In Frankrijk werden begin januari verschillende Algerijnse influencers gearresteerd. Ze werden beschuldigd van haatspraak en aanzetten tot moord en doodslag, met als doel het islamistische bewind van president Abdelmajid Tebboune te verdedigen. Dat wordt volgens hen door Frankrijk belaagd. Een van hen werd intussen ook uitgewezen naar Algerije, dat hem prompt de toegang tot het land weigerde ondanks zijn Algerijnse paspoort.

‘Absoluut onaanvaardbaar! Algerije wil ons vernederen!’ reageerde Bruno Retailleau, de Franse minister van Binnenlandse Zaken. Daarop noemde Algerije het een schande dat Frankrijk een ‘vader van zes kinderen die niets had misdaan’ het land probeerde uit te zetten. Zo onschuldig was deze vader van zes nochtans niet. Hij had zijn 200.000 volgers op TikTok opgeroepen de in Frankrijk verblijvende tegenstanders van het regime te ‘kelen, te verkrachten of zelfs levend te verbranden’.

Minister Retailleau wil nu het immigratieverdrag met Algerije uit 1968 – vooral misbruikt voor ‘familiehereniging’ – opzeggen. Jean-Noël Barrot, minister van van Buitenlandse zaken, probeert de zaak dan weer te sussen. ‘Noch Algerije, noch Frankrijk heeft belang bij een doorlopend conflict’, zei hij in de Assemblée Nationale. De Algerijnse president Tebboune had het zondag over ‘betreurenswaardige feiten’, zonder Frankrijk überhaupt te noemen. ‘Behalve Allah en onze kinderen heeft Algerije niemand nodig’, voegde hij er nog aan toe.

Westelijke Sahara

President Macron erkende in juli de Marokkaanse soevereiniteit over de Westelijke Sahara. Waarop buurland Algerije, dat al vijftig jaar de bevrijdingsbeweging Polisario bewapent, meteen zijn ambassadeur in Frankrijk terugriep. In november escaleerde de zaak verder, nadat op het vliegveld van Algiers de gevierde Frans-Algerijnse schrijver Boualem Sansal werd gearresteerd. Hij is een criticus van het bewind en zou ‘staatsgevaarlijk’ zijn.

Sansal heeft zowel een Frans als Algerijns paspoort, net zoals naar schatting 850.000 andere Algerijnen in Frankrijk. President Emmanuel Macron verklaarde onlangs het schandalig te vinden dat de 75-jarige zieke schrijver al twee maanden vastzit. Hierop ontstak zijn Algerijnse evenknie Tebboune opnieuw in woede, nu vanwege ‘inmenging in Algerijnse aangelegenheden’.

Keel doorsnijden

De Algerijnse influencers richten hun pijlen niet alleen op de Algerijnse oppositie in Frankrijk, maar ook op Fransen in het algemeen en Joden in het bijzonder. Via hen circuleren bijvoorbeeld op grote schaal valse nieuwsberichten over het conflict in Gaza. Zoals een virale video van ‘Laksas06’ over ‘tientallen doodgevroren kinderen in Gaza’, een plaats waar het absoluut nooit vriest. In een andere video noemt Laksas06 Algerijnen in Frankrijk ‘slapende soldaten, klaar om martelaars te worden’. Deze 1,3 miljoen keer bekeken video is gericht aan president Tebboune: ‘U hoeft maar te kikken en we snijden wie u maar wilt de keel door.’

Het Algerijnse staatshoofd verklaarde trots te zijn op deze actieve leden van de diaspora

Andere influencers sporen Tebboune dan weer aan om met scherp te schieten op oppositieleden, voor zover die zich nog durven te vertonen in Algerije. Wie verwacht dat de Algerijnse president afstand neemt van zulke teksten komt trouwens bedrogen uit. Het Algerijnse staatshoofd verklaarde trots te zijn op deze actieve leden van de diaspora. Als de Franse grond bij een van hen te heet onder de voeten wordt, is hij of zij meer dan welkom in het vaderland, liet hij weten. Bijvoorbeeld Abdesslam Bazooka, die ‘bij Allah zweert dat hij opposanten zal kelen en aan stukjes snijden…’

Topje van de ijsberg

Volgens politieke vluchteling en klokkenluider Chawki Benzehra speelt het Algerijnse regime achter de schermen zelfs een sleutelrol in dat verbale geweld. Er zou een legertje getrouwen klaarstaan om het op sociale media te promoten. Bijvoorbeeld met de hashtag ‘ik sta achter mijn land’, steevast vergezeld door dreigementen aan het adres van Frankrijk en ‘de verraders’: de oppositie.

De gearresteerde influencers vormen volgens Benzehra slechts het topje van de ijsberg. ‘Het bewind in Algiers stuurt ze hierheen. En ze proberen de diaspora hier ook op te hitsen met behulp van Algerijnse journalisten en politici in Frankrijk, die schrijven en zeggen wat ze wordt opgedragen.’ Een woordvoerder van Binnenlandse Zaken beaamt dat: ‘Ze vergiftigen het brein van veel Fransen van Algerijnse afkomst, maar ook dat van andere Fransen.’

Narratief van regime

De vazallen van president Tebboune zijn te herkennen aan hun begrip voor de arrestatie van schrijver Boualem Sansal. Dat begrip wordt gedeeld door groen en extreemlinks in de Assemblée Nationale. Er zijn politici en commentatoren die op televisie beweren dat de schrijver terecht vastzit. Zo ook Karim Zéribi, medeoprichter van de Wereldraad voor Algerijnse Diaspora en een graag geziene gast. ‘Vredelievende mensen moeten zich verenigen tegen Sansal’, zei hij onlangs nog. Ook de socialistische oud-senator en nu adjunct-burgemeester van Marseille, Samia Ghali, is het daar helemaal mee eens.

Boualem Sansal zit niet vast voor kritiek op het Algerijnse regime. Zijn boeken over de Algerijnse burgeroorlog (het ‘zwarte decennium’) en vooral over de wreedheden van de islamistische beweging die nu aan de macht is, deden hem de das om. Hij verstoort het narratief van het regime (Algerije slachtoffer, Frankrijk slecht) en dat komt hem nu dus duur te staan.

Chawki Benzehra

‘We snijden jullie de keel door’