Begin mei verkiezen de CD&V-jongeren een nieuwe voorzitter. Een van de twee kandidaten is Bram Van Hecke (29), adviseur op het kabinet van minister van Landbouw Jo Brouns en eerste opvolger voor het Europees Parlement. Van Hecke heeft een duidelijke visie over de richting die de partij volgens hem uit moet. ‘We hebben de voorbije jaren iedereen willen plezieren. Zij vragen links, de anderen rechts, dus kiezen we voor iets in het midden. Terwijl we net onze eigen koers hadden moeten varen.’

In 2019 stelde een zekere Sammy Mahdi, op dat moment voorzitter van JONGCD&V, zich kandidaat voor het voorzitterschap van de moederpartij. Hij eindigde toen op de tweede plaats, maar amper een jaar later werd Mahdi, na het ontslag van Joachim Coens, alsnog (en zonder tegenkandidaat) op het schild gehesen als de nieuwe CD&V-voorzitter. Tijdverlies is het voorzitterschap van de christendemocratische jongeren dus allerminst. Volgende maand mogen de leden van JONGCD&V – met leeftijden tussen 16 en 35 jaar – zich uitspreken over een nieuwe voorzitter.

Naast Van Hecke stelt ook de Limburgse Chelsea Nshuti (25), medewerker van Europarlementslid Wouter Beke en gemeenteraadslid in Lummen, zich kandidaat. En de keuze is duidelijk: Nshuti vertegenwoordigt eerder de ‘linkse’ en ‘progressieve’ vleugel van de partij, terwijl Van Hecke, landbouwzoon en oud-voorzitter van de Groene Kring, toch vooral de ‘rechtse’ en ‘conservatieve’ flank afdekt. ‘Chelsea is fijn en integer. Ze zou absoluut een goede voorzitter van JONGCD&V zijn’, aldus Van Hecke. ‘Maar we bieden onze leden inderdaad een duidelijke keuze. En daar is zeker niks mis mee.’

Tijdens uw campagne voor het Europees Parlement zette u uw West-Vlaamse landbouwwortels in de verf. Op welke manier heeft uw afkomst u politiek gevormd?

Bram Van Hecke: ‘Het is door de voorbije jaren steeds dichter bij de partij te staan, dat ik beter begrijp waarvoor ze staat: verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid voor de mensen rondom mij en voor mijn omgeving. En dat is, denk ik, een ingesteldheid die bij uitstek een landbouwmentaliteit is. Een ingesteldheid waarmee ik ben opgegroeid.’

Landbouwers weten dat ze voor zichzelf moeten zorgen

‘Landbouwers weten dat ze voor zichzelf moeten zorgen, dat niemand anders het zal doen als ze het zelf niet doen. Het is ook vanuit die hoek dat veel van hun bekommernissen stammen. Landbouwers worden door de overheid beperkt in de mogelijkheden om hun verantwoordelijkheid op te nemen. Voor zichzelf, voor hun gezin, voor hun akkers en hun dieren, voor het bedrijf dat hun ouders en grootouders opbouwden. En natuurlijk, de wens om wat zij opbouwden of waaraan zij verder bouwden ook opnieuw te kunnen doorgeven. Zij willen die verantwoordelijkheid – hun verantwoordelijkheid – opnemen, maar voelen zich daarin niet altijd geruggensteund.’

Verantwoordelijkheid is niet enkel de kern van het landbouwersbestaan, maar ook van de christendemocratie?

‘Dat is personalisme, en dat is zeker rentmeesterschap. Iedereen die hier vandaag rondloopt, is verantwoordelijk. Niet enkel voor zichzelf en voor het actuele, maar ook voor anderen, het verleden en de toekomst.’

