Misschien moet het Brussels Hoofdstedelijk Gewest van Kuregem een toeristische bestemming maken. Moeilijk kan dat niet zijn, als je de buitenlandse mensenmassa’s ziet die de frituren, chocoladewinkels en wafelverkopers op de Grote Markt belegeren omdat ze er een TikTok-filmpje over hebben gezien.

Zo’n video over Kuregem zou meteen geplaatst kunnen worden. Wat te zien is in die wijk is voor een ongeoefend oog héél bijzonder. Is het dat niet wat toeristen willen zien, om dan zelf hun ongeloof te illustreren met foto’s op sociale media? Zo zou Kuregem meteen wereldberoemd worden! Misschien kan die internationale aandacht dan een einde maken aan de schandalige onverschilligheid over de neergang van een buurt die op nog geen drie kilometer van het centrum van Brussel ligt.

Veiligheid en vuiligheid

Wie de moeite doet om daar onbevangen een zomerse excursie te maken, zal nadien danig onder de indruk zijn en zich afvragen waarom hij er nog nooit eerder was. Want een bezoek aan Kuregem heeft een heilzaam gevolg: de vervuiling van dit stuk van Brussel is zo heftig dat de rest van de stad plots proper lijkt. Er is geen trottoir dat niet versierd is met plastic zakjes met een onnoemelijke inhoud. De stapels zwerfvuil liggen naast overvolle vuilnisbakken, omringd door rottende etensresten, afgedankte meubels, versleten kleding, matrassen, huishoudtoestellen en lachgasflessen. Voor elk wat wils!

Maar een dag later was van hun poetswerk alweer niets meer te zien

Een tijd geleden was er een opruimactie, op initiatief van de bewoners. Hun inzet was even indrukwekkend als hun oogst. Maar een dag later was van hun poetswerk alweer niets meer te zien. Wat ze vorige week deden, was zo mogelijk nog spectaculairder: een groep van een kleine honderd inwoners stapte richting het gemeentehuis en nam al het afval mee dat ze tegenkwam. Daar werd een muur mee gebouwd rond de ingang van het gemeentehuis.

Duidelijker kon de boodschap niet zijn en er kwam voorwaar een reactie van de politiek. Schepen Achille Vandyck (MR) sprak bij Bruzz bijzonder harde woorden over het college waar hij deel van uitmaakt en vooral over zijn burgemeester Fabrice Cumps (PS). ‘Ik geloof niet dat hij het probleem kan oplossen’, zei hij zonder enige diplomatische terughoudendheid. Een aanpak van veiligheid en vuiligheid blijft moeilijk in Anderlecht. Vandyck klaagt erover dat er te weinig geld gaat naar die nochtans belangrijke problemen. Om budgettaire redenen wordt Kuregem niet meer opgeruimd in het weekend. Dat klaagt ook Charlotte Inghels, de woordvoerster van de burgerbeweging, aan.

Huisjesmelkers

De desastreuze toestand van de wijk wordt in de hand gewerkt door huisjesmelkers die oude woningen opdelen in kleine appartementen. Die worden verhuurd aan een fragiel publiek van vluchtelingen zonder statuut of marginalen die geen geld hebben om vuilniszakken te kopen en hun afval dumpen waar ze willen. Het grootste gevaar is dat men aan de chaos in de straten van Kuregem went en denkt dat dit de normale toestand is. ‘Maar dat is niet zo’, zegt Inghels. ‘Wij willen tonen dat het anders kan.’ Dat was de betekenis van hun actie bij het gemeentehuis.

Daar moet de oplossing vandaan komen, maar Anderlecht ligt momenteel onder vuur door de onthullingen van Pano rond de werking van de sociale huisvesting. Anderlecht heeft Kuregem tientallen jaren op een schandalige manier verwaarloosd. Er werden bijvoorbeeld geen parkeerboetes meer uitgeschreven omdat de agenten er niet meer naartoe durfden gaan.

De bestuurders van Anderlecht vreesden stemmen te verliezen als ze een strengere, repressieve politiek zouden voeren en burgers op hun verantwoordelijkheden zouden aanspreken. Ze keken liever weg. Daarom zijn de straffe uitspraken van Vandyck een verademing.

Na de Pano-reportage werd het ontslag van Lotfi Mostefa, de voorzitter van de Anderlechtse Haard, geëist. Met recht en reden zou men nu kunnen vragen dat het voltallige college opstapt. Zij hebben blijk gegeven van hun totale onbekwaamheid. Het is een gevolg van hun gebrek aan visie dat Kuregem jarenlang verwaarloosd is. Gelukkig zijn er nog wakkere burgers om die onaanvaardbare passiviteit aan te klagen.

Charlotte Inghels

Maak Kuregem wereldberoemd