In Gent zal enorm worden gesaneerd. Honderden jobs moeten eraan geloven en per jaar wordt 120 miljoen euro weggesneden. Daarbovenop komen er nieuwe taksen en hogere retributies. De Gentenaar moet dus zijn portemonnee uitschudden, maar de verantwoordelijken voor de financiële malaise waarin Gent zich bevindt zijn dezelfde politici die nu de sanering moeten uitvoeren. Zij blijven rustig zitten en dragen zelf niets af. Aan de subsidies voor ‘dekolonisatie’, ‘superdiversiteit’ en linkse clubjes wordt eveneens niet geraakt. Of wat dacht u?

Gent moet de broekriem aanhalen. Of beter: de Gentenaar. Er zal 120 miljoen euro per jaar gesaneerd worden of nagenoeg 10 procent van het budget. 416 voltijdse equivalenten worden weggesneden, waarvan 40 in de kinderopvang, 41 in gezondheid en zorg en 22 bij de mobiele ploeg. Die laatste equipe ontlast andere diensten bij overdruk ten voordele van de dienstverlening voor de burger.

Paarse configuraties

Waarom zo’n drastische besparingen? Met 1,1 miljard in het rood spant Gent tegen het einde van dit jaar de absolute schuldenkroon van alle Vlaamse steden. Volgens Christophe Peeters, schepen van Financiën en architect van de besparingen, ging Gent zonder sanering ‘tegen een muur aankwakken’. Het huidige schepencollege heeft de ‘situatie aangetroffen zoals we ze hebben aangetroffen’.

Peeters zit al sinds 1994 in de Gentse gemeenteraad. De opeenvolgende coalities van zijn partij Open Vld, in allerlei paarse en paarsgroene configuraties, gaan zelfs nog langer mee. ‘Aantreffen’ is dan niet de beste woordkeuze.

Naakte ontslagen

Hoe gaan de eerder vermelde jobs verdwijnen? Volgens schepen van Personeelsbeleid Burak Nalli ‘niet met naakte ontslagen’. Dat liet hij zo, zonder verpinken, weten. Zijn diensten zetten niet alleen vertrekpremies klaar, maar ook opzegvergoedingen. Nogal wiedes natuurlijk, want als er echt geen gedwongen ontslagen zouden volgen in Gent konden de vakbonden rustig thuisblijven en moesten ze hun protestacties niet aanvatten. Want wie wil blijven, kan blijven. Quatsch, natuurlijk.

Het zal dus gedwongen ontslagen regenen? Ja, maar niet overal. Zo komen er drie voltijdse equivalenten bíj op de dienst belastingen. Dat is ‘noodzakelijk om bijkomende ontvangsten te realiseren’ – een direct citaat uit de tabeltoelichtingen die de gemeenteraadsleden ontvingen. En dat hoeft niet te verbazen, want die extra ontvangsten zijn niet miniem. De Gentse belastingen schieten immers omhoog.

Belastingtijd

Deze keer niet via de personenbelastingen en het kadastraal inkomen – die lasten verhoogde burgemeester Mathias De Clercq (Open Vld) de vorige legislatuur al, tegen dure beloftes in. Deze keer zijn nagenoeg alle andere belastingen aan de beurt. De kotbelasting wordt een ferme 190 euro per jaar. De toeristenbelastingen die vorig jaar nog maar verhoogd werden, gaan opnieuw omhoog. Ook wie een tweede verblijf heeft in Gent zal in de buidel mogen tasten, net als kmo-leiders en zelfstandigen die een woning gebruiken als handelszaak. De reeds kwetsbare Gentse middenstand en nijverheid mogen zo 350 euro per jaar ophoesten.

En de stadskas rekent niet enkel op extra taksinkomsten. Ook álle retributies gaan omhoog. Van zwemmen, een ID-kaart aanvragen tot restvuilzakken; het wordt allemaal duurder. De parkeertarieven nog het meest van al – hoe kan het ook anders in het paarsgroene Gent? Ondergronds parkeren wordt in één klap met de helft duurder, tot drie euro per uur. Het tarief om op straat te parkeren stijgt dan weer met 20 procent. Zondag kosteloos parkeren om de Gentse middenstand en horeca een duwtje in de rug te geven? Afgeschaft.

Who did it?

Een enorme sanering dus. Maar waarom was dat nodig? Wel, toen schepen Peeters de besparingen aankondigde en met misplaatst enthousiasme ‘we did it’ riep, loog hij natuurlijk niet. Vooruit, Open Vld en Groen zijn alle decennia aan de macht in Gent en hebben het dus inderdaad ‘gedaan’.

