Zondag trekt er opnieuw een Mars voor het Leven door de straten van Brussel. De betoging, georganiseerd door het Belgische CLARA Life, promoot een ‘cultuur van leven’ en klaagt aan hoe de zwaksten van deze samenleving – zieken, ouderen, ongeboren kinderen – behandeld worden. Geen overbodige luxe, onderstreept CLARA Life-voorzitter Wouter Suenens. ‘Wij willen de mensen eraan herinneren dat er waardige alternatieven zijn voor de dood.’

In de praktijk betekent dit vooral een aanklacht tegen de betrekkelijk soepele abortus- en euthanasiepraktijk in België. ‘Pro life’, zoals de Amerikanen zouden zeggen. ‘Ik gebruik die term “pro life” niet graag, vooral omdat ze beelden oproept van de meer militante, soms ook onbeschofte, Amerikaanse actievoerders’, erkent Suenens (28). ‘Maar het is een handige term om een aantal standpunten over het leven onder één paraplu te brengen, dus val ook ik er wel eens op terug.’

‘Dat gezegd zijnde: wij Europeanen staan iets anders in het leven; in België zijn we van nature pragmatischer. Met CLARA Life gaan we dan ook vooral op zoek naar common ground, naar alternatieven voor zwangere vrouwen of zieke mensen die niet de dood zijn en waarvan de meeste mensen de waarde erkennen.’

Veroordelende vinger

Goedele Gouwy (34) probeert er elk jaar bij te zijn. Een engagement dat haar evenwel niet met de paplepel werd meegegeven. ‘Vroeger waren abortus en euthanasie onderwerpen waarover ik niet echt een mening had, voor noch tegen. Het hield me niet bezig. Maar naarmate ik mijn eigen leven meer naar waarde wist te schatten, realiseerde ik hoe waardevol élk leven is. En zeker ook dat van de meest kwetsbare, dat van de ouderen en de zieken en van kinderen in de baarmoeder. Zij kunnen moeilijker of zelfs niet hun eigen “belangen behartigen”. Dus dan moeten anderen dat maar doen.’

Veel van onze deelnemers voelen weinig voor absolutistisch gemoraliseer

‘Daarvoor hoeven we zelfs geen wetten te veranderen’, pikt Suenens in. ‘Ongeveer 30.000 vrouwen per jaar ondergaan een abortus. Hoeveel daarvan doen dat met volle overtuiging? Ik denk weinig. En hoeveel van hen zouden een andere keuze maken als ze leefden in een cultuur die het behoud van het leven vooropstelt en jonge moeders ondersteunt? Vrouwen die dankzij woorden én daden een andere keuze maken. Ik denk behoorlijk wat. In België verkiezen wij die aanpak boven de luide stem en de veroordelende vinger. Omdat dat beter werkt, maar ook redelijk veel van onze deelnemers ooit betrokken waren bij een abortus of bij een euthanasie. Zij voelen weinig voor absolutistisch gemoraliseer.’

Katholieke kliek?

Acties tegen abortus en euthanasie worden snel geassocieerd met religie. Niet onterecht, erkent Suenens. ‘We scannen onze deelnemers natuurlijk niet op hun overtuiging, maar het is wel zo dat het merendeel van onze deelnemers uit religieuze hoek komt. Uit katholieke hoek, maar ook uit niet-katholieke christelijke en soms uit islamitische.’

Wel stelt de voorzitter een interessante evolutie vast. ‘De interesse uit niet-religieuze hoek neemt elk jaar toe. Dat zijn dan wel meestal de mensen die religie niet expliciet afwijzen, maar er gewoon weinig voeling mee hebben. Die interesse bestaat vooral voor het begin van het leven, voor abortus en draagmoederschap. Voor euthanasie minder, vermoedelijk omdat de persoon die dan sterft er zelf nog iets over te zeggen heeft. Bij abortus is dat natuurlijk niet zo.’

De interesse uit niet-religieuze hoek neemt elk jaar toe

Deelneemster Goedele, zelf gelovig, vindt niet dat geloven een voorwaarde is om pro life te zijn. ‘De meeste agnosten en atheïsten beseffen vandaag al dat abortus en euthanasie niet zomaar medische ingrepen zijn en, bijvoorbeeld, dat wat gebeurt tijdens de zwangerschap ook een impact heeft op het leven van de persoon in kwestie, de persoon die er al is. Je kan dus zeker tegen abortus zijn zonder gelovig te zijn. Het leven begint bij de conceptie, dat is een wetenschappelijk feit, niemand trekt dat in twijfel. Wie dan vindt dat het niet zomaar beëindigd kan worden, is in zekere mate pro life. Niet-gelovigen zijn dus zondag ook welkom (glimlacht).’

Vrouwen

De meeste deelnemers aan de Mars voor het Leven komen uit Brussel en zijn vooral Franstalig. ‘Maar daarnaast hebben we delegaties uit alle hoeken van België, vooral uit de steden: van Brugge tot Aarlen’, vertelt Suenens met enige trots. Ook het aandeel vrouwen valt op, vooral omwille van de inmiddels ingeburgerde kadering van abortus als een vrouwenrecht.

‘Ik was en ben nog steeds een vurig voorvechter van de rechten van de vrouw’, drukt Goedele Gouwy ons op het hart. ‘En de strijd voor het leven, dat ís ook een strijd voor de rechten van de vrouw. Wanneer vrouwen ongewenst zwanger worden, worden zij blootgesteld aan een erg eenzijdig verhaal: abortus wordt als een evidentie naar voren geschoven, alternatieven zelden overwogen. Vaak staan ze onder druk van hun vriend – de vader – of hun familie. En nadat de abortus is uitgevoerd, moeten zij daarmee verder leven; de rest is ervan af. Terwijl die keuze heel moeilijk om dragen is, want uiteindelijk kies je voor de dood. Een natuurlijke of eenvoudige keuze is dat niet.’

Goedele Gouwy

Pro-life in België: ‘Strijd voor het leven is strijd voor vrouwenrechten’