Leuven voert een gedragscode voor zijn medewerkers in. Mogen die elkaar in de toekomst nog begroeten met een kus? Ja, zegt burgemeester Ridouani. Oppositiepartij N-VA heeft geen probleem met de richtlijn, maar wel met het advies in de begeleidende brochure.

De stad Leuven stelde een gedragscode op voor het eigen personeel. Op zich geen nieuws, maar een begeleidende brochure bevat toch wel heel concrete voorbeelden van wat absoluut niet door de beugel kan. Zo lezen we letterlijk in de lijst van wat niet mag: ‘Bij de start van de werkdag op kantoor begroet je alle collega’s met een kus op de wang, ook al weet je dat enkele collega’s dat niet graag hebben’. Of nog: ‘Je liket een kritisch bericht over de stad op de Facebookpagina van een vriend’ en ‘je toont je ongenoegen over een politieke beslissing tijdens een buurtfeest of op Facebook’.

Allemaal heel concrete voorbeelden die bij sommigen kwaad bloed zetten. Zij zien hierin een verregaande inperking van het -ook voor ambtenaren- grondwettelijk verankerde recht op vrije meningsuiting. Fractieleider van oppositiepartij N-VA Zeger Debyser heeft eigenlijk geen probleem met de gedragscode, maar ergert zich wel aan de begeleidende brochure met concrete voorbeelden.

Oppositie eist intrekking folder

‘De code zelf lijkt me een correcte vertaling van wat er in het Vlaamse decreet rond deze materie wordt bepaald’, aldus Debyser. ‘Met de begeleidende brochure, waarin wel heel concrete voorbeelden worden aangehaald van wat niet mag, heb ik wel een probleem. Daaruit kan je bijvoorbeeld concluderen dat een ambtenaar in zijn vrije tijd niet meer mag praten over bepaalde maatschappelijke thema’s waar de stad een standpunt over innam. Ik heb een vermoeden dat het hier gaat om individuele gevallen, geënt op incidenten uit het verleden.’

‘De vraag is wie beslist heeft deze folder op te stellen en wie die ook heeft goedgekeurd. Ik vind daarover geen collegebesluit terug. De gedragscode zelf is goedgekeurd door twee van de drie vakbonden en het college. Maar ik stel me de vraag of de bevoegde schepen, Bert Cornillie van Vooruit, wel weet had van de opmaak en inhoud van de begeleidende brochure. We eisen eerst en vooral de intrekking van die folder. Daarna willen we opheldering over wie daarvoor verantwoordelijk was.’

Burgemeester ziet geen probleem

Burgemeester Mohamed Ridouani reageerde dit weekeinde enigszins gepikeerd via Facebook op de controverse. ‘Het kalf is half verdronken voor je nog maar een weerwoord krijgt. Terwijl het in realiteit gaat om een document met voorbeelden die dienen als gespreksstarter, aanknopingspunten om het gesprek intern te voeren, tussen leidinggevenden en medewerkers, tussen medewerkers onderling. Wat is oké, en wat niet? Waar begint en eindigt mijn vrijheid als ambtenaar? En waar voel ik me wel en niet comfortabel bij?’

Volgens hem is er geen sprake van een zwijgplicht voor het stadspersoneel en ook een kus ter begroeting is niet verboden. ‘Ik wil dus duidelijk zijn: uiteraard is er geen verbod om een begroetingskus te geven, als beide collega’s dat oké vinden.’

Ongenoegen bij personeel

Bij de personeelsleden vallen alleen wat anonieme reacties te sprokkelen. Blijkbaar voelt niemand zich geroepen in eigen naam commentaar te leveren, gezien de uitgestuurde communicatie. Vooral de betuttelende toon wekt wrevel. Maar ook de bepaling dat personeelsleden die in de fout zouden gaan, moeten verschijnen voor een sanctionerend comité, de Kompasnaald genaamd, stuit velen tegen de borst. Die Kompasnaald bestaat uit de directeur, de vice-directeur en het hoofd van de personeelsdienst, wat wordt ervaren als zwaar geschut. In elk geval heerst er bij sommigen op dit moment een wrang gevoel.

Mogelijk staartje

Mogelijk kan deze wat ongelukkige communicatie verregaande gevolgen hebben. Als blijkt dat de bevoegde schepen effectief van niets wist, rust de verantwoordelijkheid normaal bij algemeen directeur Geertrui Vanloo. De vraag is dan of zij dit soort initiatieven met politieke en financiële gevolgen op eigen houtje mag nemen. En wat betekent dat dan voor haar positie?

Bert Cornillie

Leuvens burgemeester Ridouani: ‘Geen verbod op kussen’