Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Frankrijk haalde het radicaal-linkse La France Insoumise een aantal gemeenten én enkele grote steden, zoals Roubaix en Saint-Denis, binnen. De vaak even etnische als radicale aanpak van die partij leidde in Frankrijk de voorbije dagen tot flink wat opschudding.

Haast meteen na de tweede ronde van die gemeenteraadsverkiezingen kwam de grootste Franse politievakbond met een opmerkelijk communiqué. Onder de titel ‘Il faut fuir les communes LFI!’ (‘Men moet LFI-gemeenten ontvluchten!’) riep de bond zijn leden op om ‘voor hun eigen welzijn alles te doen om weg te komen uit gemeenten waar La France Insoumise de macht heeft veroverd’.

Iedereen begreep dat het vooral om Saint-Denis ging, met 150.000 inwoners één van de onveiligste steden van Frankrijk, soms ook het ‘Molenbeek aan de Seine’ genoemd. Bally Bagayoko van LFI won er al in de eerste ronde, met vijftig procent van de stemmen. De politievakbond viel en valt over het ‘ontwapeningstraject’ van de nieuwe burgemeester.

Bedoeld wordt dat zij routinematig en zonder enige terughoudendheid met wapens zwaaien

Om te beginnen wil Bagayoko het gebruik van geweren met rubberkogels, bedoeld als verdediging tegen agressieve menigtes, verbieden. Daar zouden te veel ongelukken mee gebeuren.

Vervolgens moet de politie geleidelijk volledig ontwapend worden. In lijn met de politieke beginselen van LFI vindt burgemeester Bagayoko ook dat de politie de etnische samenstelling van de plaatselijke bevolking beter moet vertegenwoordigen. En dat sociale urgentie minstens zo belangrijk is als repressie. Critici vrezen dat hij van de gemeentepolitie een soort filiaal van de sociale dienst wil maken.

Politiefluitje

Gemeentepolitie ontwapenen is discutabel in een tijd waarin het begrip ‘usage décomplexé’ (‘complexloos gebruik’) opgang maakt als het gaat om vuurwapengebruik door vaak jonge criminelen. Bedoeld wordt dat zij routinematig en zonder enige terughoudendheid met wapens zwaaien voor intimidatie, afrekeningen of zelfs gewone ruzies. Daar sta je dan met alleen je politiefluitje…

Bagayoko liet ook weten dat agenten en andere gemeenteambtenaren die zijn politieke visie niet delen misschien maar beter konden opkrassen. De minister van Binnenlandse Zaken tikte hem meteen op de vingers: het is onwettig ambtenaren om politieke redenen te ontslaan.

Toch wordt hij op zijn wenken bediend: al minstens negentig plaatselijke politieagenten zouden volgens Franse media hun overplaatsing hebben gevraagd. Zelfs de hoofdcommissaris van Saint-Denis overweegt een ontslag, net als twee van zijn adjuncten.

Naar eigen zeggen heeft hij Bagayoko proberen te overtuigen van de risico’s die onbewapende agenten lopen in de door gewelddadige criminaliteit en drugshandel geteisterde gemeente. Maar er werd niet naar hem geluisterd.

Fascisme via stembus

Tekenend voor de extreme politieke polarisatie in Frankrijk heeft Eric Ciotti, de nieuwe radicaal-rechtse burgemeester van Nice, laten weten dat elke agent die Saint-Denis de rug toekeert bij hem welkom is. Ook Marine Le Pen verklaarde dat ‘onze nieuwe gemeentes met genoegen hun sollicitaties tegemoet zien’.

Het Rassemblement National (RN) ging van 22 naar 74 burgemeesters. LFI heeft er zeven. Geen indrukwekkende cijfers uiteraard op een totaal van bijna 35.000 Franse burgemeesters.

Uit onderzoek kwam intussen wel naar voren dat leden van ordediensten veel vaker dan landelijk gemiddeld op Bardella en Le Pen stemmen. Dit draagt natuurlijk ook bij tot de afkeer van LFI voor de politie. LFI-parlementariërs, inclusief Jean-Luc Mélenchon, noemen politieagenten ‘racisten en moordenaars’. Hij had het al meermaals over ‘la police qui tue’ (‘de politie die moordt’).

Uit polls blijkt intussen dat de meeste Fransen vinden dat LFI de politieke verhoudingen radicaliseert. Mélenchon deed de afgelopen tijd verschillende bizarre uitspraken. Hij zei bijvoorbeeld de rechtse pers te zullen muilkorven zodra hij aan de macht komt, en liet in één moeite via fractievoorzitter Mathilde Panot weten dat LFI een verkiezingsoverwinning van het RN nooit zal accepteren. ‘Fascisme via de stembus’, noemde ze dat.

Legitieme woede

Op het overwinningsfeest van de (zwarte) burgemeester Bally Bagayoko liet Mélenchon zich helemaal gaan: ‘De mens komt uiteindelijk uit Afrika!’ riep hij. ‘En kijk nu eens hoe wit en hoe lelijk jullie zijn.’

Wat ook verkeerd viel, was een plan van de nieuwe burgemeester van Roubaix: David Guiraud. Hij heeft het nog niet over de politie gehad, maar wil wel een gemeentelijk fonds om ‘iedereen die zich negatief uitlaat over Roubaix voor de rechter te slepen’.

Met het zicht op de presidentsverkiezingen vormt LFI niet meteen een gevaar. De partij creëerde weliswaar een solide basis van jonge intellectuelen, moslims en bewoners van de banlieus, maar zorgde tegelijk ook voor een glazen plafond. De grote meerderheid van de Fransen zal nooit stemmen op iemand als Mélenchon. Hij is met twaalf procent positieve waardering de minst populaire politicus van Frankrijk. Half zo populair als president Macron.

Bally Bagayoko

Radicaal-links aan de macht in Frankrijk: ‘Laat ons de politie ontwapenen’