Nigel Farage en Marine Le Pen liggen onder vuur vanwege financiële malversaties. Le Pen lijkt beter te begrijpen dat de aanval niet altijd de beste verdediging is.

De dag waarop de eerder opgelegde onverkiesbaarheid van Marine Le Pen in hoger beroep flink werd ingekort, zodat ze alsnog kan deelnemen aan de presidentsverkiezingen, was ook de dag waarop Nigel Farage in Engeland aftrad als parlementslid. Om nieuwe verkiezingen in zijn district te forceren en ‘het volk een oordeel te laten uitspreken over onterechte beschuldigingen aan mijn adres van financiële malversaties’.

Beiden ontkennen schuld en gebruiken de procedures tegen hen als bewijs van de kwade wil van vijandige media, politici en rechters. Het grote verschil is dat Farage voor de aanval kiest, terwijl Le Pen de procedures over zich heen laat komen.

Beïnvloeding

Marine Le Pen werd wel opnieuw veroordeeld wegens zwendel met Europese gelden, maar tegelijk werd haar onverkiesbaarheid opgeschort. De politieke leider van het Rassemblement National (RN) liet er geen gras over groeien: al een paar uur na de uitspraak maakte ze op tv haar kandidatuur voor de presidentsverkiezingen in 2027 bekend.

Volgens de peilingen is ze ruimschoots favoriet, zowel in de eerste ronde als in een tweede ronde tegen om het even welke andere kandidaat. Haar in hoger beroep bevestigde gevangenisstraf, deels voorwaardelijk en deels uit te zitten met enkelband, deed daar niets aan af. Ze ging meteen in cassatie, wat ook die straf opschort.

De rechters laden opnieuw de verdenking op zich de verkiezingen te willen beïnvloeden

Het Hof van Cassatie zegt uitspraak te willen doen begin april 2027, kort voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen later die maand. Voor Franse begrippen extreem snel, waarmee de rechters voor de zoveelste keer de verdenking op zich laden de verkiezingen te willen beïnvloeden. Hoe dan ook, de kans dat Le Pen de laatste dagen van haar campagne thuis moet doorbrengen met een enkelband is door procedurele kwesties vrijwel nihil.

Daad van verzet

Nigel Farage moet mogelijk tot 2029 wachten op algemene verkiezingen; de nieuwe Labour-premier Andy Burnham is niet verplicht die eerder uit te schrijven. Zou de leider van Reform door af te treden als parlementslid druk op de ketel hebben willen zetten? Het parlementaire onderzoek naar substantiële en mogelijk niet correct gedeclareerde financiële steun wordt daarmee stopgezet, al is het maar tot een eventuele herverkiezing.

Kort voor zijn aantreden als parlementslid had Farage geld en goederen ontvangen van oude kennis George Cottrell, eerder in de Verenigde Staten veroordeeld wegens fraude. Daarnaast ontving hij £5 miljoen van cryptomiljardair Christopher Harborne, bedoeld voor zijn eigen beveiliging en die van andere Reform-politici. Achteraf geen overbodige luxe, gezien de recente moord op Reform-politica Ann Widdecombe; die wordt behandeld als een mogelijke aanslag met politiek motief. Ook Farage zelf werd met de dood bedreigd, de potentiële schutter werd gearresteerd…

Als Farage de verkiezing wint met een kleine marge, staat hij behoorlijk voor schut

Farage presenteerde zijn aftreden als een daad van verzet tegen het politieke establishment en de media, die hem vrijwel eensgezind vijandig bejegenen. Een klinkende overwinning zou mogelijk de aantijgingen van financieel wangedrag uit de wereld helpen.

Maar de vraag van veel Britse commentatoren is of hij zich hiermee in de voet heeft geschoten. Een gewiekste politicus als Farage had kunnen voorzien hoe zijn politieke tegenstanders op deze actie zouden reageren. Ze zagen simpelweg af van tegenstand: niemand brengt een kandidaat in tegen Farage. De Conservatieve leider Kemi Badenoch zei letterlijk niet mee te willen doen aan deze ‘farce’. Waarmee Farage’s bijna onvermijdelijke herverkiezing in Clacton-upon-Sea, ooit een volkse badplaats voor Londense arbeiders, alle glans verliest.

Vooral omdat er maar één tegenkandidaat overblijft: Count Binface. Vrij te vertalen als Graaf Vuilnisbakkes. In een fantasiekostuum met een vuilnisbak als gezicht deed hij vaker mee aan districtsverkiezingen tegen bekende politici als Boris Johnson en Rishi Sunak, en onlangs nog tegen Andy Burnham. En nu dus tegen Nigel Farage. Elke proteststem tegen Farage komt nu bij Count Binface terecht. Als Farage de verkiezingen op 13 augustus wint met een kleine marge, dan staat hij behoorlijk voor schut.

Slachtofferrol

Le Pen en Farage spelen allebei de rol van ‘slachtoffer van het systeem en de elite’, maar het lijkt erop dat Le Pen de betere keuzes heeft gemaakt. Ze blijft ondanks redelijk overtuigend tegenbewijs toch vasthouden aan haar onschuld en weet daarmee de rechtszaken politiek vrij effectief te benutten. In plaats van eromheen te laveren, zoals Nigel Farage probeert te doen. Terwijl er bij hem nog niet eens sprake is van een juridisch procedure: er dreigt alleen een disciplinair onderzoek binnen het Lagerhuis. Maar Farage heeft dus meteen op het knopje van de schietstoel gedrukt.

En er is nog. Zodra Farage terugkeert naar het Lagerhuis, herbegint het onderzoek, waarmee het risico op nog eens een by-election opdoemt. De kiezers van Clacton krijgen daar mogelijk een keer genoeg van…

Farage heeft het niet handig gespeeld, maar wie hem onderschat, komt vaak van een koude kermis thuis

Farage lijkt zich in een uitzichtloze positie te hebben gemaneuvreerd. Veel meer dan Marine Le Pen, koploper in de race naar het Franse presidentschap. Veel Franse kiezers weten dat ze niet zo onschuldig is als ze zich voordoet, en dat zal haar stemmen kosten. Toch heeft ze het goed weten te draaien naar ‘een stem op mij is een stem tegen het systeem’. Ze lijkt één democratisch principe beter te vatten dan Farage: rechters bepalen wie welke regels heeft gebroken, maar kiezers wie een tweede kans verdient.

Blijft het feit dat wie Nigel Farage in het verleden heeft onderschat, vrijwel altijd van een koude kermis thuiskwam. Ik noem de exclusieve private bank Coutts, die een paar jaar terug Farage’s rekening beëindigde omdat zijn politieke opvattingen haar niet beviel. Zijn wraak leidde tot het ontslag van hoogstgeplaatsten bij die bank en een verlies in beurswaarde van 1 miljard pond voor moederbedrijf NatWest. Een les voor wie Farage te snel wil afschrijven…

George Cottrell

Wat kan Farage leren van Le Pen?