De Brusselse gemeente Molenbeek haalde twee keer het nieuws vorige week. Eerst deed een bericht op sociale media niet weinig wenkbrauwen fronsen: zaterdag zou er een herdenkingsdienst worden opgedragen aan de vermoorde Iraanse leider Ali Khamenei, in een zaal waar vier jaar geleden ook al Qassem Soleimani, generaal van de Iraanse Revolutionaire Garde, werd herdacht. Die was ook bij een Amerikaans bombardement in Irak omgekomen. Op diens herdenkingsdienst daagde een honderdtal mensen op.

Nu was er meteen veel beroering omwille van dit merkwaardig initiatief dat de reputatie van Molenbeek als hell-hole en alle vooroordelen over de gemeente leek te bevestigen. Tegenbetogingen werden snel aangekondigd. Uiteindelijk werd de bijeenkomst verboden door de burgemeester.

Guess who’s back

En zo komen we bij het andere nieuwsfeit van de Molenbeekse week: die burgemeester is niemand minder dan Cathérine Moureaux. She’s back! De socialiste is na een burn-out van meer dan een jaar eindelijk teruggekeerd naar het gemeentehuis. Daar liet ze zich tot voor kort één dag per maand zien om haar loon veilig te stellen en te verhinderen dat ze op de mutualiteit zou terugvallen. Maar nu is ze dus helemaal terug.

Tot nu toe was schepen Amet Gjanaj dertien maanden waarnemend burgemeester, aan het hoofd van een ‘progressieve’ coalitie tussen PS-Vooruit, PVDA-PTB en Molenbeek Autrement. Onder leiding van Cathérine Moureaux beleefde de gemeentepolitiek bijzonder woelige jaren, in die mate dat de regionale PS besliste om de Molenbeekse afdeling onder curatele te plaatsen.

De PS plaatste de Molenbeekse afdeling onder curatele

Daar waren vele redenen voor, niet in het minst dat de administratie volledig stroef liep en belangrijke ambtenaren een hevige protestbrief schreven. Bovendien was schepen Yassine Aki (PS) moeten opstappen omwille van een verkrachtingszaak uit het verleden. Zijn opvolger Mohammed Kalandar kwam ook in opspraak, omdat hij subsidies had toegekend aan een vzw waarin hij zelf een functie uitoefende. Bovendien sprak hij onverstaanbaar Frans, had hij zich verheugd over de dood van de Deense tekenaar van de islamkarikaturen, en had hij beelden van een radicale Iraakse islamistische militie op zijn website geplaatst.

Maar dat merkwaardig heerschap is nog steeds schepen, omdat de PS vreest dat het riskant is om hem onder druk te zetten: hij zou dan als onafhankelijke kunnen zetelen, waardoor de PS niet langer de grootste partij van Molenbeek zou zijn. Er werd een compromis gevonden: Kalandar zou nog twee jaar mogen zetelen en moet een jaar voor de verkiezingen zijn plaats afstaan aan een partijgenoot.

Progressieve coalitie

Maar het blijft merkwaardig dat binnen de PS het potentiële stemmenaantal van kandidaten belangrijker wordt geacht dan hun politieke ethiek. Daar was Cathérine Moureaux mee verantwoordelijk voor, omdat ze het gewicht van de PS wou verhogen en haar ideale ‘progressieve’ coalitie wou veiligstellen. Dé vraag is natuurlijk of ze nu niet door haar terugkeer het evenwicht binnen het college zal verstoren…

In elk geval zal ze ook met andere dan politieke problemen worden geconfronteerd. Molenbeek staat zoals het merendeel van de Brusselse gemeenten onder curatele van het Gewest, omdat de financiën rampzalig zijn. Schepen Dirk De Block (PVDA) verklaarde vorige week dat Molenbeek niet zal dulden dat het ‘gewurgd zal worden door het federale niveau’.

De leeflonen moeten voor een derde betaald worden door de gemeenten en door de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen wordt gevreesd voor miljoenen extra uitgaven voor de gemeenten. Door het lange uitblijven van een regionale regering zijn de gewestelijke notaties op een te laag niveau gebleven.

Goed bestuur

De klacht van De Block zal niet de laatste zijn en andere Brusselse gemeenten zullen niet veel anders zeggen dan dat ze dringend meer geld nodig hebben. Misschien zouden alle Brusselse politici het artikel dat Mark Deweerdt in Doorbraak schreef eens moeten bestuderen, voor ze tot hun voorspelbare klaagzang over een broodnodige herfinanciering van gewest en gemeenten overgaan. Deweerdt rekent voor dat Brussel heel veel geld krijgt, in totaal bijna 1,6 miljard euro.

Het Brussels probleem blijft dat ‘goed bestuur’ vreemd is aan de hoofdstedelijke politici

Het Brussels probleem blijft dat ‘goed bestuur’ vreemd is aan de hoofdstedelijke politici. Het meest schrijnende voorbeeld hiervan is de gewestelijke administratie die onder het oog van de politici uitgroeide tot een onbetaalbaar waterhoofd. De nieuwe regering zou daar nu eindelijk iets gaan aan doen. Dat had al tien jaar eerder kunnen gebeuren, maar zolang het eigen partijpolitieke belang bediend werd, leek er niets aan de hand voor de besturende partijen.

Burgerzin

Maar waarom kan er zelfs niet gesproken worden over dat andere waterhoofd: de negentien los van elkaar functionerende gemeentelijke administraties en OCMW’s? Voor die nog meer geld vragen aan het federale niveau, zou het toch van burgerzin getuigen om de eigen winkel efficiënter te organiseren.

Iedereen weet dat de gemeenten in hun huidige vorm alleen in stand worden gehouden als machtsbasis van de lokale coryfeeën. Door de gemeenten af te slanken en te herstructureren tot districten, waarbij alleen de echt lokale bevoegdheden op dat niveau zouden blijven, kan enorm veel geld bespaard worden. Dat zou een interessante oefening kunnen zijn.

Maar zolang de gemeenten niet bereid zijn hun eigen werking kritisch te evalueren, zullen ze geloofwaardigheid blijven verliezen en zal elke vraag naar herfinanciering hol klinken…

Dirk De Block

Molenbeekse beroering: Moureaux is back!