De Franstalige Brusselse politieke partijen blijven het bestaan van negentien autonome gemeenten hardnekkig verdedigen, omdat dat volgens hen de meeste efficiënte manier van besturen is. Zo staan ze dicht bij de burger, beweren ze. Dat die nabijheid net zo goed gegarandeerd zou zijn in een districtenstelsel met aan een gewest ondergeschikte gemeenten, daar willen ze niet van horen. Misschien moeten we eens kijken hoe het er soms aan toe gaat in die bastions van de democratie.

Eerst Schaarbeek. Dat was de laatste Belgische gemeente waar nog geen burgemeester was aangeduid. MR en PS raakten het niet eens over wie de sjerp moest krijgen. De liberalen hadden problemen met de socialistische kandidaat Hasan Koyuncu. Ze vreesden dat de PS van hem een plaatselijke replica wilde maken van zijn collega Emir Kir uit Sint-Joost-ten-Node, die dankzij zijn Turkse achterban gebeiteld zit, hoewel hij uit de PS werd gezet wegens zijn contacten met extreemrechtse Turkse partijen.

Nu is er een toch een akkoord, en wat voor één: MR-lijsttrekker Audrey Henry mag drie jaar burgemeester zijn. Daarna is het net zo lang de beurt aan PS’er Koyuncu. Samen vormen ze een meerderheid met Les Engagés, Ecolo-Groen en Défi. Die regeling zegt eigenlijk alles: het gaat voor politici in Brussel enkel over de postjes. De deal hangt waarschijnlijk samen met de regeringsvorming op regionaal vlak. Is die machtsdeling in Schaarbeek de prijs die MR kreeg om N-VA op het hogere niveau te laten vallen? Dat zal snel duidelijk worden.

Kir 2

Het is natuurlijk waanzin om een legislatuur in twee te verdelen, zeker tussen twee partijen die over zowat alles een totaal andere mening hebben. Al even onbegrijpelijk is ook dat de MR aanvaardt dat Koyuncu de tweede helft mag uitzitten. Zo’n mandaat vormt immers een ideaal lanceringsplatform voor de gemeenteraadsverkiezingen. De ideale formule dus om van hem Kir 2 te maken en hem jaren aan het hoofd van de gemeente te positioneren.

Koyncu kan haar dus het vuile werk laten opknappen. Niet bepaald de slimste zet van Georges-Louis Bouchez

De liberale Audrey Henry zal bovendien dadelijk met de enorme financiële moeilijkheden van de gemeente geconfronteerd worden en ingrijpende besparingen moeten opleggen. Koyncu kan haar dus het vuile werk laten opknappen. Niet bepaald de slimste zet van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. Blijkbaar was die zo gefrustreerd dat de PS hem enkele burgemeesterssjerpen had afgesnoept in Brussel dat hij met een halve sjerp tevreden was. Maar Schaarbeek wordt tenminste nog bestuurd. Dat kan van Molenbeek niet meer gezegd worden. De vaudeville daar wordt almaar pijnlijker.

Ramadan

Burgemeester Cathérine Moureaux (PS) had het na de verkiezingen moeilijk om een meerderheid te vinden. Dat lukte uiteindelijk: er kwam een ‘progressieve’ meerderheid van PS/Vooruit, PTB/PVDA en Molenbeek Autrement. Maar zij is zelf al sinds het begin van het jaar om gezondheidsredenen buiten strijd. Brusselse burgemeesters kunnen maximaal drie maanden ononderbroken afwezig zijn. Daarna verliezen ze hun loon en vallen ze terug op de ziekteverzekering.

Om die financiële aderlating te vermijden, dook Moureaux onlangs even op in het gemeentehuis. Een acte de présence om haar loon veilig te stellen, want bij de gemeenteraad woensdag was ze alweer afwezig. De raad werd op het laatste moment een week vervroegd om leden in staat te stellen volgende woensdag het einde van de ramadan te vieren. Dat was al niet naar de zin van de oppositie, die vond dat dit rijkelijk laat medegedeeld werd. Maar de meerderheid heeft zo haar prioriteiten.

Voorlopige twaalfden

In afwezigheid van Moureaux is haar meerderheid er nog altijd niet in geslaagd om een beleidsverklaring op stellen. Een begroting is er al evenmin. Daarom moet er gewerkt worden met voorlopige twaalfden. Werden die afgelopen woensdag niet goedgekeurd, dan zouden zelfs de lonen van het gemeentepersoneel niet meer betaald kunnen worden. Maar zie: de meerderheid was niet voltallig, omdat het al een tijd rommelt binnen de lokale PS.

Daar houden bepaalde Molenbeekse ‘politici’ zich dus mee bezig, terwijl hun gemeente eigenlijk niet meer bestuurd wordt en naar de financiële afgrond raast

Een kapitein is er niet door de aanhoudende afwezigheid van Moureaux en enkele socialisten hebben het moeilijk met de opvattingen van schepen Mohammed Kalandar, die op sociale media zijn sympathie betuigde voor een extreme Iraanse militie die als terroristisch wordt beschouwd. Daar houden bepaalde Molenbeekse ‘politici’ zich dus mee bezig, terwijl hun gemeente eigenlijk niet meer bestuurd wordt en naar de financiële afgrond raast. De toestand is zo chaotisch dat de meerderheid eigenlijk geen meerderheid meer is en op de goodwill van de oppositie moet rekenen om voorstellen te stemmen.

Fictieve panne

Maar kruiken gaan net zolang te water tot ze barsten, en dat gebeurde dus ook in Molenbeek. Toen bleek dat de meerderheid het quorum niet haalde, stapte de oppositie op. Er was dus een probleem: de wet schrijft immers voor dat als het quorum niet gehaald wordt binnen het kwartier, de zitting moet worden uitgesteld. En dus werden er snel afwezige leden opgetrommeld. Omdat die met te grote vertraging zouden opdagen, werd een ’technisch probleem’ verzonnen (een panne met een elektronisch stembord) zodat de raadszitting toch later dan wettelijk mogelijk kon starten.

Een lid van de meerderheid gaf zelf toe dat het ‘technische probleem’ niet echt bestond en een voorwendsel was om de laatkomers te legitimeren. Zo slaagde de meerderheid er toch in voorlopige twaalfden te stemmen en achter gesloten deuren nog 173 punten te behandelen. Volgens de oppositie gebeurde dat zelfs zonder quorum. Naar verluidt zou de meerderheid, als die er nog is, niet anders kunnen dan de belastingen te verhogen om een faillissement van de gemeente te voorkomen. Dat is de prijs die de modale Molenbekenaar zal betalen voor de sacrosancte gemeentelijke autonomie die zo dierbaar is voor wie er het meest van profiteert: de politici.

Audrey Henry

Brusselse democratie op dorpsniveau