Mag je met religies lachen? Uiteraard mag dat. Mag je ook met álle religies lachen? Nee, dat nu ook weer niet, zo vinden ze bij Studio Brussel. Dat moet alvast blijken uit een hallucinant filmpje waarin drie StuBru-presentatoren onder meer een Maria- en een Jezusbeeld aan diggelen slaan. Iets wat ze, zo geven ze ook grif toe, niet zouden doen met pakweg joodse of islamitische beelden of symbolen.

De VRT trok gisteren het boetekleed aan nadat het filmpje intussen wereldwijd al vele honderdduizenden keren bekeken was. ‘We hebben die sketch verkeerd ingeschat’, geeft woordvoerder Yasmine Van der Borght toe. ‘De betrokken presentatoren bieden hun excuses aan. De video was bedoeld als een humoristische actie en ze hebben onderschat hoe gevoelig religieuze symbolen kunnen liggen. Ze begrijpen dat dit voor sommige mensen kwetsend is en zouden vandaag andere keuzes maken. VRT vindt het belangrijk dat al haar medewerkers respect voor elke religie toont.’ Op onze vraag of er nu ook sancties volgen voor het drietal, luidde het antwoord dat de zaak hiermee gesloten is voor de VRT.

Honkbalknuppel

Het bewuste filmpje dateert al van 2 maanden terug. Toen vonden Eva De Roo en Dries Lenaerts – die op StuBru het ochtendblok presenteren – en hun producent Sam De Bruyn het blijkbaar een goed idee om zich met een honkbalknuppel uit te leven op onder meer de bewuste beeldjes en een computerscherm. De aanleiding voor zoveel respect en duurzaamheidsdenken? Blue Monday, de meest deprimerende dag van het jaar. De video passeerde geruisloos, tot een Ierse journalist, die onder meer voor de BBC en het katholieke EWTN News werkt, er de presentatoren enkele dagen geleden mee confronteerde op een internationaal radiofestival in Riga.

Duizend stukken

Aanvankelijk reageert het StuBru-trio – veelzeggend genoeg – nog wat lacherig. Waarop Sam De Bruyn, blijkbaar wél alert genoeg om te beseffen dat hier mogelijk gedonder van zou komen, de meubelen dan maar probeert te redden door te beweren dat alle voorwerpen die stukgeslagen werden sowieso al kapot waren. Een uitspraak die niet meteen gestaafd wordt door het filmpje: beide beeldjes staan gewoon netjes op tafel, waarna ze in duizend stukken worden geslagen.

Wanneer het trio vervolgens de vraag voorgeschoteld krijgt of ze hetzelfde zouden doen met joodse of islamitische symbolen, is het antwoord resoluut ontkennend. Gevolgd door een wat warrige uitleg volgt over ‘zelf opgevoed in de christelijke traditie’ en ‘minder voeling met de islam of het jodendom’. Pas helemaal op het einde van het interview begint het minstens Eva De Roo te dagen dat dat wellicht niet het snuggerste antwoord was.

Pijnlijk

Gevraagd om een reactie houdt Geert De Kerpel, de woordvoerder van de Belgische bisschoppen, zich opvallend op de vlakte. ‘We stellen vast dat de VRT zijn verontschuldigingen heeft aangeboden en blijkbaar beseft dat je gelovigen niet moet kwetsen. Daar zijn wij het mee eens. De bisschoppenconferentie zelf neemt hier verder geen standpunt over in’, klinkt het droog.

Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter toont zich heel wat scherper en ziet ook het échte probleem. ‘Dit was een bijzonder pijnlijk fragment’, klinkt het op X. ‘Als minister ga ik niet op de stoel van de VRT zitten: de omroep heeft redactionele autonomie. Maar autonomie ontslaat niemand van verantwoordelijkheid of respect. Goed dat op het einde ook wordt erkend dat men hier beter had moeten nadenken. Bezint eer ge begint. En ja, met alle religies moet kunnen worden gelachen.’

Lafheid

Met die laatste zin neemt ze niet alleen duidelijk stelling in, ze fileert er ook genadeloos de hypocrisie van de VRT-presentatoren mee. Terwijl ze toch netjes met Vlaams belastinggeld worden betaald, zien die er blijkbaar geen graten in om de draak te steken met eventuele gevoeligheden van veruit de grootste groep belastingbetalers. Om vervolgens – op behoorlijk knullige wijze – toe te geven dat ze zich niet durven te wagen aan ‘humor’ waarin moslims of joden geviseerd worden.

Of die houding ingegeven is door politieke correctheid, dan wel uit lafheid laten ze in het midden. ‘Zwichten voor de censuur-dictatuur van de minderheid’, zo omschreef onafhankelijk Vlaams parlementslid Maurits Vande Reyde die houding gisteren op X. Dat klopt wellicht, en dat uitgerekend de openbare omroep zich hieraan bezondigt, is een nog pijnlijkere vaststelling.

Dries Lenaerts

VRT verslikt zich in beeldenstorm