Bijna de helft van de Walen heeft moeite om rond te komen, ondanks de dalende inflatie. Nieuwe cijfers tonen een regio die zich financieel en persoonlijk kwetsbaarder voelt dan Vlaanderen.

De inflatie mag dan wat gekoeld zijn, vele Walen blijken daar weinig van te voelen in hun dagelijks leven. Nieuwe cijfers van Statbel tonen dat 44,6 procent van onze zuiderburen in 2025 aangeeft het moeilijk te hebben om rond te komen met het beschikbare inkomen. Daarmee scoort Wallonië opnieuw duidelijk slechter dan Vlaanderen, waar het om iets meer dan 30 procent gaat. In Brussel loopt dat cijfer zelfs op tot bijna 49 procent.

Ook op Belgisch niveau blijft de financiële kwetsbaarheid aanzienlijk, al is er wel sprake van een noemenswaardige verbetering tegenover enkele jaren geleden. In 2022 gaf nog 43,6 procent van de Belgen aan moeilijk rond te komen, tegenover 37,8 procent vandaag.

Maar die vooruitgang vertaalt zich veel minder sterk in Wallonië, wat volgens arbeidseconoom Stijn Baert niet verrassend is. ‘De link tussen minder werken, financiële kwetsbaarheid en welzijn is er zeker’, zegt hij. ‘In Wallonië werkt maar 67,9 procent van wie tussen de 20 en de 64 is, tegenover 77,3 procent in Vlaanderen. En dat maakt een verschil, want werk geeft mensen de mogelijkheid om bij te leren, zichzelf te ontplooien en sociale contacten op te bouwen.’ Mensen die actief zijn in het beroepsleven zijn dan ook gelukkiger dan werklozen, geeft hij nog mee.

Ook levenskwaliteit en welzijn blijven achter

Maar de kloof tussen Wallonië en Vlaanderen beperkt zich niet tot koopkracht alleen. Ook op vlak van algemeen welzijn scoort het zuiden van ons land systematisch slechter. Zo zegt slechts 49,3 procent van de Walen een hoge levenstevredenheid te ervaren, tegenover 62,5 procent in Vlaanderen. Ook de tevredenheid over de financiële situatie ligt opmerkelijk lager: amper een vierde van de Walen geeft zichzelf een hoge score, tegenover 40 procent van de Vlamingen.

Daarnaast voelen Walen zich minder gelukkig en vaker eenzaam. In Wallonië zegt 64,2 procent zich meestal of altijd gelukkig te voelen, tegenover 72 procent in Vlaanderen. Tegelijk voelt 11,2 procent van de Walen zich meestal of altijd eenzaam. In Vlaanderen gaat het om 7,1 procent. Ook tevredenheid over persoonlijke relaties ligt lager in Wallonië dan in Vlaanderen.

Volgens het Réseau Wallon de Lutte contre la Pauvreté zijn die cijfers nauw verbonden met de dagelijkse onzekerheid waarin vele gezinnen leven. Secretaris-generaal Christine Mahy ziet op het terrein hoe financiële kwetsbaarheid doorsijpelt naar welzijn, gezondheid en sociale relaties. ‘Wanneer mensen voortdurend bang zijn om hun woning niet meer te kunnen betalen of geen oplossing vinden voor mobiliteit of kinderopvang, heeft dat een directe impact op hun welzijn’, legt ze uit. Vooral wonen en mobiliteit wegen volgens haar zwaar door op Waalse gezinnen, die almaar vaker in sociaal isolement belanden. ‘Sommige mensen beginnen zich terug te trekken om kosten te vermijden. Dat heeft gevolgen voor sociale contacten, gezondheid en zelfvertrouwen’.

Meer dan individuele verantwoordelijkheid

Hoewel de Waalse economische achterstand op Vlaanderen geen nieuw gegeven is, waarschuwt Mahy om de situatie niet te herleiden tot individuele keuzes of onwil om te werken. ‘Het is te eenvoudig om te zeggen dat mensen gewoon niet willen werken’, zegt ze. Volgens haar spelen ook structurele en historische factoren mee, zoals de industriële geschiedenis van Wallonië, de ruimtelijke spreiding van de regio en de moeilijkere toegang tot bepaalde diensten. Budgettair kan Wallonië op vlak van openbare infrastructuur door zijn meer rurale karakter bijvoorbeeld niet van dezelfde schaalvoordelen genieten als Vlaanderen.

De gewesten worden vandaag onvoldoende afgerekend op de resultaten van hun beleid

Baert benadrukt tegelijk dat structurele hervormingen volgens hem noodzakelijk blijven. ‘Wallonië loopt enorm achterop, maar zou relatief snel winst kunnen boeken met een sterker activeringsbeleid’, zegt hij. Volgens de arbeidseconoom worden de gewesten vandaag onvoldoende afgerekend op de resultaten van hun beleid.

Brussel scoort overigens op verschillende indicatoren nog slechter dan Wallonië. Bijna de helft van de Brusselaars zegt moeilijk rond te komen met het beschikbare inkomen, slechts 47,2 procent rapporteert een hoge levenstevredenheid en amper 23,5 procent voelt zich tevreden over de eigen financiële situatie.

‘We vergroten de kloof’

Voor Mahy tonen de cijfers vooral aan hoe economische verschillen zich steeds meer vertalen in een bredere maatschappelijke kwetsbaarheid. Daarbij waarschuwt ze ook voor een groeiende mentale en politieke kloof tussen de regio’s. ‘Die breuk in solidariteit en in de manier waarop we naar elkaar kijken, is vandaag bijzonder problematisch’.

Christine Mahy

Walen zijn niet alleen armer, maar ook minder gelukkig