Een militante Franse milieuorganisatie zegt het ‘recht op informatie’ te beschermen met een wetsvoorstel dat de media moet muilkorven. Het wordt nu al gesteund door tachtig leden van de Assemblée.

In het Franse parlement tikt een tijdbom. Binnenkort komt een wetsvoorstel aan bod dat ‘de toegang van het publiek tot informatie over milieuproblematiek en duurzaamheid moet garanderen’. Dat klinkt onschuldig, maar is het niet.

Wetenschappelijke consensus

De wet dwingt omroepen een voorgeschreven percentage zendtijd te voorzien voor milieuproblematiek. Op zich niet zo’n probleem, ware het niet dat wat er over het klimaat wordt gezegd, dient te voldoen aan de ‘wetenschappelijke consensus’. En mocht iemand toch een kritisch geluid laten horen, dan moet dat tegengesproken of weerlegd worden. Anders volgen boetes.

Het wetsvoorstel komt van de militante Franse milieuorganisatie QuotaClimat, speciaal opgericht om media meer aandacht te doen besteden aan klimaatkwesties.

‘De aandacht die omroepen aan ecologische problemen besteden, staat niet in verhouding tot de risico’s waaraan onze samenleving is blootgesteld’, zegt Eva Morel, secretaris-generaal van QuotaClimat. Inmiddels steunen tachtig leden van de Assemblée het voorstel.

Censuur

Het woord ‘censuur’ mijdt de milieubeweging als de pest. Morel heeft er ‘het recht van burgers op betrouwbare informatie’ van gemaakt. Discussie of ‘desinformatie’ zijn daarbij niet welkom, want die kunnen de bereidheid van burgers om mee te werken aan de energietransitie ondermijnen. Minimalisme, zoals het relativeren of in twijfel trekken van bovenstaande wetenschappelijke consensus, is uit den boze.

Laat dat nu precies zijn wat niemand minder dan Bill Gates recent deed, in aanloop naar de COP30 in Brazilië, het jaarlijkse deugfestijn om wereldwijde klimaatdoelen vast te stellen. De megafinancier van klimaatactivisme gooide een flinke knuppel in het groene hoenderhok. Hij verklaarde niet langer te geloven in het einde van de wereld door opwarming. En dat het een ‘vergissing’ is om te focussen op uitstootdoelstellingen, omdat armoede en honger veel grotere problemen zijn.

Bill Gates verklaarde niet langer te geloven in het einde van de wereld door opwarming

Had hij dat zonder tegenspraak op een Franse zender verkondigd, dan zou die zender dankzij de nieuwe wet een boete van maximaal 3 procent van de jaaromzet kunnen krijgen. Op te leggen door de Franse mediawaakhond ARCOM, waar QuotaClimat nu al de deur platloopt met klachten tegen omroepen.

De populaire rechtse nieuwszender CNews kreeg bijvoorbeeld een boete van 20.000 euro, op grond van een wet uit 2021, een zwak aftreksel van de wet die nu klaarligt. De zender had een wetenschapper onweersproken gelaten die beweerde dat het helemaal niet zo zeker is dat klimaatproblemen door de mens zijn veroorzaakt.

Die 3 procent boete lijkt misschien niet veel, maar voor CNews zou dat 12 miljoen zijn, en voor een zender als TF1 75 miljoen. Het wordt ‘economische terreur’ genoemd, voor ‘afwijking van de consensus’.

Turven hoeveel tijd omroepen aan klimaatkwesties besteden, bracht QuotaClimat tot de conclusie dat die tussen 2023 en 2025 afnam met 30 procent. Het gaat om slechts 3,6 procent van de totale zendtijd.

Voor QuotaClimat tellen twee dingen: de aandacht van de media voor de klimaatcrisis verslapt, en de kwaliteit van wat erover wordt gezegd is in hun ogen abominabel.

Eco-autoritarisme

Er mag trouwens niet eens van een crisis gesproken worden, vindt secretaris-generaal Morel: een crisis is een tijdelijk fenomeen, en klimaatproblematiek is dat niet. We moeten immers voorgoed ons leven veranderen om de aarde te redden.

De democratie opzijschuiven voor het urgente klimaatprobleem heeft al een naam sinds de jaren 70, maar wint opnieuw aan populariteit: eco-autoritarisme. Ook in Nederland wordt gefilosofeerd over ‘een jaartje dictatuur om klimaatmaatregelen erdoor te drukken’.

Een crisis is een tijdelijk fenomeen en klimaatproblematiek is dat niet

Politici zijn voorzichtiger. Het socialistische Assemblée-lid Stéphane Delautrette, voorzitter van de commissie die de wet moet verwezenlijken, zegt het zo: ‘Het doel is media-informatie betrouwbaar te maken. Dat wil zeggen, in overeenstemming met de wetenschappelijke feiten.’

Geocentrisme en maagzweren

Het verwarren van feiten met consensus is overigens een rode draad in de klimaatdiscussie. Maar klimaatwetenschap is geen exacte wetenschap en consensus maakt nog geen waarheid. Er was ooit consensus dat de zon om de aarde draaide, en nog in de jaren 80 van de vorige eeuw was er consensus dat maagzweren werden veroorzaakt door stress.

De consensus dat de mens verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde lijkt overtuigend. Maar volgens dissidente wetenschappers is het een valse consensus, tot stand gekomen onder sociale, politieke en financiële dwang.

Macron

QuotaClimat heeft ook de sociale media in het vizier. Misinformatie tiert daar immers welig, en wordt veelal niet tegengesproken. Inmiddels lijkt de geestelijke vader van de Franse energietransitie, president Macron zelf, hier te hulp te schieten. Hij verklaarde enkele dagen geleden dat ingrijpende maatregelen van de overheid – lees censuur – wenselijk zijn, omdat ‘de meeste Fransen onder de 40 sociale media als nieuwsbron gebruiken’.

QuotaClimat startte in 2022 een Facebookpagina met één filmpje. Daarin werd gewaarschuwd dat de wereld nog maximaal drie jaar had om gered te worden. Het filmpje is nog altijd niet verwijderd.

Eva Morel

Franse klimaatactivisten willen geen debat over klimaat