Zapman verpest zijn weekend niet graag en kijkt om die reden zelden of nooit naar De Afspraak op vrijdag. Toen op sociale media toevallig een fragment op zijn tijdlijn passeerde met professor sociaal recht Ive Marx, werd het tijd voor een uitzondering op de regel. Dat gesprek wilden we in zijn geheel zien. Het weekend was toch al voorbij.

We hebben gekeken. Het alternatief was geweest dat Zapman op deze plek had moeten schrijven over Alles in orde, het nieuwe VRT 1-programma waarin Danira Bouhkriss de huizen van slordige gezinnen gaat opruimen. Er zijn grenzen aan ons interesseveld.

Zenuwen

Nochtans had een ‘opruimcoach’ niet misstaan in De Afspraak op vrijdag, maar dan vooral om het slordige denken van Conner Rousseau te ordenen. Zaten aan tafel: professor Ive Marx, advocaat grondwettelijk recht Quinten Jacobs, de Vooruit-voorzitter en uiteraard ook presentator Ivan De Vadder. Terzijde: ‘Het Vadderke’ – zoals een satirische columnist hem in het verleden steevast noemde – werkt nu al 36 jaar voor radio en televisie, en toch klinkt hij elke uitzending nog alsof hij nerveus is. Hoelang kan het duren voor iemand zich op zijn gemak voelt in een studio? Of zit er ook spanning op zijn stem als hij thuis aan tafel zit?

Voorspelbaar en sloganesk, kortom Conner ten voeten uit

Belangrijker is waar de eerste gespreksronde over ging: de schietgrage aanpak van de ICE-immigratie-agenten in Minneapolis die recent tot twee dodelijke incidenten leidde. Conner Rousseau had een dubbel gevoel, zei hij. ‘Enerzijds gruwel je van die beelden, anderzijds toont het ook het ware gelaat van extreemrechts.’ Dat is vreemd, want de twee reacties spreken mekaar niet tegen dus zijn ze ook niet ‘enerzijds’ en ‘anderzijds’. Soit, uiteraard sleurde Rousseau er ook The Fascist Playbook bij – voorspelbaar en sloganesk. Kortom, Conner ten voeten uit.

Obama en Biden

Toen werd het interessant, want Ive Marx ging ertegenin en merkte op dat het weinig zin heeft om te discussiëren of dit nu extreemrechts of gewoon rechts beleid is. En dat er onder elke president deportaties zijn geweest, ‘ook onder Obama, ook onder Biden.’

Quinten Jacobs vond de vergelijking met Barack Obama ‘grotesk’ en noemde het beleid van Donald Trump ‘stappen naar fascistische krachten die sterker worden.’ Opnieuw vond Marx het beter om niet al te snel grote woorden te gebruiken. Hij had groot gelijk, want daar is ook een hele goede reden voor: het devalueert woorden als ‘fascisme’ of ‘genocide’ en bovendien is een ‘reductio ad Hitlerum/Mussolinium’ ook buitengewoon oneerbiedig tegenover de slachtoffers van die regimes. Helaas: Marx’ pogingen tot lichte nuancering vielen volledig in dovemans oren bij Conner Rousseau. Ook dat typeert hem (en met hem vele politici).

Machtsvertoon

Toen Rousseau de twee doden haast omschreef als onschuldige engeltjes was het alweer Marx die opmerkte dat die mensen ‘niet gewoon neergeschoten zijn’, maar dat ze op dat moment een arrestatie van een vermoedelijke illegaal probeerden te verhinderen, wat heel gevaarlijk en weinig verstandig is, gezien het machtsvertoon waarmee arrestaties in de Verenigde Staten altijd gepaard gaan.

Er zijn te veel politieke talkshows bij VRT, overdaad schaadt

Uiteraard praten zulken nuanceringen het optreden van ICE (tien geweerschoten in de rug!) niet goed, maar feiten, context en inzichten blijven belangrijk om gebeurtenissen te begrijpen, of willen ze dat niet bij Vooruit? De discussie was inmiddels een kleine twintig minuten bezig en het viel Zapman op dat De Vadder nauwelijks een rol van betekenis speelde. Iets anders dan vragen naar een reactie, deed hij amper.

Jammer genoeg vond hij een eigen reactie na zijn laatste vraag wél nodig. Of de professor nog naar de VS wil reizen in de huidige omstandigheden? Toen Marx verbaasd ‘ja, natuurlijk’ antwoordde, zei De Vadder: ‘Goed, dat weten we dan ook.’ Toen hebben we de tv uitgezet. Sta je vandaag al ‘aan de verkeerde kant van de geschiedenis’ als je naar de VS reist?

Met één vraag blijft Zapman zitten. Meende Ive Marx oprecht wat hij zei, of wilde hij vooral nuanceren om geen last te krijgen bij een volgend bezoek aan Trumpland? Hoe het ook zij, dit stukje De Afspraak op vrijdag sterkte ons in de overtuiging dat er te veel politieke talkshows zijn bij de VRT. Overdaad schaadt.