Ruim 80.000 man brachten de vakbonden afgelopen dinsdag in Brussel op de been om te protesteren tegen de hervormingsplannen van de regering-De Wever. Een succes voor de organisatoren.

Ik behoor tot de generatie die in de jaren 80 tegen de kernraketten ging demonstreren, daarna de val van de Muur ging vieren, en nu Russische drones over haar tuin ziet vliegen. Sceptisch zijn we geworden over elke massamobilisatie, elke poging om nuttige idioten te ronselen. Nu ja, het betogingsrecht is heilig, en wandelen is gezond.

Grève national

Laten we starten in het land dat betogingen en nationale stakingen zowat heeft uitgevonden: Frankrijk. Op 14 juli 1789 bestormde een uitzinnige meute de Parijse Bastille-gevangenis, waar zich niet één politieke gevangene bevond, maar een handvol gewone gedetineerden plus een paar geesteszieken, die verbaasd het hazenpad kozen. Dat nadat de aanstichters van de opstand urenlang met de gevangenisdirecteur hadden ‘onderhandeld’ bij een copieus etentje, tot het volk ongeduldig werd en aan de bestorming begon. Waarbij de directeur, een aristocraat uiteraard, werd onthoofd, nog met het eten in zijn keel. Hoeveel pech kan je hebben.

De Fransen betogen en staken graag: ze zien het als cultureel erfgoed, een essentieel stuk van hun nationale identiteit

Die gebeurtenis, jaarlijks herdacht op de Franse nationale feestdag, is het model gebleven voor alle sociale acties wereldwijd. Er moet getrokken en geduwd worden, er moeten wat ruiten sneuvelen en betogers natgespoten. De politie (les flics) helpt er met plezier aan mee, het levert een weekendpremie op. De Fransen betogen en staken graag: ze zien het als cultureel erfgoed, een essentieel stuk van hun nationale identiteit. Telkens ze op straat komen, lijkt het alsof het om een re-enactment gaat, een periodieke heropvoering van de Moeder aller Revoluties.

Toen de Tsjechische kunstenaar David Černý in zijn satirische Entropa-installatie (2009) de Franse natie voorstelde met een spandoek ‘Grève’ (staking), waren de Fransen not amused. Ik snap niet waarom. Is er iemand onder u die la douce France heeft bezocht zonder een staking te hebben meegemaakt?

Saturnaliën

‘Revolutie’, op zich een interessant woord. Al bij de Romeinen bestonden er min of meer baldadige straatfeesten, bekend als de saturnaliën, verwant aan ons carnaval. Bij die gelegenheid werden de sociale rollen omgekeerd en lieten de slaven zich door hun meesters bedienen. Een rollenspel dat later serieus zou worden, toen Karl Marx de klassenstrijd uitvond. Niettemin is de farce nooit weg geweest: revoluties zijn rituele travestieën, waarvan het tragische door de geschiedschrijvers altijd werd overschat en het komische karakter miskend.

In 1968 was het weer zover en werd de bourgeois, de winnaar van de vorige revolutie, de kop van Jut. Aanleiding: het gescheiden regime in de studentenpensions in Nanterre, waar de jongens niet bij de meisjes mochten slapen. Wat volgde was door testosteron aangedreven oproer, waar aanvankelijk noch de vakbonden, noch de linkse partijen greep op kregen. Meester-agitator Daniel Cohn-Bendit leidde de dans.

De eisen en ordewoorden zijn voor de vakbonden maar retorische kapstokken

Een maand later besliste De Gaulle dat het welletjes was geweest. De studenten gingen hun examens afleggen en begonnen nadien aan hun Lange Mars door de Instellingen, een door ideoloog Rudi Dutschke verzonnen uitdrukking, die erop neer komt dat men het systeem gaat veranderen door er deel van uit te maken en de sleutelposten te bezetten. De revolutie als opstap naar een carrière. Daniel Cohn-Bendit vond politiek onderdak bij de Groenen, en schopte het zelfs tot Europarlementslid.

Ook België is een land van betogingen en stakingen, mede door sterke vakbonden en een dito middenveld, verenigingen en drukkingsgroepen van diverse pluimage, die alle stevig door de overheid gesubsidieerd worden. De eisen en ordewoorden zijn voor de vakbonden maar retorische kapstokken: ze willen met grote, nationale acties vooral hun eigen macht benadrukken. Leden en militanten worden met bussen aangevoerd, vanuit De Panne tot Bastogne: het is voor vele kleine mannen/vrouwen een gratis reisje naar Brussel, een vorm van sociaal toerisme dus.

Twee boomers

Geen betogingen zonder relletjes, waarover dan nadien afkeurend gesproken wordt, terwijl ze qua beeldwaarde het defilé van de syndicale toeristen toch ver overtreffen. In Brussel werd de animatie verzorgd door de extreemlinkse folkloregroep Code Rouge/Code Rood. De acteurs waren al van ’s ochtends vroeg in de weer toen ze afvalcontainers en deelfietsen in brand staken. Later volgde het serieuze werk aan het Hilton-hotel en Pacheco 44, waar de Dienst Vreemdelingenzaken gehuisvest is.

Gepensioneerden, die elke maand moeten schrapen naar kleingeld, kijken verbouwereerd naar het spektakel, en vragen zich af wat het in de fik steken van (publieke) deelfietsen te maken heeft met een roep om sociale rechtvaardigheid. Antwoord: niets. De klassenstrijd is, zoals de bestorming van de Bastille, een uit de hand gelopen gimmick.

Als er binnenkort een wet komt die ‘extremistische’ of ‘radicale’ organisaties verbiedt, zullen we het aan hen te danken hebben

De bezielers van dat pyromane gezelschap heten Pierre Carette en Bertrand Sassoye, de twee boomers die midden de jaren 80 onder de vlag van de CCC (Cellules Communistes Combattantes) aanslagen pleegden. Ze zijn al een tijdje weer op vrije voeten – hoewel ze levenslang kregen voor een dodelijke aanslag – en resideren nu in de Brusselse gemeente Sint-Gillis. Ze beleven er hun tweede jeugd als would-be goeroes, Sassoye achter de toog in Brasserie Verscheuren, vast trefpunt van de vuilbakverbranders en hun sympathisanten. Uit nostalgie doopten de twee bejaarde gabbers hun nieuwe vereniging Classe Contre Classe: le nouveau CCC est arrivé.

Echte dwazen zijn het, geretardeerde pubers die in een Marxistisch jargon aan publieke zelfbevrediging doen, en andere dolende breinen wijsmaken dat de boel kort en klein slaan de weg is naar een betere wereld. Als er binnenkort een wet komt die ‘extremistische’ of ‘radicale’ organisaties verbiedt, zullen we het aan hen te danken hebben.

Een heropvoedingstraject lijkt me hier aangewezen, dat toch rekening houdt met hun achtergrond. Ik stel voor die klassenstrijders te integreren in de X-side van Union Saint-Gilloise, een radicale supporterskern die ’s zondags de boel op stelten mag zetten, waarna de club betaalt voor de brokken. Tussendoor kan Sassoye de bar uitbaten en Carette het drukwerk doen. Nooit zal het maatschappelijke nut van sport duidelijker tot uiting komen. Blijven sponsoren die voetbalclubs!

Bertrand Sassoye

Code Rood: kans op brokken