‘Maar wat doen ze toch allemaal met die steekpenningen die ze opstrijken?’ De vrouw naast me met het roze geverfde haar vraagt het oprecht nieuwsgierig aan haar vriendin, die op dit ochtendlijke uur al met volle teugen geniet van haar vermout met veel ijs en een schijfje appelsien. Het hoogseizoen is duidelijk al begonnen aan de Costa del Sol, met veel buitenlanders, maar ook het zogenaamde ‘turismo nacionál’.

‘Die twee komen uit Madrid’, fluistert mijn vrouw Estrella me toe. Zij heeft jaren in de hoofdstad gewoond en gewerkt en herkent het accent uit de duizend. Zo gidst ze me ook vaak door de verschillende Andalusische accenten, zodat ik nu ook het Cordobees (moeilijk te verstaan) van Sevillaans (gemakkelijk) heb leren onderscheiden.

Twee minuten plezier

‘Ex-minister José Luis Ábalos huurde een pornoster in als prostituee, ontdekte de Guardia Civil tijdens een huiszoeking’, antwoordt de andere Madrileense vrouw nu aan haar vriendin. ‘Wat een zonde’, zucht die, ‘hij had het beter geïnvesteerd in vastgoed.’ ‘Ja maar, daar kunnen ze beslag op leggen’, zegt haar vriendin nu, ‘en aan die twee minuten plezier met zijn hoer kan Abalos nog met genoegen terugdenken als hij in de cel zit.’

De vrouw kijkt ons nu wat besmuikt aan, alsof ze beschaamd is dat we haar woorden hebben gehoord. ‘Geeft niet hoor’, probeer ik haar gerust te stellen, ‘wij hadden in België een premier die ook graag – eh – correspondeerde met een pornoster, dus het komt in de alle politieke families voor.’

Politiek vuurwerk

Het moet gezegd, aan politiek en juridisch vuurwerk is er geen gebrek de laatste weken in Spanje. Santos Cerdán, de secretaris van de socialistische partij PSOE, moest ontslag nemen uit zijn functies binnen de partij.

Cerdán was vertrouwensman van premier Pedro Sánchez en de nummer drie van de partij, maar hij was ook actief betrokken bij het corruptieschandaal ‘Caso Koldo’. Daarbij verdwenen miljoenen aan overheidsgeld als steekpenningen richting topfiguren van de PSOE, als gevolg van een overheidscontract voor de aankoop van mondmaskers tijdens de coronaperiode. Intussen vraagt de Europese Unie ook al de steun terug die Spanje ontving voor de aankoop van mondmaskers.

Premier Sánchez werd in verlegenheid gebracht door zijn vertrouweling

Omdat Cerdán een vertrouweling van premier Sánchez was, werd ook die in verlegenheid gebracht. Dat noopte hem ertoe om in het congres, zittend naast koning Felipe, beschaamd en met gebogen hoofd zijn verontschuldigingen aan te bieden voor de corruptie binnen zijn partij. Sanchez hield meteen grote schoonmaak binnen de PSOE en verving enkele topfiguren waarin hij het vertrouwen was kwijtgeraakt.

Indiscreties vanuit de partijraad maken duidelijk dat de premier er nog altijd niet aan denkt om het ontslag van zijn kabinet in te dienen. Ook de uiterst linkse coalitiepartner Podemos houdt zich verdacht koest, omdat nieuwe verkiezingen wel eens nefast zouden kunnen uitdraaien voor het linkse blok. De Baskische Partido Nacionalista Vasco (PNV) zegde intussen haar steun aan de regering-Sanchez wél op.

Mondmaskercorruptie

Over corruptie bij de aankoop van mondmaskers gesproken: daar heeft ook oppositiepartij Partido Popular boter op het hoofd. Isabel Díaz Ayuso, president van de regio Madrid sinds 2019, liet haar partner Alberto Gonzalez twee miljoen euro aan commissies opstrijken via valse facturen voor de aankoop van mondmaskers door zijn bedrijfje. Dat uiteraard totaal niet gespecialiseerd was in medisch materiaal.

Ook oppositiepartij Partido Popular heeft boter op het hoofd

Alberto Gonzalez zorgde deze week voor juridisch vuurwerk door de ‘fiscal General’ (de Spaanse procureur-generaal) García Ortiz voor het Hooggerechtshof te slepen. García Ortiz zou Gonzalez’ privémails naar de bevriende pers zoals El Diario en El País gelekt hebben.Het hooggerechtshof onderzoekt nu de zaak tegen de procureur-generaal. Intussen blijft Isabel Ayuso volhouden dat het om een politieke afrekening gaat, waarbij de procureur-generaal onder één hoedje speelde met premier Sánchez.

Lichtend voorbeeld

De twee Madrileense dames stappen op en sloffen naar het strand om daar onder een parasol op een ligbed plaats te nemen, niet zonder eerst nog een vermout te bestellen. Ik kan ze geen ongelijk geven en besluit wijselijk hetzelfde te doen. Wat de vermout betreft tenminste, want het zonnebed laat ik links liggen.

‘Je mag het draaien of keren zoals je wil’, zeg ik tegen Estrella wanneer we opstappen, ‘maar het gerecht doet hier wel zijn werk in het gevecht tegen corruptie. In België wachten we nog steeds op de het vrijgeven van de emails van de minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke. Die was mogelijk ook verwikkeld is in de manipulatie van covidcontracten. Om nog maar te zwijgen over Ursula von der Leyen en Pfizergate op Europees niveau.’

Spanje wordt misschien nog wel een lichtend voorbeeld voor West-Europese landen. De vraag is: heeft Spanje de lat hoger gelegd, of zijn landen als België en organisaties als de EU het morele kompas helemaal kwijt?

Isabel Díaz Ayuso

Porno en prostitutie in de Spaanse politiek