Plots verschenen de geruchten: ‘Gert Verhulst wil de Play-zenders overkopen van Telenet!’ Hij zou al lang van een eigen televisiezender dromen. En was hij al niet de reddende engel van de zender met ‘De Tafel’, ‘De Verhulstjes’, ‘Maison Verhulst’, ‘James & Co’ en nog vele andere producties? Achter de geruchten schuilt een ander verhaal: dat van zenders die het almaar moeilijker krijgen in een sterk veranderend medialandschap.

Begin jaren 90 was het eenvoudig. Wie serieuzere programma’s wilde zien, keek naar de VRT-zenders. Wie glitter en glamour wilde, keek naar VTM. En wie iets meer gewaagde dingen verkoos, kon later terecht bij VT4, later Vier, nog later Play. Dik 35 jaar later zijn er 6 VTM-zenders, 5 Play-zenders en 3 VRT-zenders. Maar vooral: er zijn naast de televisiezenders streamingdiensten als Netflix, Disney+, Amazon Prime Video, Streamz, HBO Max, Apple TV+, Viaplay, en gratis apps van VRT Max, VTMGO en Play. En dan vergeten we er ongetwijfeld nog een paar meer gespecialiseerde diensten. In 2025 was streaming al goed voor 47,3 procent van het totale televisiegebruik.

16 miljoen verlies

Een almaar groter deel van het publiek kijkt bovendien op verschillende schermen: de desktop, de laptop, de smartphone, de tablet. Ook is er een duidelijke tendens om de kabel op te zeggen. Waarom zou je betalen voor kabel als je zo goed als alles ook online kan vinden? In 2024 zouden al 156.508 huishoudens hun kabelabonnement opgezegd hebben en alles wijst erop dat die trend zich alleen maar doorzet.

Hoeft het nog gezegd dat de televisiezenders in de hoek zitten waar de klappen vallen? In 2023 en 2024 leed Play een gecumuleerd verlies van 16 miljoen euro. Vorige maand maakte Telenet bekend dat het 45 miljoen euro in Play pompt. Maar hoelang nog? En waarom zou Studio 100 zo’n bedrijf dan overnemen: gewoon omdat Gert graag een eigen tv-zender wil? De kans dat die overname doorgaat, lijkt Zapman eerder klein. Ook al heeft Verhulst naar eigen zeggen al een programmaschema klaarliggen.

‘Streaming first’

Misschien schieten de zenders zich in eigen voet door hun aanbod zo hard te versnipperen en door zoveel aan te bieden op zo’n kleine markt. Eén van de huidige strategieën is het credo ‘streaming first’ voor alles wat fictie betreft. Het betekent dat elke nieuwe serie en elke nieuwe dramareeks éérst te zien is op een streamingdienst als Streamz of op het betalende gedeelte van VTMGO of de Play-app, en pas na een paar maanden op de ‘gewone’ televisiezender.

Op die manier schiet er straks nog weinig collectief geheugen over als het om televisie gaat

Dat verzwakt uiteraard het eigen programmaschema en het brengt ook schade toe aan het ‘momentum’ dat een nieuwe reeks bij de lancering vroeger had. De impact wordt meer verspreid, mensen ontdekken een reeks geleidelijk. En wanneer die dan eindelijk op tv belandt, hebben de echte fans hem al helemaal gezien en blijven er hooguit nog 200.000 geïnteresseerden over in de klassieke kijkcijfers.

We zijn geneigd om dat jammer te vinden. Op die manier schiet er straks nog weinig collectief geheugen over als het om televisie gaat.

All In

Rest de vraag: kan een zender als Play blijven bestaan, of zal die op een dag roemloos verdwijnen bij gebrek aan investeerders die nog geld willen pompen in een bodemloze put?

Het zou zonde zijn, want uitgerekend Play heeft ons alleen al het laatste jaar de beste Vlaamse fictiereeksen gepresenteerd, zowel in streaming als op de eigen zenders. De stilistisch fantastische fantasy/crime-reeks Dood Spoor met Peter Van den Begin als de begrafenisondernemer die een moord oplost omdat hij beelden krijgt als hij proeft aan een lijk (klinkt bizar, maar is de moeite), How to kill your Sister over twee zussen die een verre autoreis maken om in het reine te komen met hun verleden en het hilarische Nonkels over drie broers en hun gecompliceerde relaties konden we het voorbije jaar meer dan smaken.

Sinds kort is er ook het bijzonder vermakelijke All In met onder meer Barbara Sarafian, Robbie Cleiren en Katja Schuurman. Een Vlaams en een Nederlands gezin zitten mekaar dwars in een all-inhotel in Spanje, terwijl ze intussen ongewild betrokken raken bij een juwelenroof. Verwacht je niet aan het op het eerste gezicht gelijkaardige The White Lotus van HBO. All In is vooral komisch, soms met slapstick, soms met rake observaties over de jeugd van vandaag en hoe hun ouders er mee omgaan.

We weten het: Vlaanderen is maar een kleine markt en ‘gewone’ televisie raakt uit de mode. En toch zou het zonde zijn als de kleinste zender zou verdwijnen. Al was het maar om VRT en VTM alert te houden.

Barbara Sarafian

Waarom Play best niet verdwijnt