Vier dagen lang dompelde ik me onder in de pracht van Zuidwest-Engeland. Samen met een groep lezers van dit magazine bewonderde ik de imposante kathedralen, de charmante stadjes en het schilderachtige landschap. Engeland is een stralende zon van historie en karakter, maar achter die idyllische façade schuilt een grauwe werkelijkheid.

Onze uitvalsbasis was Salisbury, een stad doordrenkt van geschiedenis en bekend om zijn majestueuze kathedraal, de trotse bezitter van de hoogste kerktoren van het koninkrijk. De beroemde 18^de-eeuwse architect Sir Christopher Wren werd er ooit ingeschakeld om de hoge spits, die onder haar eigen gewicht dreigde te bezwijken, te redden van totale instorting. Binnen krommen de pijlers letterlijk onder de massieve lading, maar toch houdt de toren stand.

Het mag niet te droog en niet te nat zijn om de stabiliteit van het gebouw te garanderen

De kathedraal rust op de drassige gronden van Wiltshire en steunt op een paalconstructie. Elke dag wordt de vochtigheid van de ondergrond gemeten met een lange stok die men in een gat in de kerkvloer stopt. Het mag niet te droog en niet te nat zijn om de stabiliteit van het gebouw te garanderen. Het is balanceren op de rand van instorting. Naast dat gat ligt het graf van oud-premier Edward Heath, de conservatief die het Verenigd Koninkrijk de Europese samenwerking binnenloodste in de jaren 1970 en uiteindelijk baan moest ruimen voor Margaret Thatcher.

Dan heb ik het nog niet gehad over de Romeinse baden en de statige georgiaanse huizen van de Royal Circus in Bath en de sierlijke zwanen die zelf een bel luiden om gevoerd te worden op de slotgrachten van het bisschoppelijke paleis in het haast sprookjesachtige Wells. Of over de Engelse Boeddha Maitreya, de zelfverklaarde ‘reïncarnatie van Jezus Christus’ die meditatieve sessies aanbiedt in de spirituele enclave van Glastonbury, een gemeente die even mystiek als bevreemdend aanvoelt. Kortom, ik voelde me als een vis in het water. Ongefrituurd, voor alle duidelijkheid.

Zenuwgif

Ik ondernam een fijne avondwandeling door het centrum van de kathedraalstad. De Engelse gids had me verteld dat je fijn kan tafelen in de pub ‘The Old Mill’ aan de rand van het stadje. Zoals de naam doet vermoeden, was de pub ooit een watermolen, die bij mijn arriveren bovendien nog in gebruik bleek, zodat vanuit de gelagzaal het stromend water doorheen dik glas zichtbaar was. Allemaal heel fijn, maar de keuken was gesloten waardoor op ik op mijn honger bleef zitten.

De Russische spionnen beweerden dat ze alleen voor de imposante toren kwamen

De wandeling zelf verliep langs een paadje door de velden, met de obligate schapen die in de schaduw van de hoge toren onverstoord graasden. Hier, in deze postkaart, probeerden Russische spionnen 10 jaar terug Sergei en Yulia Skripal te vergiftigen met novitsjok-zenuwgif. Ze waren dubbelagenten van de Britse geheime dienst. De Russische spionnen ontkenden alles en beweerden dat ze alleen voor de imposante toren kwamen. Ironisch genoeg stond ik daar, handen in mijn broekzakken, hetzelfde te doen. Ik had genoeg aan bewondering, want vergiftiging is niet aan mij besteed.

De echo’s van ‘Scuzz Nation’

Twee tieners in joggings passeerden me. ‘Alright, mate?’. ‘Alright’, antwoordde ik achteloos. Ze keken me even aan en gingen verder. Een vreemd moment dat aansloot bij het knagende gevoel dat me soms bekroop tijdens mijn avondlijke omzwervingen door Salisbury. Om Shakespeare te parafraseren: ‘There is something rotten in the state of England.’

De journalist Gus Carter noemt het ‘Scuzz Nation’: een Groot-Brittannië dat ‘viezer en onaangenamer’ is dan enkele jaren terug. Het verval verslaat het herstel en kleine criminaliteit blijft grotendeels ongestraft. Op het marktplein van de stad gaat het er gezellig aan toe, maar tegen de nacht hoor je brallende mannen en vrouwen in de straten. Ik word ‘s nachts even gewekt door hun lawaai. ‘Fight! Fight!’, galmt buiten in de duisternis. Ik vertelde het de volgende dag aan de gids. Ze antwoordde gelaten: ‘Dat klinkt mij als een typisch Engelse vrijdagavond.’

Dat klinkt mij als een typisch Engelse vrijdagavond

Het deed me wat denken aan een echtpaar uit onze reisgroep, dat een diner had genoten in een charmant Engels restaurant. Ze smulden er van een goed gebakken biefstuk. ‘Je kan toch wel goed eten in Engeland’, vertelden ze me. Hoewel, er was een punt van kritiek: de frieten. De man liet de dienster weten dat het vlees voortreffelijk was, maar dat de frieten beneden alle peil waren. ‘Yeah, we know’, klonk haar laconieke antwoord. Het is een metafoor voor Engeland. Een land als een oude, trotse kathedraal. Immer balancerend op de rand van de instorting.

Gus Carter

Vechten in de schaduw van de gotische kathedraal