Landbouwers zijn niet op zoek naar een voorkeursbehandeling

‘Landbouwers zijn niet op zoek naar een voorkeursbehandeling. Kijk, de overheid is vandaag, helaas, nog te goed in zich mengen in zaken die de landbouwer liever naar eigen inzicht en in alle vrijheid regelt, terwijl ze hem in de steek laat voor zaken waarop hij geen vat heeft. De landbouwer kan ervoor zorgen dat hij zijn velden en dieren goed verzorgt, dat zijn machines en contracten in orde zijn, maar hij kan zich onmogelijk voorbereiden op geopolitiek wapengekletter, laat staan dat hij er invloed op heeft. Een keurslijf, dat krijgt hij wel, maar het is wachten op steun wanneer Oekraïense importkippen onze mensen wegconcurreren. De overheid is overal, maar waar de overheid moet zijn, is ze nog te vaak afwezig.’

Eerder schreef u dat ‘landbouw geen beroep, maar een identiteit’ is. Wat bedoelt u daarmee?

‘Met landbouw sta je op en ga je slapen, dat is geen “nine-to-five”. Die verantwoordelijkheid is voortdurend en allesomvattend. Landbouwers denken uiteraard aan hun portemonnee, maar ook aan veel meer. Aan het landschap, ook al wordt er wel eens gedaan alsof dat niet zo is. Aan het feit dat zij instaan voor de voedselvoorziening van hun landgenoten, iets belangrijker kan je moeilijk bedenken. Aan hun kinderen, die zij een bloeiend bedrijf willen nalaten, net zoals hun ouders dat voor hen deden. Dat is iets anders dan die “bullshitjobs” die vandaag floreren. Dat verklaart ook waarom landbouwers historisch christendemocratisch stemmen. Die verantwoordelijkheid, dat rentmeesterschap… ik herken dat in de christendemocratie, en samen met mij ook veel landbouwers.’

Uw partij lijkt wel wat pluimen verloren te hebben bij de landbouwers. Er bestaat zonder twijfel frustratie over de manier waarop CD&V het landbouwdossier beheerde, en het Vlaams Belang scoort sterk op het platteland. Bent ú tevreden over het gevoerde beleid?

‘Ik kijk daar met gemengde gevoelens naar. En ja, veel landbouwers doen dat ook. En dat gaat meteen naar het hart van wat er, denk ik, moet veranderen bij CD&V.’

‘Mijn partij heeft de voorbije jaren iedereen willen plezieren. Zij vragen links, de anderen rechts, dus kiezen we voor iets in het midden. Terwijl we net onze eigen koers hadden moeten varen, in plaats van enkel te reageren op wat anderen zeiden en deden. Hadden we dat vertaald naar het landbouwbeleid, dan hadden we wellicht voor een conservatievere reflex gekozen. Gekozen voor een beleid dat het rentmeesterschap centraal stelt, en dat landbouwers meer ruimte geeft om hun verantwoordelijkheid op te nemen.’

We mogen niet in het midden van het bed willen liggen óm in het midden van het bed te liggen, als doel op zich

‘Wij hebben de reputatie centristen te zijn. Maar we mogen niet in het midden van het bed willen liggen óm in het midden van het bed te liggen, als doel op zich. Als de ene extreemlinks is en de andere links, dan moeten wij niet een beetje extreemlinks zijn. Wij hebben een ideologie, en die ideologie is niet “het midden”. Als dat samenvalt, à la bonheur. Als onze ideeën van verantwoordelijkheid, rentmeesterschap en personalisme links of rechts vallen? So be it.’

Laten we dat, vanuit die verantwoordelijkheidsgedachte en vanuit dat rentmeesterschap, nog wat concreter maken: wat had er volgens u beter gekund?

‘Veel van het milieubeleid dat we voeren is véél te intrusief. Met de beste bedoelingen zetten we een camera op het hoofd van mensen. Dat is trouwens niet enkel zo bij boeren, dat is bij allerlei ondernemers. Dat komt vanuit een diepgeworteld wantrouwen dat misschien past in een groene ideologie, maar niet in een ideologie die gelooft in mensen.’

