Tijdens de begrotingsbespreking in de commissie Financiën van het Brussels Parlement zijn de maskers gevallen. Défi-parlementair Jonathan de Patoul omschreef het treffend: de PS heeft de kroon aan de MR gegeven, maar de macht voor zichzelf behouden.

Dat bleek vooral toen minister-president Boris Dilliès (MR) gênant de lof zong van Kanal, het onbetaalbare megamuseum dat door een voormalig socialistisch kabinetschef wordt geleid en dus bij uitstek een PS-project is. ‘Een van de mooiste en meest ambitieuze ideeën die het Gewest de voorbije jaren heeft gehad,’ sprak Dilliès. PS-minister Ahmed Laaouej keek tevreden toe hoe zijn strategie nu al vruchten oplevert.

Natuurlijk zal KANAL een meerwaarde hebben voor Brussel, dat zou er nog aan mankeren. Maar de prijs die daarvoor betaald is en zal worden (onder meer aan het Centre Pompidou in Parijs) zou door een liberale minister-president toch enigszins kritisch mogen worden aangeraakt. Hij suggereert nu dat men op zoek zal gaan naar private investeerders. Dat is de omgekeerde wereld: men had bij de opstart van Kanal financierders moeten zoeken.

Eigenaardig genoeg lijkt Dilliès een aloude socialistische redenering te volgen: een duur project opstarten zonder daar meteen een haalbare begroting aan te koppelen en pas daarna op zoek gaan naar andere financieringsbronnen.

Natuurlijk zal Kanal een meerwaarde hebben voor Brussel, dat zou er nog aan mankeren.

Boris Dilliès zei evenwel dat hij zich ten zeerste bewust is van de noodzaak om de Brusselse financiën op orde te stellen en tegen het einde van dit jaar het begrotingstekort tot 1 miljard te beperken. Veel concreets had hij helaas niet te melden, omdat echt grote ingrepen op een voorspelbaar socialistisch veto zullen stuiten. Zelfs een verhoging van de prijs van de vuilzakken was onbespreekbaar.

Te veel ambtenaren

Het is algemeen bekend dat er in het vorige decennium te veel ambtenaren in dienst zijn genomen. Dat paste perfect in de socialistische filosofie waarbij efficiëntie ondergeschikt is aan dienstbetoon en politieke benoemingen.

Fadila Laanan (PS) blonk daarin uit; als staatssecretaris van openbaar ambt en vuilnisophaling deelde ze genereus jobs uit. Maar in dat uit de voegen barstend personeelsbestand snoeien is een no pasaran voor de PS. Men wil niet verder gaan dan vertrekkende ambtenaren niet vervangen.

De minister-president mag dan wel zeggen dat hij iets wil doen aan het schrijnende begrotingstekort, hij schijnt meer te geloven in het opsmukken van het Brussels budget door er uitgaven buiten te houden. Dirk De Smedt (Anders), de minister van Financiën, gebruikt de zogenaamde ‘code 8’ om ‘investeringen’ niet in maar naast het budget te plaatsen. Zo wordt er 400 miljoen voorzien voor het PS-bolwerk van de sociale huisvesting, 180 miljoen voor de noodlijdende watermaatschappij Vivaqua, jarenlang verwaarloosd door de Brusselse burgemeesters, 150 miljoen voor het Heizel-project van Brussel-stad (met PS-er Philippe Close als burgemeester) en 60 miljoen voor Kanal. Samen goed voor maar liefst 790 miljoen euro.

Dat geld valt natuurlijk niet uit de hemel en zal via leningen moeten worden gefinancierd, waardoor de schuldenberg nog zal aanzwellen. Over de aanpak van dat probleem zei de minister-president geen woord.

Dezelfde valkuilen

‘Ik ga niet zeuren over de voorbij twintig jaar’ sprak hij zalvend. Pascal Smet, voormalig Vooruit-minister en een van de grootste verdedigers van de nieuwe, momenteel in drassige ondergrond verzonken metrolijn, waarschuwde dat wie te veel achterom kijkt ‘botst en op zijn smoel valt’.

Het lijkt me net essentieel om bij het uitstippelen van een nieuwe politiek de fouten van het verleden te onderzoeken om niet in dezelfde valkuilen te vallen. Het zou interessante antwoorden opleveren op de vraag hoe de schulden zijn kunnen aangroeien van 3,4 miljard in 2018 tot de huidige 15,6 miljard, en hoe men wil vermijden dat die zouden kunnen exploderen naar 22 miljard in 2028.

Het heeft er alle schijn van dat minister-president Dilliès geen zin heeft zich aan dat soort reflecties te onderwerpen om coalitiepartner PS niet te schofferen. Ook al heeft die het beleid decennialang het beleid beheerst en niet bepaald propere handen overgehouden aan het financiële beheer van de hoofdstedelijke gelden.

‘Ik wil geen sheriff spelen,’ verklaarde hij, alsof Brussel daar geen behoefte aan zou hebben.

Ook op het vlak van een van de grootste problemen van het Gewest, de veiligheid en de drugsproblematiek, stelde Dilliès weinig concrete maatregelen voor. Zoals algemeen geweten is hij een tegenstander van een eengemaakte politiezone, die hij met tegenzin zal uitvoeren omdat hij het ‘niet het beste idee van de eeuw’ vindt.

Even leek het erop dat hij de bevoegdheden die de minister-president heeft op het vlak van de coördinatie van veiligheid in tegenstelling tot zijn voorganger Rudi Vervoort (PS) ook daadwerkelijk zou opnemen. Hij had vorige week immers de regionale Veiligheidsraad samengeroepen waarin onder meer alle burgemeesters zetelen. Maar wie gedacht had dat hij zich op dat vlak als sterke man zou opstellen, kwam bedrogen uit. ‘Ik wil geen sheriff spelen,’ verklaarde hij, alsof Brussel daar geen behoefte aan zou hebben. Een duidelijke boodschap naar de negentien burgemeesters, dat die niet moeten vrezen voor enige aantasting van hun macht.

Enkele uren na de speech van de man die geen sheriff wil zijn, waren er in Anderlecht bij de drukke Bergensesteenweg drie schietpartijen, met twee zwaargewonden. Dat zullen we dan maar weer als een fait divers catalogeren, en samen met Boris Dilliès de nieuwe Brusselse hymne zingen : Tout tout a continué, rien rien n’a changé …

Jonathan de Patoul

De man die geen sheriff wil zijn