Na veel palaveren en onderhandelen keurde ook het Europees Parlement gisteren een Gaza-resolutie goed. Die zal de loop van de geschiedenis niet veranderen, maar ze illustreert nog maar eens dat de kloof tussen links en rechts ook in dat Parlement almaar dieper wordt. Er wachten de Europese Unie nog vier lastige jaren.

Uit de State of the Union van Ursula von der Leyen eerder deze week in Straatsburg onthielden nogal wat media vooral de relatief scherpe uithaal naar Israël. De voorzitter van de Europese Commissie beklemtoonde dan wel dat ze ‘een levenslange vriend’ van de Israëlische bevolking blijft, ze stelde ook een reeks Europese sancties in het vooruitzicht.

Het Europees Parlement – waar Gaza deze week binnen én buiten tot heftige emoties leidde – volgde de Commissievoorzitter gisteren en keurde op zijn beurt een kritische resolutie goed. In fors verdeelde slagorde weliswaar: 305 parlementsleden stemden voor, 151 stemden tegen, 122 onthielden zich.

Steun EU opschorten

In de tekst die gisteren groen licht kreeg, veroordelen de Europarlementsleden de ‘humanitaire blokkade door Israël die hongersnood veroorzaakt’ en stellen ze dat ‘de lidstaten moeten overwegen om Palestina te erkennen.’ Ze benadrukken ook dat het recht van Israël op zelfverdediging geen rechtvaardiging vormt voor willekeurige militaire acties in Gaza en uiten hun bezorgdheid over de voortdurende militaire operaties in de Gazastrook.

De christendemocratische EVP stemde verdeeld.

De resolutie steunt ook het voornemen van Von der Leyen om de bilaterale steun van de EU aan Israël op te schorten. Terwijl de fel geamendeerde tekst op links uiteraard grote bijval kreeg, lagen de kaarten in het centrum en op rechts toch een stuk anders. Zo stemde de christendemocratische EVP bijvoorbeeld verdeeld. Wouter Beke (cd&v) stemde wél voor.

Niet-onderhandelbare voorwaarden

Intussen blijven de EU-lidstaten onderling wel bakkeleien over een eventuele opschorting van het Europese Horizon-onderzoeksprogramma, waarbij ook Israël betrokken is. En het blijft uiteraard ook afwachten of die lidstaten – in eerste instantie Duitsland en Italië – het eens zullen raken over de Europese sancties waar het Parlement en de Commissie nu toe oproepen. Die kans is behoorlijk klein, en dus zal ook deze resolutie in de praktijk wellicht helemaal niets veranderen.

Assita Kanko (N-VA), die zich gisteren onthield, maakte dit eerder deze week in de plenaire al duidelijk. ‘De druk en intimidatie waaraan politici nu worden blootgesteld zijn geen goed uitgangspunt voor een politiek standpunt. Het feit dat alle gijzelaars in Gaza moeten worden vrijgelaten en dat Hamas de wapens moet neerleggen om de weg naar vrede vrij te maken, zijn niet-onderhandelbare voorwaarden. We moeten de erkenning van Palestina daar expliciet aan koppelen, en die koppeling ontbreekt in deze resolutie.’

Bitse uitval

Belangrijker dan de resolutie zelf is het politieke signaal dat van de eerste plenaire sessie van het Europees Parlement in dit nieuwe politiek jaar uitgaat: de grote zogenaamde pro-Europese meerderheid die jarenlang de politieke lijn van het Parlement bepaalde, ligt min of meer aan diggelen. De bitse uitval van de socialistische fractieleider Iratxe García Pérez naar EVP-fractievoorzitter Manfred Weber – meteen na de eerder verzoenende State of the Union van Von der Leyen – sprak op dat vlak boekdelen. Een Europarlementslid bevestigde ons dat de voorbije week ook nog eens met zoveel woorden.

De grote pro-Europese meerderheid ligt min of meer aan diggelen.

Meerderheden zullen de komende jaren dus almaar vaker ad hoc worden gevormd, en dat kan grote gevolgen hebben voor pakweg het migratiepact of de verdere afhandeling van de Green Deal. En het opent uiteraard mogelijkheden voor de fracties die zich rechts van de EVP bevinden, zoals de ERC (met N-VA) en de Patriotten (met Vlaams Belang).

Iratxe García Pérez

Gaza-resolutie legt vooral Europese verdeeldheid bloot