‘Een voorbeeld is de modellen die we in allerlei soorten beleid gebruiken. We denken alles te kunnen meten en modelleren. We zijn te ver meegegaan in die modelmatige werkelijkheid. Het idee dat we de mensen hun wereld kunnen herscheppen op basis van Exceltabellen, opgesteld door dure consultancybureaus.’

‘Dat is onzin. De realiteit is weerbarstig en top-downbeleid dat abstractie maakt van die complexe realiteit, is gedoemd om te falen. Gevolg is wel dat de Brusselse ivorentorenfilosofen denken te weten wat dé oplossingen zijn, ongehinderd door enige feitenkennis. Die moeten landbouwers dan maar uitvoeren in een bijzonder rigide keurslijf. Dat klinkt allemaal goed en onderbouwd, maar vloekt gigantisch met wie wij zijn.’

De Europese Commissie zou de lidstaten meer ruimte willen geven om hun landbouwbudgetten te verlagen en dat op een moment dat de voedselzekerheid en internationale bevoorrading niet langer gegarandeerd lijken.

‘Landbouw maakt deel uit van onze nationale veiligheidsinfrastructuur. Dat is vanzelfsprekend. Oorlogen worden gewonnen aan het front, maar ook erachter. En historisch zijn we goed in voedsel produceren, hier in Europa. Nu moeten we daar vooral goed in blijven en opgebouwde afhankelijkheden voor onze voedselvoorziening weer afbouwen. En dan is het logisch dat je naar je eigen landbouwers, je eigen voedselvoorzieners, kijkt.’

Europa moet zijn eigen mensen van eten en drinken kunnen voorzien

‘Wie dan de deur opent voor lagere landbouwbudgetten, neemt een risico. Sommige mensen gaan ervan uit dat we wel zullen importeren, dat we dat altijd zullen kunnen doen. Maar ik vind dat we ons moeten voorbereiden op een “worstcasescenario”, en dat we niet zomaar mogen denken dat we altijd wel een capabele en bereidwillige handelspartner zullen vinden. Europa moet zijn eigen mensen van eten en drinken kunnen voorzien. Sommige economen en politici spreken graag over kerntaken. Wel, ik denk dat ik er één gevonden heb.’

Er wordt gefluisterd dat CD&V, Christen-Democratisch en Vlaams, een naamsverandering overweegt. Wat denkt u: mag de ‘C’ zo stilaan uit de etalage verdwijnen?

‘Ik vind dat, om eerlijk te zijn, een “non-issue”. Wij zijn christendemocratisch, en onze basisideologie is gebaseerd op het denken en schrijven van christelijke denkers. Subsidiariteit en het voorzorgprincipe, dat zijn beginselen die ook in het Vaticaan hoog in het vaandel worden gedragen. Dat voorzorgprincipe komt bijvoorbeeld prominent terug in de “Laudato Si’” van wijlen paus Franciscus. En zo’n gebalanceerd voorzorgsprincipe, dat is de kern van rentmeesterschap. We moeten dat helemaal niet verstoppen. Wij hebben christelijke wortels, ook al zijn wij geen confessionele partij.’

Wij hebben christelijke wortels, ook al zijn wij geen confessionele partij

‘Wat ik bedoel met een “non-issue”, is dat we moeten focussen op de motor van onze wagen, niet op de carrosserie. Die carrosserie mag voor mij bestaan uit een nieuwe naam, een nieuw hoofdkwartier of een mooi nieuw kleurtje, op voorwaarde – en dat is cruciaal – dat onze christendemocratische inhoud opnieuw centraal staat en op scherp gesteld wordt. Andere kleuren kunnen voor mij, maar als de motor niet werkt, dan zal de auto niet rijden. Wij moeten opnieuw het christendemocratisch gedachtegoed scherpstellen én verdedigen. Dat zal ons sterk maken. Niet een naam of een marketingcampagne.’

