zelfs toen het bewijs zich tot aan het plafond begon op te stapelen, staken beleidsmakers hun kop in het zand. Over bewijs gesproken: toen in Rotherham om half drie ’s nachts een dertienjarig meisje dronken en halfnaakt werd aangetroffen met zeven volwassen mannen, besloot de politie haar te arresteren.

De familie werd geadviseerd de zaak te laten vallen

De familie van een ander slachtoffer had de verkrachtingen destijds gemeld bij de politie, hun parlementslid en zelfs aan de minister van Binnenlandse Zaken, maar zonder resultaat. De politie verzamelde zakken met kledij die het meisje als bewijs had bewaard, maar verloor die twee dagen later. De familie kreeg £ 140 schadevergoeding voor de kledij en werd geadviseerd de zaak te laten vallen.

Dankzij de berichtgeving van Norfolk kwam er in 2014 een onafhankelijk onderzoek in Rotherham, onder leiding van professor Alexis Jay, waarin werd onthuld dat minstens 1.400 minderjarige meisjes tussen 1997 en 2013 seksueel werden uitgebuit. Na een ontmoeting met Norfolk, veranderde ene Sir Keir Starmer, toen hoofd van het Openbaar Ministerie, de officiële richtlijnen die strafvervolgingen hadden belemmerd. Norfolk overleed vorige maand. Hij kan niet genoeg hulde krijgen voor de onthulling van het schandaal. In zijn laatste interview met The Times, in januari, sprak hij zijn spijt uit dat de uiteindelijke oorzaken van het schandaal dat hij aan het licht bracht onopgehelderd bleven.

Hij maakt het niet meer mee, maar de antwoorden lijken eindelijk op komst.

Politiek opportunisme

De omgang met dit schandaal is een schoolvoorbeeld van hoe politieke lafheid en moreel bankroet hand in hand gaan. Elon Musk maakte op X veel misbaar over de schandalen. Labour reageerde dat oproepen tot een nationaal onderzoek ‘extreemrechts gezwets’ waren. Maar kijk: ineens is er … een nationaal onderzoek!

De minister van Binnenlandse Zaken erkende eindelijk dat de instellingen het onderwerp structureel negeerden

Minister van Binnenlandse Zaken Yvette Cooper sloeg deze week een mea culpa in het Lagerhuis. Ze erkende eindelijk dat de meeste daders van Pakistaanse afkomst zijn en dat de instellingen het onderwerp structureel negeerden uit angst. Waarom nu pas? Omdat het rapport van Casey gewoonweg te gruwelijk is om te negeren. Het legt bloot dat sommige daders asielzoekers waren, dat etniciteit systematisch werd weggelaten, en dat jonge, blanke meisjes institutioneel onzichtbaar werden gemaakt.

De prijs van stilte

Vroeger stond ‘a very British scandal’ voor seksschandalen in de trant van ‘minister stoeit met Russische spionne’, maar dit is echt meer dan dat. Het is een nationale zonde als gevolg van een diepgeworteld moreel falen. Wat zegt het over een samenleving als de bescherming van kinderen en de afscherming van daders afhankelijk wordt van hun afkomst, hun klasse of de angst voor reputatieschade van beleidsmakers?

Wat zegt het over een samenleving als de bescherming van kinderen en de afscherming van daders afhankelijk wordt van hun afkomst?

Zoals Casey scherp opmerkte: ‘Als het hier ging om meisjes uit de middenklasse, dan was het land te klein geweest.’ Maar omdat het ging om meisjes uit de jeugdzorg, uit arbeidersgezinnen met weinig tot geen politieke invloed bleef het oorverdovend stil. De daders waren ook niet de klassieke blanke arbeidersjongens die graag amok maken en waar iedereen zich met plezier boos op maakt. Etniciteit en cultuur benoemen, dat is not done.

Labour zit ook met een groot politiek probleem. In de meeste steden waar de verkrachtingen plaatsvonden, zaten zij aan het roer. En hun langdurige terughoudendheid – ja, zelfs vijandigheid – om een nationaal onderzoek te steunen, leek verdacht veel op het beschermen van het eigen politiek nekvel. Voeg daar de fragiele band met hun moslimachterban, die al onder druk staat sinds de Hamas-aanval van 7 oktober, aan toe en het resultaat is een politieke tijdbom voor de partij.

Tijd voor gerechtigheid

Het onderzoek dat er nu komt, is geen eindpunt, maar een begin. Het is een kans voor het VK om zichzelf recht in de spiegel te kijken en af te vragen: durven we het oncomfortabele onder ogen zien? Of blijft selectieve verontwaardiging ons kompas? Wat er gebeurd is, was geen tragisch accident de parcours. Het was een systeem. Een machine van lafheid, angst en stilzwijgen. Zowel de slachtoffers als het Britse volk hebben recht op de waarheid.

Andrew Norfolk

Het grooming gang-schandaal: een handleiding in lafheid, wegkijken en moreel bankroet