66 procent van alle militaire import naar Israël komt uit de Verenigde Staten, zo blijkt uit cijfers van denktank SIPRI. Het land kocht vooral gevechtsvliegtuigen, luchtafweersystemen en -raketten en munitie van de Amerikaanse bondgenoot. Maar die handel is verre van eenrichtingsverkeer. De Verenigde Staten leren niet enkel uit de conflicten die Israël voert, maar profiteren ook van de militaire technologie waarover het land beschikt.

‘1942’ of ‘1938’ stond er op de drukverbanden waarmee Bernard Bar-Natan in 1984 trainde in zijn opleiding tot veldarts bij het Israëlische leger. Dat zette hem aan het denken, en hij ontwierp een drukverband waarbij de gebruiker zelf de druk op de wonde kon regelen. Zijn ontwerp werd verder uitgewerkt en een Belgische distributeur leverde de eerste verbanden aan de NAVO-vredesmacht in Bosnië. Het zogenoemde ‘Israëlisch drukverband’ maakt sindsdien deel uit van de standaarduitrusting van bijna elke militair wereldwijd, ook bij de Amerikanen.

Bulldozers en afweer

Het drukverband is maar één voorbeeld van de Israëlische uitvindingen die vandaag nog altijd in gebruik zijn bij het Amerikaanse leger. Een ander voorbeeld is de D9, een bulldozer van Caterpillar die door het Israëlische leger werd voorzien van bepantsering om in oorlogsgebied, zoals vandaag in Gaza, in te zetten. Ook het Amerikaanse leger gebruikte de D9’s bij operaties in Irak.

En vandaag is er Trophy, een actief verdedigingssysteem dat gemonteerd wordt op militaire voertuigen. Trophy kan inkomende projectielen detecteren en zelf een klein raketje of pijl afvuren om die te onderscheppen. Trophy werd in 2011 getest op Israëlische Merkava-tanks, maar is vandaag ook terug te vinden op de Amerikaanse Abrams-tanks.

Goedkoop op drones jagen

De Amerikaanse defensie-industrie is dan wel toonaangevend wereldwijd, op enkele gebieden moet ze toch vertrouwen op buitenlandse technologie. Zo vliegen ook moderne Amerikaanse gevechtsvliegtuigen rond met de AN/AAQ-28 Litening, een middel dat bommen en raketten accurater naar hun doel leidt. Dat systeem wordt gemaakt door het Israëlische Rafael.

Dezelfde technologie wordt gebruikt om raketten aan te sturen waarmee F-16’s drones van de Houthi’s kunnen neerhalen. Door de technologie konden de Verenigde Staten Hydra-raketten gebruiken, die elk zo’n 35.000 tot 40.000 dollar kosten. Zonder de Litening-technologie moest de veel duurdere AIM-9X Sidewinder (400.000 dollar) of AIM-120 AMRAAM (één miljoen dollar) gebruikt worden.

De Amerikaanse defensie-industrie is dan wel toonaangevend wereldwijd, op enkele gebieden moet ze toch vertrouwen op buitenlandse technologie.

Niet enkel Israëlische materieel en technologie bereikten de Verenigde Staten. Zo was het de Oketz-eenheid, een onderdeel van de speciale eenheden van het Israëlische leger, dat in de jaren 90 nieuwe tactieken uitwerkte voor hondenteams. Later gebruikte het Amerikaanse leger deze tactieken, waarbij de honden alleen in gebouwen, tunnels of gangen werkten, ook in Irak en Afghanistan.

Vooral aan die tactieken om te vechten in tunnels en kleine ruimten raakte het Israëlische leger doorheen de jaren almaar meer gewoon. Zo gebruikt Israël radarsystemen, seismische sensoren en detectiesystemen op basis van AI om snel tunnels te kunnen lokaliseren.

Drugskartels en tunnels

De United States–Israel Anti-Tunnel Cooperation Enhancement Act voorziet jaarlijks een budget van 80 miljoen dollar om de samenwerking tussen het Israëlische en Amerikaanse leger op gebied van oorlogsvoering in tunnels te verbeteren. Hoe het Israëlische leger vandaag vecht in tunnels in Gaza heeft zo een directe invloed op de Amerikaanse strategie om tunnels langs de Amerikaans-Mexicaanse grens die gebruikt worden door mensensmokkelaars en drugskartels te bestrijden.

De totale exportwaarde van Israëlisch militair materieel naar de Verenigde Staten ligt relatief laag; voor de periode 2020-2024 bedroeg de totale Amerikaanse defensie-import 4,3 miljard dollar; slechts 571 miljoen dollar daarvan, of 13 procent, was afkomstig uit Israël. Omgekeerd tellen Amerikaanse middelen mee voor 66 procent van alle Israëlische militaire import. Absolute cijfers daarover zijn moeilijk te vinden, maar alleen al voor de periode 7 oktober 2023 – 30 september 2024 ging het om 22,76 miljard dollar.

Naast de militaire export is er ook militaire steun vanuit de Verenigde Staten; sinds het presidentschap van Harry Truman (1945-1953) en dus het ontstaan van Israël hebben de Amerikanen al voor 130 miljard dollar aan financiële steun gegeven. Een groot deel van dat geld ging richting Israëlische wapenindustrie, dat zo hoogtechnologische middelen zoals een meerlagig luchtafweerschild ontwikkelde.

Quid pro quo

De Verenigde Staten zijn ook het enige land ter wereld dat militaire basissen heeft in Israël. Daar staan radarsystemen om langeafstandsraketten van Iran en Noord-Korea te detecteren en te identificeren. Deze systemen werden ook ingezet om Israël te voorzien van informatie bij raketaanvallen van Iran en de Houthi’s.

Daarnaast hebben de Amerikanen op zes plekken in het land militaire voorraden liggen. Die kogels, granaten, bommen, raketten, brandstof en militaire voertuigen dienen in eerste instantie om Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten te bevoorraden, maar kunnen na goedkeuring van het Amerikaans Congres aan Israël worden geschonken.

Geen enkel land kreeg ooit zoveel militaire steun van de Verenigde Staten, maar die krijgen daar dus wel het een en ander voor in ruil. Door Israël kunnen de Verenigde Staten militair aanwezig zijn in het zeer volatiele maar belangrijke Midden-Oosten en krijgt het goede inlichtingen over de vrienden en vooral vijanden in het gebied.

Bernard Bar-Natan

Is Amerikaanse militaire steun aan Israël eenrichtingsverkeer?