Die waarheid is zo evident en beschamend dat de burgemeester er kennelijk een burn-out van kreeg. Diens ziekteverlof begon eerst met/door het hete weer begin juli, maar is tot op het moment van schrijven lopend. Vervelende vragen rond pijnlijke besparingen en politieke verantwoordelijkheden kunnen zo nog even uitgesteld worden.

Kaasschaafdebat

De Gentse liberalen zijn in elk geval niet in hun eerste leugen gestikt. Bij de presentatie van zijn grootse besparingen zei schepen Peeters ten aanzien van de pers en de Gentse raadsleden dat de miljoenensanering geen lukrake besparingen betreft. Nee, nee. Het zou het doelgerichte resultaat zijn van een heus kerntakendebat. Een grondige denkoefening waarbij werd nagegaan wat de stad nog wel hoort te doen en wat niet …

Precies het omgekeerde is gebeurd. Volgens de reconstructies die zowel in HLN als De Gentenaar werden gepubliceerd – op basis van informatie uit het schepencollege – ging het om klassieke kaasschaafpolitiek, zij het vele malen herhaald tijdens een proces dat dagen aansleepte. De inherente eigenschap van die methode is dat er geen politieke keuzes gemaakt worden, maar dat elke partij of ministerie inlevert. In dit geval: elke partij en elke schepen.

Die oefening werd dagelijks herhaald tot elke partij en elke schepen genoeg had geknipt voor een totale som van 120 miljoen. Daarom duurden de onderhandelingen ook zo lang, en werd de presentatie van het akkoord ook met een dag uitgesteld. Schepen Evita Willaert (Groen) ‘vergat’ immers bij het begin van de oefeningen haar budgetten voor jeugdwerking aan te vullen: die moesten dus op het einde nog ingevuld worden, terwijl er geen virtueel Excel-geld over was.

Linkse subsidiesponzen

Aan heel wat zaken wordt dan ook niet geraakt. Het gratisbeleid wordt bestendigd: niet alleen illegale kinderen, maar binnenkort alle kinderen in Gent moeten een gratis Buzzy Pazz krijgen. Ook moet en zal er gratis eten komen op school, al zijn de lege brooddozen voornamelijk fictief.

De linkse subsidiesponzen hoeven in Gent eveneens niets te vrezen. ‘Onder de bevoegdheid Beleidsparticipatie zijn er geen middelen geschrapt voor verenigingen’, kreeg ik te horen als antwoord op mijn vragen in de gemeenteraad. Denk daarbij aan het Gentse Milieufront dat actief het beleid van de Vlaamse overheid bestrijdt, of LABO VZW die activistengroep Code Rood ondersteunt in zijn vandalisme in de Gentse haven. En nog: Masala VZW, Piribeyli vzw, Broei, Anamma, Ufuk’ta yasam …

En natuurlijk, maar helaas, raakt het Gentse bestuur in de verste verte niet aan zichzelf. Gent heeft met 2,61 medewerkers per 10.000 inwoners een van de grootste schepenkabinetten, maar daar wordt niemand ontslagen. Ook het schepencollege zelf blijft het met 10 doen …

Een écht kerntakendebat

Het had nochtans anders gekund. Er zouden geen asociale besparingen doorgevoerd moeten worden als de paarsgroene elite in Gent de afgelopen jaren wél een echt kerntakendebat had gevoerd. Daarbij identificeer je de primaire opdrachten: veiligheid, netheid, mobiliteit, wonen en infrastructuur. Dat zijn kerntaken waarop je niet kan of mag besparen. Sterker, die taken vergen extra investeringen. In de Gentse deelgemeenten vallen de brokken letterlijk van de straten.

Hierna enkele secundaire taken waarop wél bespaard kan worden. Gent heeft een eigen tijdschrift met interviews met BV’s en mensen die zich verkleden als zeemeermin. Gent verhuurt fietsen. Gent doet aan ontwikkelingshulp. Gent heeft een ambtenaar die voltijds bezig is met een Gents TikTok-kanaal (sinds de stad besloot niet meer op het vermaledijde X aanwezig te zijn). Gent voert een ‘dekolonisering’-beleid terwijl Gent nooit een kolonie bezat. Gent voert een ’superdiversiteit’-beleid terwijl de stad al ‘superdivers’ is. En Gent telt enorm veel politieke kosten. Schrap een schepenpost en knip in de kabinetten. En waarom niet: voer een indexsprong door voor de gemeenteraadsleden.

Bespaar dus op het systeem, het woke beleid en de linkse subsidies in plaats van op de gewone Gentenaar. Gent kan en verdient beter.

Burak Nalli

Gent verdient beter dan Mathias De Clercq en zijn Open Vld