Wat verdient Vlaanderen? Menig flamingant zal spontaan antwoorden: beter. Maar VTM bedoelt de vraag anders. Het is de titel van een tweedelig programma dat een grote ‘loonvergelijking’ belooft.

‘We leven in 2025, maar in Vlaanderen is er nog één taboe’, beweert Axel Daeseleire bij de intro van het programma. Dat ene taboe zou dan ons loon zijn, waar we liever niet over praten met vrienden, familie en collega’s. Laat staan dat we dat vlotjes zouden aankaarten tegenover pakweg 400.000 tv-kijkers.

Toegegeven: we zijn geïntrigeerd

Er zijn heus nog wel meer taboes in Vlaanderen, maar daar zullen de media niet snel over beginnen omdat zij het juist zijn die ze in stand houden. Maar genoeg over politieke correctheid. ‘Weg met de loonschroom’, zegt Daeseleire. En toegegeven: we zijn geïntrigeerd. Welke grote onthullingen staan ons te wachten? Welke sociale ongelijkheid zullen we ontdekken?

‘Poepchauffage’

Dat blijkt nogal tegen te vallen, want het programma blijft – althans in de eerste aflevering (de tweede is pas gisteravond uitgezonden) – angstvallig weg van de extremen. Hoeveel een bedelaar in de winkelstraat verdient en hoeveel Paul ‘Ghelamco’ Gheysens (om niet altijd Marc Coucke te noemen), daar wordt in alle talen over gezwegen.

Weliswaar met een Antwerps accent. Want niet enkel Axel verraadt zijn afkomst, ook co-presentatrice Camille Vanuxem komt zo te horen ergens uit de periferie van de Koekenstad. Aan de chauffeur van een vuilniswagen vraagt ze: ‘Hebde gij poepchauffage?’

Het programma blijft angstvallig weg van de extremen

Camille Vanuxem is volgens ChatGPT een 25-jarige Belgische onderzoeksjournaliste. Ze maakte voor VTM reportages over ‘sugardaddies’, gokverslaving, druggebruik en dergelijke. Dat u deze nog niet zag, komt waarschijnlijk omdat ze vooral online te zien waren bij VTMGo onder de titel: ‘No Cap’. Ook die uitdrukking hebben we – boomer als we zijn – moeten opzoeken. Het blijkt ‘niet gelogen’ te betekenen.

Ingewikkeld woordje

Maar terug naar Wat verdient Vlaanderen? Het programma zit eenvoudig in mekaar. De makers vragen aan 25 mensen om hun brutoloon bekend te maken, telkens met een korte reportage errond over hun beroep. Tussendoor komt de onvermijdelijke arbeidseconoom Stijn Baert een paar ‘ingewikkelde woordjes’ uitleggen. De uitleg blijkt afgestemd op achtjarigen, want volgens Baert is ‘progressief’ ook een ingewikkeld woord. Tsja, wat wil je? Voor Camille is ‘stoelverwarming’ al een te ingewikkeld woord.

De uitleg blijkt afgestemd op achtjarigen

Wat leren we nu van dit programma? Dat mensen in de zorg bruto niet veel verdienen: 3.449 € voor een zorgkundige in een woonzorgcentrum, en het minimumloon van 2.111,89 € voor een kinderverzorgster in een kinderdagverblijf. Verder lijkt het alsof iedereen ergens rond de 3.000 à 4.000 € brutoloon heeft. En dat de meesten daar ‘content’ mee zijn. Dat het verschil tussen bruto en netto enorm oploopt naarmate het bruto bedrag groter wordt. En tot slot dat er een hoop gebakken lucht geblazen wordt rond functieomschrijvingen. Of weet u wat een Airside Resource Agent doet voor de kost? (Spoiler: het is een veredelde parkingplanner voor vliegtuigen.)

De enige uitschieter in aflevering 1 is een professor aan de faculteit Geneeskunde in Leuven, hoofd van een 15-koppig team dat een remedie tegen Parkinson onderzoekt. Zij ontvangt een bruto maandloon van 11.299,74 € waar ze weliswaar netto maar de helft van overhoudt.

Werkgeversbijdrage

Blijkbaar bestaan er alleen maar werknemers in Vlaanderen, want over zelfstandigen en ondernemers leren we niets. Erger nog: dat een werkgever boven op dat brutoloon nog eens ‘patronale RSZ’ betaalt van maar liefst 35%, ook dat vertelt Wat verdient Vlaanderen? er niet bij. Terwijl het toch over een enorm bedrag gaat. Vaak betaalt een werkgever op die manier het dubbele van wat de werknemer netto overhoudt! Het zou ons land helpen mocht dat – meer dan vandaag – algemeen geweten zijn.

Sowieso zou je nog veel meer programma’s kunnen maken rond het hele financiële thema. Hoe beheer je een gezinsbudget? Hoe zit kindergeld in mekaar? Welke steun kan je zoal krijgen en hoe? Maar dan moeten ze wel boeiender gemaakt worden dan Wat verdient Vlaanderen? De loonvergelijkende opsomming wordt halverwege ronduit saai.

Verfilmd HLN-artikel

‘Heb jij ook vragen over je loon? Stel ze dan aan hln/watverdientvlaanderen.be’, meldt Axel Daeseleire vlak voor de tweede reclamebreak. Verhip. We zitten dus eigenlijk te kijken naar een langgerekte promotiecampagne van Het Laatste Nieuws? Een ‘verfilmd krantenartikel’, zou je het ook kunnen noemen.

We kijken naar een langgerekte promocampagne van HLN

We wisten al dat DPG Media wereldkampioen crossmedia-marketing en synergie is. Zo lees je min of meer dezelfde artikels in Humo, De Morgen en HLN, is de oude website van VTM Nieuws nu gewoon die van HLN, en krijgen de lezers van het AD, Trouw of De Volkskrant dezelfde artikels als wij over in Nederland Bekende Vlamingen en in Vlaanderen Bekende Nederlanders.

Het valt tot besluit ook op dat Axel en Camille niet in elke reportage van het programma te zien zijn. Waarschijnlijk omdat ze anders te veel verdienen.

Camille Vanuxem

De ‘grote loonvergelijking’ van VTM