Op 13 december 1313 (meer dertienen kan moeilijk) ondervraagt een pas door paus Clemens V benoemde commissie van drie kardinalen, tevens rechters, de Grootmeester van de Orde der Tempeliers Jacques de Molay. Staan samen met hem terecht: Hugues de Pairaud, Meester van Frankrijk, Geoffroy de Gonneville, Meester van Aquitanië en Poitou, en Geoffroy de Charnay, Meester van Normandië.

Voor de Tempeliersorde is dit het begin van een dramatisch, mensonterend einde. Ze worden beschuldigd van blasfemie (het bespotten van God), ketterij en duivelsaanbidding. Het inwijdingsritueel van de Tempeliers zou luidens de akte van beschuldiging ‘het verloochenen van Christus en het vertrappen van het kruis’ omvatten. Niet te begrijpen, als men niet weet wat eraan voorafging: het ging niet over religie, maar over centen.

Koning Filips IV de Schone van Frankrijk ziet zijn troon wankelen door de rampzalige financiële toestand van het land. De schatkist is leeg, de schulden zijn torenhoog en de schuldeisers hoogst ongeduldig. In zijn zoektocht naar vers en goedkoop geld laat hij zijn oog vallen op de immense bezittingen van de Orde der Tempeliers. Die zijn dan op het hoogtepunt van hun macht. Verspreid over geheel Europa heeft de Orde meer dan honderd commanderijen en dependances in eigendom. Samen met hun andere bezittingen vormt dit een enorme fortuin.

De pralende rijkdom die de Tempeliers in de loop der jaren hebben opgebouwd, wordt uiteindelijk hun ondergang. Nadat de bekentenissen van de Tempeliers in het Vaticaan bekend zijn geworden, weet de even radeloze als gewetenloze Franse koning Filips de Schone paus Clemens V zover te brengen dat hij de Tempeliersorde ontbindt met de pauselijke bul Vox in Excelso (22 maart 1312). Dat de schuldbekentenissen van de leidende Tempeliers verkregen zijn door martelingen blijkt geen rol te spelen. Koning Filips heeft nu de handen vrij om alle goederen van de Orde in beslag te nemen. Talrijke Tempeliers worden gevangengezet.

Maar in de kerker herstellen de vier leidende Tempeliers van de folteringen die ze ondergingen. Dat leidt tot een onverwachte wending: in maart 1314 trekken Jacques de Molay en Geoffroy de Charnay hun bekentenissen in en verklaren dat ze onschuldig zijn. Meteen veroordelen de rechters Pairaud en Gonneville tot levenslange gevangenisstraf, en Molay en Charnay tot de dood door verbranding. Op 18 maart 1314 sterft Jacques de Molay, de 23ste en laatste grootmeester van de Orde, in Parijs op de brandstapel, samen met tientallen andere Tempeliers.

Met zijn laatste adem, voor hij levend wordt verbrand, schreeuwt Grootmeester de Molay de Franse vorst en de paus toe dat ook zij nog binnen hetzelfde jaar zullen sterven. En inderdaad, zowel Filips IV als Clemens V overlijden enkele maanden later.

Geoffroy de Gonneville

Vandaag 1313: Franse koning Filips de Schone laat de Grootmeester van de Tempeliers en vele ordeleden levend verbranden