De top van het Europese bedrijfsleven heeft bijzonder weinig vertrouwen in het economische beleid van de Europese Unie. Dat is de belangrijkste — en bijzonder pijnlijke — conclusie van een bevraging van een vijftigtal CEO’s van Europese multinationals. Zij waarschuwen dat het algemene bedrijfsklimaat in Europa verslechtert, terwijl dit in de Verenigde Staten en in China net de goede richting uitgaat.

Al maandenlang verslikt de EU zich in een geplande vereenvoudiging van de Europese duurzaamheidsregels. Die liggen het Europese bedrijfsleven zwaar op de maag omdat ze hen handenvol geld kosten en op de koop toe ook niet-Europese handelspartners op stang jagen.

Intussen blijft het ook wachten op de uitvoering van het plan-Draghi. De Italiaanse econoom en ex-premier stelde vorig jaar een hele rist maatregelen voor om de Europese concurrentiekracht aan te zwengelen, onze industrie te versterken en energie opnieuw goedkoper te maken. Maar die voorstellen bleven grotendeels dode letter, al kwam de Europese Commissie woensdag wel met een plan om de Europese stroomnetwerken sneller en beter aan elkaar te linken. Op termijn zou dit ook tot een soort van Europese energie-unie, minder energie-afhankelijkheid én veel goedkopere stroom moeten leiden.

Noodkreet

Een vijftigtal CEO’s van toonaangevende Europese multinationals — verenigd in de European Round Table for Industry (ERT) — stelt nu onomwonden dat het voor hen vandaag interessanter is om buiten Europa te investeren. Ze tonen zich ook bezorgd over het dalende Europese concurrentievermogen tegenover China en de VS, en ze hekelen het gebrek aan dynamisme van de EU op dat vlak. Niet voor het eerst geven de Europese CEO’s dan ook aan dat ze meer vertrouwen hebben in het ondernemersklimaat buiten Europa. Ook hun verwachtingen rond de evolutie van de werkgelegenheid en nieuwe investeringen in Europa zijn eerder negatief.

De bevraagde CEO’s hekelen het gebrek aan dynamisme van de EU.

Nu is die ERT niet zomaar het zoveelste zakenclubje. Onder meer toonaangevende bedrijven zoals Heineken, Engie, L’Oréal, Airbus en Nokia zitten er mee aan tafel. De zowat zestig multinationals die er deel van uitmaken, tekenen samen voor ruim vijf miljoen jobs wereldwijd, waarvan de helft in Europa. Alle leden samen investeren jaarlijks ruim 60 miljard euro in onderzoek en innovatie. Om maar te zeggen: wanneer zij de alarmbel luiden, kan die noodkreet maar beter ernstig worden genomen.

14 procent van de bevraagde CEO’s geeft aan voorlopig geen nieuwe investeringen in Europa te doen, 24 procent wil het aantal geplande investeringen binnen het eigen continent zelfs terugschroeven. Amper 8 procent geeft aan de komende jaren opnieuw meer te gaan investeren in Europa. Ter vergelijking: 45 procent van de Europese bedrijfsleiders wil wel in de VS meer gaan investeren. Een stevig teken aan de wand dus.

Dikke buis

Helemaal pijnlijk wordt het wanneer de Europese bedrijfsleiders bevraagd worden over de impact van het EU-beleid. Ruim drie derde van de CEO’s ziet helemaal geen effect van EU-maatregelen om de regelgeving te vereenvoudigen, energie betaalbaar te houden of de werking van de interne markt te optimaliseren. Met stip op één op hun verlanglijstje staat – het zal u niet verbazen – een vereenvoudiging van de EU-regelgeving.

Zowel het Europees Parlement als de Europese Raad krijgen van de grootste Europese bedrijven een dikke buis.

Gevraagd naar hun oordeel over de verschillende EU-instellingen krijgt de Europese Commissie – de ‘regering’ van de EU zeg maar – nog de beste punten. Toch vinden zes op tien CEO’s dat die Commissie momenteel ondermaats presteert. Zowel het Europees Parlement als de Europese Raad krijgen van de grootste Europese bedrijven een dikke buis. Amper 10 procent van de ondervraagden geeft het Europees Parlement een voldoende, de Europese Raad scoort met 12 procent amper beter.

Motie van wantrouwen

Anthony Gooch, de secretaris-generaal van de ERT, roept dan ook op tot actie. ‘De belangen zijn te groot om ons te blijven verschuilen achter het cliché dat Brussel overal de schuld van is’, geeft hij in een toelichting bij de enquête aan. Volgens hem moeten ook de nationale regeringen nu actie ondernemen om de adviezen die onder meer Mario Draghi vorig jaar al op tafel legde in de praktijk te brengen. Dat is noch min noch meer een motie van wantrouwen van het Europese bedrijfsleven aan de EU.

Anthony Gooch

Bedrijfsleven geeft EU-beleid stevige onvoldoende