Op papier is Kunnen we overeenkomen? een goed programma. Het wil voorkomen dat elk geschil voor het vredegerecht moet komen door presentatrice Britt Van Marsenille en plaatsvervangend vrederechter Dieter Van Outrive te laten praten met de betrokken partijen. Helaas komt daar op televisie niet veel van terecht.

Overhangende takken, blaffende honden, foutparkerende buren, lawaaierige kinderen, erfgrensgeschillen: de medemens vindt altijd wel een reden om verongelijkt te zijn, hoogoplopende burenruzies jaren te laten aanslepen of chronisch klacht in te dienen bij de politie. Dat kan heerlijke guilty pleasure-televisie opleveren, zoals Meester Frank Visser doet uitspraak bewijst, het Nederlandse programma dat ook te zien is op VTM2.

Meester Frank Visser

Visser is een vrederechter die elke aflevering één zaak behandelt. Hij wordt bijgestaan door een opzettelijk klunzig spelende Viktor Brand. Die gaat eerst bij de ruziënde partijen op bezoek, laat ze uitgebreid hun verhaal doen, waarna de vrederechter ter plaatse komt met een expert om ten slotte een vonnis te vellen in een plaatselijk horecazaaltje. Heerlijke televisie voor wie houdt van scheldpartijen en af en toe een dosis Hollandse marginaliteit uit de gehorige doorzonwoning.

Het VRT-programma mikt niet op het uitvergroot portretteren van een conflict

Kunnen we overeenkomen? is anders van opzet. Het VRT-programma mikt niet op het uitvergroot portretteren van een conflict. Tot zover het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat het programma vaag, traag en flauw aanvoelt.

Toch naar de vrederechter…

Dat ligt niet aan Britt Van Marsenille, haar empathie lijkt oprecht. Zoals met Patsy, een alleenstaande mama die met haar vier kinderen in een huurwoning vol schimmel en vocht woont. Bovendien is de verwarmingsketel kapot en springen de zekeringen de hele dag door omdat ze de kamers moet verwarmen met elektrische kacheltjes. De verhuurder wil er niets aan doen en zegt gewoon ‘dat compenseert de lage huurprijs’. Op zich een straf verhaal waar – ok, dat klinkt wat cynisch – ook sterke televisie over te maken valt. Maar dat werd het dus niet. Britt gaat op bezoek bij Patsy, ze haalt er een expert bij die bevestigt dat de muren oververzadigd zijn met vocht en ontdekt dat de zekeringkast levensgevaarlijk is.

Afwisselend zien we Britt dat ook nog eens vertellen aan de plaatsvervangende vrederechter Dieter Van Outrive. Om onduidelijke redenen zitten beiden aan een bureautje in iets wat een hippe koffiebar lijkt. Waarom komt Dieter niet ter plaatse bij Patsy thuis? Waarom doet het programma geen enkele poging om de verhuurder te contacteren, laat staan te confronteren? Hier wordt helemaal niet gepraat om een rechtszaak te voorkomen, wat nochtans de premisse van het programma is.

Het eindigt dan ook met een sof: een videoberichtje van Patsy dat de zaak… voor het vredegerecht komt. Meer komen we niet te weten. Wordt het huis onbewoonbaar verklaard? Was de huurovereenkomst nietig? Zou de verhuurder de huur retroactief moeten terugbetalen aan Patsy? Wie zal het zeggen? Britt en Dieter alleszins niet.

Vaag gesprek

Zelfde probleem met het eerste verhaal van deze aflevering 5 in seizoen 2. In Herentals staan bomen in een straat met wortels die de oprit omhoog drukken en vervaarlijk oprukken naar de huizen. Britt duikt een kruipkelder in en denkt inderdaad gevaarlijk grote boomwortels aan te treffen. Even later legt een boomexpert uit dat het geen groot probleem is en ze de wortel gewoon kunnen snoeien. Ok, dan. Wat levert het verhaaltje nog op? Een vaag gesprek met de burgemeester die het probleem – voorspelbaar – op zijn voorgangers steekt en belooft het in een meerjarenplan op te nemen.

Knullige tv die zijn beloften niet waarmaakt

De bemiddelingsrol die Dieter Van Outrive heeft, komt ook hier amper uit de verf. De man is niet zo goed gecast, vrezen we. En echt heel mondig is hij ook niet. ‘Ik waan mij in een welbepaald Nederlands sprookjespark’, zegt hij bij het zien van de uitbundige bovengrondse boomwortels van een zilveresdoorn. Dat was dan zijn meest puntige uitspraak in de hele aflevering.

Wordt vervolgd

Wat kregen we nog te zien? Administratief gesteggel rond een verkeerd ingetekend verkavelingsplan in Zonhoven. Ook daar: geen Dieter die actief mee een oplossing zoekt. En het hele verhaal draait uiteindelijk uit op alweer een videoberichtje van de betrokkenen. De dienst ‘Patrimoniumdocumentatie’ (vroeger: het kadaster) gaat een lijntje in de tekening rechttrekken.

Aan het einde van de aflevering lijkt er eindelijk wat meer animo bij een burenruzie in Lede waar de ene boos is dat zijn buurvrouw de grond heeft opgehoogd en een camera geplaatst die zijn tuin filmt, terwijl de buurvrouw op haar beurt de buren verwijt dat ze niet wilden praten maar klacht indienden bij de politie. En op dat moment stopt het programma en moeten we volgende week verder kijken om het vervolg te zien. Wat Zapman dus niét zal doen, wegens knullige tv die zijn beloften niet waarmaakt.

Mogelijk is dit binnen een eeuw interessant beeldmateriaal om het kleinburgerlijke leven in de Vlaamse verkavelingen te bestuderen. Dat dan weer wel.

Britt Van Marsenille

Kunnen we overeenkomen en een beter programma maken?

Factcheckers op VRT 1: het WK open deuren instampen