Donald Pols begon op 1 juni als directeur ‘Duurzaamheid en Communicatie’ bij Tata Steel in IJmuiden (Nederland). Op 2 juni werd hij al ontslagen. Niet omdat hij onbekwaam is, niet omdat hij een slecht milieuplan heeft opgesteld, maar omwille van zijn verleden. Dat kende de groene beweging al jaren, maar werd pas als onaanvaardbaar beschouwd toen Pols de groene kerk ‘verraadde’.

Welkom in de moraal van de klimaatbeweging: je mag vroeger alles geweest zijn (extreemrechts, apartheidsverdediger en vlaggenverbrander bijvoorbeeld), zolang je in het gelid marcheert voor de juiste groene zaak is er niets aan de hand. Maar als je naar de ‘dark side’ overstapt, wordt datzelfde verleden als wapen tegen jou gebruikt.

Afrikaner Studente Front

Donald Pols groeide op in apartheids-Zuid-Afrika. Op zijn negentiende werd hij voorzitter van het Afrikaner Studente Front (ASF), een studentenbeweging die gekant was tegen de afschaffing van het apartheidsregime. Ze verstoorden bijeenkomsten, verbrandden ANC-vlaggen en waarschuwden voor een bloedbad. Pols zelf was daarbij betrokken. Later zou hij dat ‘verwerpelijk’ noemen, ‘een jeugdzonde van een zoekende puber’.

In 1993 verhuisde hij naar Nederland. Daar bekeerde hij zich. Van rechtenstudent in Pretoria naar cultuurwetenschapper in Maastricht, van AFS naar de kraakbeweging en naar Wereld Natuur Fonds, van ECN naar de top van Milieudefensie in 2015. Onder zijn leiding sleepte de organisatie de fameuze klimaatzaak tegen Shell binnen. Pols werd het gezicht van de Nederlandse klimaatstrijd.

Zijn Zuid-Afrikaanse verleden was geen geheim voor het bestuur van Milieudefensie. Al in 2021 had hij dat opgebiecht. Ze hielden hem, want hij was één van hen. Hij vocht tegen fossiele subsidies, tegen de industrie, tegen alles wat de groene ideologie in de weg stond. Boetedoening door activisme is een klassiek patroon bij bekeerlingen.

De overstap die niet mocht

Tot Pols een fatale fout maakte. Hij koos voor Tata Steel. Niet als klimaatontkenner, maar omdat hij de zaken ‘van binnenuit’ wou veranderen. Hij wilde de staalindustrie helpen verduurzamen in plaats van alleen maar te blokkeren. Voor de buitenwacht een redelijke, misschien zelfs constructieve stap. Voor de groene kerk pure ketterij.

Wie daar gaat werken, kiest voor de vijand

Want Tata Steel is een van dé zondebokken: hoge CO₂-uitstoot, stofoverlast in omliggende woongebieden en een jarenlange strijd met… Milieudefensie. Wie daar gaat werken, kiest voor de vijand.

En dus werd het dossier-Pols bovengehaald. NRC deed het vuile werk. Eén dag na de aanstelling heeft Tata Steel het contract beëindigd. De kortste weg voor zo een groot bedrijf om de schade te beperken. Pols was ‘kapot’. De man die tientallen jaren voor de groene zaak had gestreden, werd weggevaagd voor een fout in zijn jonge jaren. En omdat ‘rechts’ zijn altijd onvergeeflijk blijft.

De les is duidelijk. Voor de progressieve elite telt vooral aan welke kant je staat. Een extreemrechtse jeugdzonde? Dat moet geen probleem zijn, als je daarna genoeg knielt voor Black Lives Matter, klimaat en/of diversiteit. Maar probeer je industrieel realisme te omarmen of vraag je je af of de energietransitie wel betaalbaar en haalbaar is? Dan volgt de afrekening.

Selectieve vergeving

Pols heeft de beweging verraden, dat veegde al zijn verdiensten in één keer uit. De groene beweging claimt morele superioriteit, maar hanteert een tribale ethiek. Wie loyaal blijft krijgt amnestie; voor afvalligen is er een harde inquisitie.

Wie denkt zich er een afwijkende mening op na te mogen houden, ziet wat daar de gevolgen van zijn

Eigenlijk zie je hier de cancelcultuur aan het werk. Wie denkt er een afwijkende mening op na te mogen houden, ziet wat daar de gevolgen van zijn. Zelfs na dertig jaar boete doening. Het telt niet. Je mag de stam niet verlaten. Het is bedenkelijk dat Tata Steel dat spel zomaar meespeelt. Dan zie je de macht van een kleine groep.

Voor apartheid

Donald Pols heeft op harde manier geleerd dat de groene zaak nooit vergeet. Wie te onafhankelijk denkt — zelfs binnen het groene gedachtengoed — wordt genadeloos afgestraft. Het gaat niet om consistentie of principes, maar om macht. Er moet apartheid zijn tussen ‘ons’ en ‘de anderen’, de goeden en de slechten. De linkse klimaatkerk lijkt meer en meer op een sekte.

Donald Pols

Groene inquisitie rekent af met verraad