Over Davos is al veel inkt gevloeid. Donald Trump heeft de bijeenkomst in de Zwitserse Alpen gekaapt. Met een hallucinante toespraak. Ik kon mijn oren niet geloven: is dit moeilijk te volgen gewauwel een speech van de machtigste mens ter wereld? Naar verluidt kon je na afloop een speld horen vallen. De verbijstering was blijkbaar algemeen…

Dat gedoe rond Trump en Groenland heeft ervoor gezorgd dat we niet hebben kunnen zien hoe Bart De Wever ook in Davos zijn stempel heeft gedrukt. Net zoals na de Euroclear-discussie leert de rest van de wereld hem almaar beter kennen, en hij maakt blijkbaar indruk.

Ideeënmens

Dat is altijd De Wevers sterkte geweest: zowel in zijn partij als in Antwerpen, en nu ook in de rest van het land en in Europa. Hij weet niet alleen waar we naartoe moeten, hij kan dat ook glashelder verwoorden en uitleggen. Het is de betere BDW, de ideeënmens. Als hij zegt dat Europa dringend zijn huiswerk moet maken, dan is hij daar zelf al mee klaar. In Davos heeft hij tot twee keer toe verwezen naar Singapore als gidsland. Dat is buitengewoon interessant.

Als zij dat kunnen, zegt De Wever, dan kunnen wij, Europeanen, dat zeker.

Singapore – een zeer dichtbevolkt Aziatisch eiland ter grootte van een Vlaamse provincie – is erin geslaagd in pakweg dertig jaar te evolueren van een derdewereldland, dat nauwelijks kon overleven door visvangst (en piraterij), naar een land dat meedraait aan de wereldtop. Als zij dat kunnen, zegt De Wever, dan kunnen wij, Europeanen, dat zeker. Nu we nog net geen derdewereldland zijn.

Grijze cellen

En er is inderdaad enige gelijkenis. Ook Singapore heeft geen grondstoffen, geen olie, geen gas. Zelfs drinkwater moet er worden ingevoerd. Er zijn alleen grijze cellen. En dus heeft Singapore zwaar geïnvesteerd in de ontwikkeling van uitstekend onderwijs. Omdat dat ook economisch rendeert.

Zo kan je in Singapore gratis naar de universiteit. Voorwaarde is wel dat je na je afstuderen vijf jaar les gaat geven. Maar niet iedereen die gratis afstudeert gaat er in het onderwijs. Alleen de beste studenten – dertig procent in totaal – worden daartoe verplicht. De rest kan een baan gaan zoeken. Wie lesgeeft wordt wel heel goed betaald.

Ook ambtenaren worden uitstekend gehonoreerd – de top verdient twee miljoen dollar per jaar. Maar er wordt wel afgerekend op prestaties. Vaste benoemingen bestaan er niet. Ook daar komen alleen de besten aan de bak.

Eigenaars

Er is ook een uitstekende gezondheidszorg. Waar bovendien wordt nagedacht én gehandeld. Want ook Singapore heeft een vergrijzingsprobleem, het kenmerk van een welvarende hedendaagse samenleving. Net daarom wordt er zwaar geïnvesteerd in onderzoek naar hoe je de Singaporezen langer gezond kan houden, in preventie dus. Alleen fitte mensen kunnen langer werken.

Tachtig procent van de Singaporezen is huiseigenaar.

En al die mensen moeten natuurlijk ook een dak boven hun hoofd hebben. Van meet af aan heeft de Singaporese stadsstaat voor woningen gezorgd. Je kan die kopen bij de staat. Tegen de tijd dat je pensioengerechtigd bent, is het huis afbetaald. Tachtig procent van de Singaporezen is huiseigenaar.

Identiteit

En ondanks de grote diversiteit (er zijn Chinezen, Maleiers, Indiërs en nog wat ander volk) is er toch een Singaporese identiteit, een Singaporees groepsgevoel. (En één verbindende taal: het Engels. Tegelijk ook de toegangspoort naar de rest van de wereld.) Nergens ter wereld is het wij-gevoel groter dan in Singapore. De staat is het persoonlijk bezit van alle Singaporezen. Daar wordt bijgevolg uiterst respectvol mee omgegaan. Net daarom liggen er geen sigarettenpeuken of kauwgom op de stoepen. Uit respect. Wie de regels overtreedt wordt zwaar gestraft. Maar er zijn nauwelijks overtredingen. En die staat moet ook verdedigd worden: er is dienstplicht, drie jaar.

Burgerschapsbesef dus. Er is een sociaal verzekeringssysteem, maar uitkeringen waar niets tegenover staat zijn in de ogen van de Singaporezen verwerpelijk. De vraag is daar niet meteen waarop je recht hebt; de vraag is eerst wat je al hebt bijgedragen. Pensioensparen is verplicht.

Wie werkt geeft van zijn brutoloon twintig procent af aan de staat. De werkgever betaalt daar bovenop ook nog eens vijftien procent. Dat levert genoeg op om gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting en pensioenen te betalen. De overheid – Singapore is een sterke staat – kost desondanks maar een fractie van de onze. De Singaporese publieke sector is naar verhouding half zo groot als de Amerikaanse…

Bedrijven

Tegelijk is er het besef dat een welvaartsstaat uitsluitend goed kan draaien als de economie floreert. Op de Ease of Doing Business index staat Singapore op één. Al jaren. België staat op 43. In onze buurt staan Kazachstan en Wit-Rusland… Singapore heeft van in het begin, midden jaren zestig, grote buitenlandse bedrijven gelokt met lage belastingen. En die bedrijven zijn ook gekomen. De zeehaven is intussen de grootste van de wereld.

De laatste staking was in 1986.

Dat is heel merkwaardig: in Singapore wordt beleid gevoerd met economische doelstellingen op lange termijn. Het opvallende is dat dat ook op de korte termijn vrij spectaculaire resultaten levert. En 70 à 80 procent van de bevolking blijkt tevreden. De laatste staking was in 1986.

Minder democratie

Of we dat model dan maar moeten kopiëren? Natuurlijk niet. Er is overduidelijk minder vrijheid en democratie in Singapore. Subsidies voor verenigingen die, zoals bij ons, met dat geld de overheid voor de rechter slepen zijn daar totaal ondenkbaar.

Al zullen we wel richting Singapore moeten kiezen: ons sociaaleconomisch systeem kraakt. Grote maakbedrijven verlaten Europa. De grote baas van chemiebedrijf Beaulieu is in De Tijd van vorige zaterdag alweer behoorlijk duidelijk: ‘Investeren in nieuwe Europese fabrieken? Nee, dat gaan we niet doen. Waarom zouden we daar nog tijd en energie in steken?’

De Wever merkte het naar verluidt op in Davos: als alle bedrijven vertrokken zijn, is Europa zonder enige moeite emissievrij… Is het dat wat we willen?

BDW

De betere BDW