We kunnen het niet altijd over de VRT hebben. Bovendien mogen we op onze beide oren slapen, want zowel de Vlaamse mediaminister Cieltje Van Achter (N-VA) bij Doorbraak als VRT-CEO Fredrik Delaplace bij De Morgen verzekeren ons dat een sterke VRT goed is voor iedereen. Ze is bovendien onmisbaar om het maatschappelijke debat breed genoeg te houden. Niet dat wij ook maar één keer de indruk kregen dat het maatschappelijk debat breed is in de nieuws- en duidingsprogramma’s van onze openbare omroep, maar wie zijn wij?

Daarom neemt Zapman deze week een populair zomerprogramma van VTM onder de loep.

Goeienavond Westende!

Jarenlang was Tien Om Te Zien een van de grote pijlers onder het succes van de commerciële zender. Het programma was alles wat de VRT tot dan toe nooit wilde zijn: heel Vlaams, heel volks, pretentieloos, nogal luid, en een beetje knullig. Dat laatste zou men vandaag ‘cringe’ noemen of ‘guilty pleasure’. Toen was dat nog gewoon ‘pleasure’.

Later wilde VTM niet meer volks zijn en liefst ook niet zo Vlaams. En al helemaal niet meer luid en knullig. Tien Om Te Zien werd verbannen in 2008. Maar zie: in 2022 verrees het programma weer, zij het enkel tijdens de zomermaanden. Wat valt op als we de huidige versie vergelijken met die uit de jaren ’90?

Gelukkig zijn er ook oude getrouwen die de knulligheid er nog een beetje in houden zoals Luc Steeno

De dijk van Blankenberge (te volks?) is ingeruild voor die van Westende met het bijkomende voordeel dat het publiek op een nabijgelegen hoge duintop mooier in beeld komt. De introtune werd productioneel opgefrist en klinkt zowaar een beetje als ‘EDM’ (Electronic Dance Music). Ook heel wat acts brengen een geluid dat doet denken aan ‘Tomorrowland voor dummies’. Zelfs K3 valt eraan ten prooi, maar hoeveel moeite er ook in gestoken werd: deze K3-generatie blijft toch een beetje klinken als ‘The Chipmunks’. Er ontbreekt een wat lagere stem in hun Register.

Beyoncé achterna

Andere artiesten springen gretig op de country-dance-trend die Beyoncé vorig jaar lanceerde. Denk aan Laura Lynn met een Nederlandstalige cover van Dolly Parton’s ‘Jolene’ of Camille die met whisky en cowboyhoed over Oostende zingt. Zelfs Regi gaat in zijn jongste worp figuurlijk van ‘Yihaa’ en ‘Pif Poef Paf’. Zo kennen we onze Vlaamse artiesten weer: vaker trendvolgers dan trendsetters.

Verder passeert alles wat het tegenwoordig goed doet in hitparades: plat geproduceerde dance en Nederlandstalige duetjes met een ‘Hollandse’ zanger of zangeres – in een wederzijdse poging om bij het buurland te scoren. Gelukkig zijn er ook oude getrouwen die de knulligheid er nog een beetje in houden zoals Luc Steeno, ooit begonnen als fan van Will Tura maar nu vooral fan van Ozempic.

De songschrijvers

Ook opmerkelijk: wellicht in een poging om wat ‘authentieker’ over te komen – want dat is vandaag ‘in’ – worden niet alleen de titels van de liedjes en de naam van de artiest meegegeven, maar ook de namen van de songschrijvers komen in beeld. Zo leerden we dat de nieuwe van Bart Kaëll (‘Ik denk nog vaak aan de Zanzibar/we hadden elkaar in de Zanzibar’) geschreven werd door niemand minder dan Canvas-intellectueel Jan Leyers. Anderzijds, zo heel gek is dat ook weer niet. Destijds schreef Johan Verminnen voor Kaëll onder meer ‘Mooi weer vandaag’.

Blijkbaar verdraagt de tijdsgeest geen ongegeneerd enthousiasme meer

Valt er ook nog wat te lachen bij Tien Om Te Zien? Mja. De Romeo’s brachten een tamelijk geestig antwoord op ‘Teleromeo’, de klassieker van K3. En Jan Smit liet Gert Verhulst en James Cook opdraven als ludiek achtergrondkoortje. Ook de sinds De Slimste Mens onvermijdelijke Manu Van Acker (MNM radio) kwam langs om Camille en Red Sebastian te ondersteunen. Die laatste had trouwens op het Eurovisiesongfestival meer kans gemaakt met zijn huidige single ‘Sway’, denken we.

Te proper

Het belangrijkste verschil tussen de ‘vintage’ Tien Om Te Zien en die van 2025? De oude Tien Om Te Zien had meer vaart. Het ging toen vooruit als een trein, werd ook zo goed als ‘live on tape’ opgenomen. De presentaties waren veel korter en uitbundiger en er knalde altijd een uptempo-muziektapijtje onder. Blijkbaar verdraagt de tijdsgeest geen ongegeneerd enthousiasme meer, want de vier (!) presentatoren doen het een stuk rustiger aan en het muziekje onder de presentaties is bijna onhoorbare ‘chill lounge’ geworden. Het is allemaal zo proper, zo gelikt, zo braaf, zo correct, zo saai.

Erger nog: omdat het tegenwoordig schijnbaar verplicht is om het publiek in zoveel mogelijk programma’s te laten participeren, moet er elke aflevering gestemd worden om de ‘Top Tien Om Te Zien’ om de laatste aflevering te bepalen. Ten eerste levert dat te veel gedoe en uitleg op en ten tweede zou het wel eens kunnen dat daar tussendoor het betere gefoefel aan te pas komt.

Een laatste ergernis: vier schoolmeisjes, ooit finalisten uit ‘The Voice Kids’ vormen de formatie ‘IIII’ ofwel ‘Four’. Ze kondigden hun nummer ‘Man Made World’ aan met een boodschap: ‘We hebben deze song geschreven in een tijd waarin vrouwenrechten en gelijke rechten onder druk staan, vaak door grote mannen aan de macht.’

Wij vragen ons af wie de meisjes bedoelen met die ‘grote mannen aan de macht’? Al Haddad, Ahmed Al-Sharaa of Khamenei?

Fredrik Delaplace

Tien om niet per se te zien