Geweld van antifascisten is legitiem, doelmatig en goed. Dat zegt het Luikse antifascistische boegbeeld Julien Dohet met zoveel woorden in de nasleep van de verstoring van de MR-plechtigheid voor de overleden minister van staat Jean Gol.

Eerst wat voorafging: liberaal Franstalig politicus en minister van staat Jean Gol overleed 30 jaar geleden, en dat wilde MR twee weken geleden herdenken in de prestigieuze academische zaal van de Universiteit van Luik.

Maar zoals u al bij Doorbraak kon lezen, draaide herdenkingsdag 18 september al snel uit op een nachtmerrie. ‘s Ochtends werd het graf van Gol ontheiligd wegens te joods. En de herdenking zelf werd het doelwit van een bijzonder gewelddadige betoging van Waalse antifascisten. Gewelddadig, want leden van MR – of mensen die er ’te liberaal’ uitzagen – werden in een brede perimeter rond de academische zaal opgejaagd door gemaskerde demonstranten. Er vielen gewonden.

Verboden voor politieke partijen

De nasleep van de incidenten rond de herdenking voor Jean Gol is ondertussen al even de inzet van een bijzonder hevige mediaoorlog tussen (extreem)links en de Luikse universiteit enerzijds, en MR anderzijds. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez pleitte in de onmiddellijke nasleep van de incidenten voor een verbod op antifascistische organisaties.

Enkele dagen na de demonstratie gaf universiteitsrector Anne-Sophie Nyssen de MR-voorzitter een veeg uit de pan. In haar toespraak bij de opening van het nieuwe academische jaar viel Nyssen de Arizona-regering frontaal aan voor de besparingspolitiek die gevoerd wordt.

De rector vond het geen probleem dat er Luikse professoren bij de anti-MR-demonstratie aanwezig waren. ‘Dat is hun goed recht. Ik ga niet akkoord met de strategie om ook hen verantwoordelijk te houden voor het geweld die dag’, aldus Nyssen in de lokale krant La Meuse. Maar vooral het vervolg van Nyssens toespraak sloeg bij MR in als een bom: ‘Voortaan verbied ik alle politieke manifestaties in onze academische zaal’, deelde de rector droog mee. De uitspraak werd op een staande ovatie onthaald.

Beschadigd

Voor Georges-Louis Bouchez betekenen de uitspraken van Nyssen zoveel als het slachtoffer – zijn partij dus – de schuld geven voor het geweld. De MR-voorzitter wees erop dat de Waalse oppositiepartijen PTB en PS binnenkort wél nog politieke bijeenkomsten mogen organiseren aan de universiteit. ‘Ja, maar niet in de academische zaal’, zo riposteerde Nyssen. De rector hielp haar zaak ook niet echt toen ze er op wees dat de academische zaal ook net gerenoveerd was en niet beschadigd mag worden. Alsof MR-militanten een universiteitszaal zouden vandaliseren.

Volgens Dohet is geweld gewoonweg de bedoeling.

Daarmee was het incident nog niet van de baan. In de nasleep van de betoging viel het al op dat bijzonder weinig linkse politici het geweld echt veroordeeld hebben. En in ook flink wat media – waaronder de VRT – klonk het dat er op 18 september ‘s avonds weinig meer gebeurd was dan met wat rot fruit gooien.

Maar wat echt de deur dichtdeed, was een onderzoeksartikel van La Libre Belgique waarin Julien Dohet, een van de boegbeelden van de Luikse antifascistische beweging, werd opgevoerd. Volgens Dohet – ook lid van de harde kern van voetbalclub Standard én politiek secretaris van de socialistische vakbond – is geweld gewoonweg de bedoeling.

‘Eraan gaan’

‘Antifascisten gebruiken nooit geweld om het geweld zelf, in tegenstelling tot extreemrechts’, zegt Dohet in de krant. ‘Het protest tijdens de herdenking van Jean Gol was er niet om mensen in elkaar te slaan, maar om hen te hinderen. Geweld maakt nu eenmaal deel uit van de dynamiek van een demonstratie.’

Een contradictie? Allerminst. Dohet: ‘We moeten het geweld tijdens die betoging tegenover het extreme geweld van de MR-studiedienst Centre Jean Gol en de Arizona-regering plaatsen. Dat geweld is gericht tegen een deel van de bevolking. Antifa’s beseffen dat ze klaar moeten zijn om het geweld dat extreemrechts uitlokt te weerstaan. Daarom gaan we de straat op. Want als je niet klaar bent om te reageren, dan ga je eraan.’

Voor zo’n redenering bestaat er een naam: projectie. Je tegenstander beschuldigen van wat je eigenlijk zelf wil bereiken.

Microfoon afgeven

Beangstigend daarbij is niet alleen dat de MR van Georges-Louis Bouchez voor de antifabeweging gelijkstaat met ‘extreemrechts’ en leden van die partij voortaan een legitiem doelwit zijn, maar dat politieke beslissingen en politieke toespraken van Bouchez zelf gelijk worden gesteld met fascisme. Terwijl er niet één MR-militant is die de voorbije jaren geweld heeft gebruikt tegen (extreem)links en Bouchez zelf altijd tegenstanders de mogelijkheid biedt om tegen hem in te gaan. Vaak letterlijk door zijn microfoon af te geven aan wie zijn optredens verstoort.

Bouchez biedt tegenstanders altijd de mogelijkheid om tegen hem in te gaan.

Beangstigend is zeker dat een flink deel van de Luikse intelligentsia kritiekloos meegaat in de redenering dat MR ‘het zelf zoekt’. Niet dat links gewelddadig protest van extreemlinks tegen Bouchez aanstuurt, maar ze staan het wel oogluikend toe; het is immers voor de goede zaak. Plots lijkt alles wat Georges-Louis Bouchez zegt een vrijgeleide om keet te schoppen en niet in debat te gaan.

In de recente peiling van DPG Media en RTL staat PTB op kop in Brussel en groeit ze in Wallonië verder tot derde partij, groter dan Les Engagés. Ook de PS is terug. Net als antifa, van nooit weggeweest.

Anne-Sophie Nyssen

In Luik komt het geweld écht van links