Een naamsverandering kan natuurlijk gezien worden als een signaal dat de inhoud moet veranderen. Dat wie de ‘C’ belangrijk vindt, minder thuis is bij de (voormalige) CD&V.

‘Wij denken, vrees ik, dat mensen die de christelijke inspiratie belangrijk vinden op ons stemmen omdat er een “C” in onze naam staat. Dat is niet zo, toch niet om die reden. Zij moeten op ons stemmen omdat wij de partij zijn die die christelijke inspiratie en die christelijke waarden het beste uitdraagt. En als wij dat niet doen of niet langer kunnen omdat onze naam verandert, dan hebben we een fundamenteler probleem. Dan zijn we onszelf verloren.’

Wordt u verkozen als jongerenvoorzitter, dan moet u samenwerken met de voorzitter van de moederpartij. Sammy Mahdi heeft zijn eigen profiel: stedelijker, misschien iets hipper dan het mooie West-Vlaanderen. Zouden er verschillen zijn tussen jullie beiden?

‘Ik denk dat wij met JONGCD&V de “Cato de Censor” van de christendemocratie moeten zijn. Cato de Censor was de Romeinse senator die ten tijde van Cicero steeds op de rem stond als er weer leuke ballonnetjes werden opgelaten, en die daarbij steeds opnieuw wees op de basis van de Romeinse Republiek. Het geweten als het ware. En ik denk dat dat iets is wat ook JONGCD&V kan en moet doen voor de Vlaamse christendemocratie.’

Sammy Mahdi heeft onze partij in de best mogelijke vorm naar de verkiezingen gebracht

‘Sammy heeft CD&V op de rails gezet op een moment dat het er niet goed uitzag. Ik was er, om eerlijk te zijn, vijf jaar geleden niet gerust in. Hij heeft onze partij in de best mogelijke vorm naar de verkiezingen gebracht, en het is dankzij zijn sterke communicatie dat we die zonder kleerscheuren doorstaan hebben. Met de motor zoals hij toen in de spreekwoordelijke wagen zat. Maar als we de komende jaren niet aan de motor gaan sleutelen, dan zal het niet beter gaan. Dan wordt het een lange doodsstrijd. JONGCD&V moet de trekker zijn van de oefening om dat te vermijden.’

En misschien minder dansende tv-optredens?

‘Minder mijn stijl, maar ik kan me voorstellen dat de enige voorzitter die verliest bij deelnames aan tv-programma’s, de voorzitter is die niet meedoet. Bart De Wever werd ook groot omdat hij gezellig zat te doen in De Slimste Mens, en ik denk ook dat het konijnenpak van Conner Rousseau hem geen windeieren heeft gelegd. (Zucht) Ik begrijp dat.’

‘Eén ding waaraan we ons wel niet mogen laten vangen, is de wens om hip en sexy te zijn. Ik weet niet goed wat die woorden betekenen. De meeste mensen ook niet, en zij willen ook niet hip en sexy zijn. Zij behoren niet tot de “havermelkelite”. Zij hebben gezond verstand. En ik denk dat West-Vlaams boerenverstand daar mooi bij aansluit (glimlacht). West-Vlaanderen is trouwens niet het Vlaanderen van gisteren, hè. West-Vlaanderen is het Vlaanderen van nu.’

JONGCD&V kent heel veel sterke jongeren, maar ze komen nog te weinig aan het oppervlak drijven

‘JONGCD&V kent heel veel sterke jongeren, maar ze komen nog te weinig aan het oppervlak drijven. We moeten een vormingscentrum, een spreekbuis en een falanx zijn. Een organisatie die jongeren sterker maakt in de christendemocratie. Maar er moet ook opnieuw een groepsgevoel komen. We bouwen onze standpunten opnieuw op en dan zullen we samen duwen. Als één man.’

Cato de Censor

Bram Van Hecke, kandidaat-voorzitter JONGCD&V: ‘Onze ideologie is niet “het midden”‘