Ze zijn vandaag nog met drie, de afdelingen van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond of KVHV. Wie woont of studeert in Antwerpen, Gent of Leuven zag ze deze of vorige eeuw wellicht met pet en lint door de straten wandelen, soms marcheren. Het verleden van KVHV is zonder twijfel illuster, maar hoe ziet de toekomst eruit? We vragen het aan de praesides (of voorzitters) van de Antwerpse, Gentse en Leuvense Verbonden.

Het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond heeft inderdaad een indrukwekkende geschiedenis, één die teruggaat tot de 19de eeuw. En met bekende oud-leden als Bart De Wever, Pieter De Crem, Gerolf Annemans, Peter De Roover en Tom Vandendriessche staat het Verbond sinds lang te boek als kweekvijver van volgende generaties rechtse, Vlaamsgezinde politici. Een groep die zich vandaag (bijna) uitsluitend bij twee partijen bevindt.

Hoe vertaalt de politieke tweestrijd tussen N-VA en Vlaams Belang zich in het Verbond? Zijn jullie N-VA’ers of VB’ers?

Jonathan Goossens (KVHV-Gent): Het antwoord op uw vraag kan verschillen per afdeling. Dat zal wellicht voor al uw vragen zo zijn. De drie afdelingen opereren in hun werving en werkzaamheden onafhankelijk van elkaar, dus het kan dat Arne en George andere antwoorden geven. Da’s natuurlijk prima.

In Gent wisselt dat van generatie tot generatie. De interne ‘machtsverhoudingen’ zijn vaak ook gelinkt aan de grootte van Vlaams Belang en van N-VA op dat bepaald moment. In 2014, na de grote overwinning van N-VA, waren wij bijvoorbeeld een N-VA-gezinde organisatie, vandaag eerder Vlaams Belang. Dat fluctueert dus. Maar ook nu zijn er in het Gentse Verbond heel wat N-VA’ers of leden die eerder naar N-VA neigen. Ikzelf ben ook actief geweest bij N-VA, nog altijd een beetje.

Onze leden in Gent zijn éérst Verbonder, pas daarna N-VA’er of VB’er

Het is kenmerkend voor het Verbond dat wij een sterke debatcultuur ontwikkelen die verschillende standpunten op rechts ruimte geeft. Onze leden zijn ook éérst Verbonder, pas daarna N-VA’er of VB’er. In Gent respecteert iedereen die hiërarchie ook. Wel moet ik zeggen dat ik een toenemende voorzichtigheid merk vanuit de N-VA naar het Verbond toe. Niet iedereen is er even enthousiast over de banden met KVHV. Toch in Gent.

Arne Vanderborght (KVHV-Leuven): Je hebt drie soorten Verbonders: actief bij Vlaams Belang, actief bij N-VA of niet actief in de partijpolitiek. Ikzelf behoor tot die laatste categorie.

Leuven staat gekend als de ‘50/50-afdeling’, waarvan de mensen die in de partijpolitiek zitten voor ongeveer de helft tot de ene of de andere partij behoren. Maar tijdens KVHV-activiteiten merk ik dat leden hun partijkaart thuislaten. Meestal toch (glimlacht); als het over het beleid van Bart De Wever gaat, nemen de N-VA’ers al wat sneller de verdediging op. Maar dat is natuurlijk niet verrassend en zeker ook niet erg. Onderbouwd debat, dat willen we. En partijpolitiek zorgt maar zelden voor echte wrevel.

George Duqué (KVHV-Antwerpen): In KVHV-Antwerpen zijn er vandaag de dag vrij weinig studenten actief in de partijpolitiek. Ik stel vast dat die terughoudendheid van N-VA waarover Jonathan sprak ook wel wat speelt in Antwerpen. En de politiek in Antwerpen is natuurlijk net iets anders dan in Leuven en Gent, want in Antwerpen is N-VA een bestuurspartij. Dé bestuurspartij. Wij onderhouden wel goede contacten met enkele Jong N-VA’ers, maar het valt toch op hoe sommige, soms prominente N-VA’ers, het KVHV de rug toekeren.

De terughoudendheid van N-VA in Gent, speelt ook wel wat in Antwerpen

Dat is een evolutie geweest die over een decennium heeft plaatsgevonden; een evolutie die weinigen eigenlijk begrijpen. Het gaat tenslotte ook over individuen die effectief als student bij (het Antwerpse) KVHV actief waren. Maar uiteraard zijn er ook oud-studenten van KVHV die nu voor N-VA werken waar we wél iets van horen.

Ik kan me voorstellen dat voor N-VA’ers uit de liberale vleugel van de partij het katholicisme en cultureel conservatisme van het Verbond niet aantrekkelijk zijn, zelfs haaks staan op de eigen ideeën. Zo ging jullie meest recente staten-generaal over ‘remigratie’, volgens N-VA een extreemrechts plan.

Goossens (Gent): Dat is natuurlijk een tweerichtingsstraat, hé. Wij willen dat soort N-VA’ers ook helemaal niet in onze vereniging. Zij zouden het Verbond totaal verwateren. Ja, wij cultiveren een debatcultuur, maar wel binnen een bepaald kader, met bepaalde grenzen. Dus het is niet enkel het soort KVHV dat een invloed heeft op de relatie met N-VA, maar ook de soort N-VA die de relatie met het KVHV beïnvloedt. En ook dat verschilt van stad tot stad.

Antwerpen heeft een N-VA die zich durft profileren op die culturele thema’s. Ook binnen de jongerenafdeling heb je een rits N-VA’ers die relatief rechts zijn op dat vlak. Met die mensen kan je babbelen. Maar in Gent, daar is het aandeel liberalen veel groter. De ideologische afstand is groter dan in andere steden. Voor ik me aansloot bij KVHV, was ik ook even lid van Jong N-VA UGent. De druppel voor mij was een debat waarop het thema van Vlaamse onafhankelijkheid ter sprake kwam: van de twintig aanwezigen was ik de enige die voor was.

Bij KVHV is er geen vraag naar mensen die het katholicisme en conservatisme irrelevant of waardeloos vinden voor Vlaanderen

Duqué (Antwerpen): In Antwerpen mogen we, in vergelijking met Gent, misschien niet klagen. (Denkt na) Als er een perceptie bestaat over het Verbond in Antwerpen, is het vooral dat wij onder de leden van de drie afdelingen gekend staan als de afdeling die het katholicisme iets meer in de verf zet. Binnen het Verbond kennen we wel het stereotype van de Antwerpse Verbonder die in de kapel bidt voor de toekomst van het KVHV (lacht).

Wie naar een cantus van KVHV-Antwerpen komt, ziet wel eens een priester of broeder met een lint. Wij tellen ook relatief veel praktiserende katholieken in ons midden. Onze relaties met bepaalde priesterordes en -broederschappen en geestelijken in het algemeen zijn dus ook aanwezig en bevorderlijk voor onze werking. Zoals Jonathan daarnet zei: er is bij KVHV simpelweg geen vraag naar mensen die het katholicisme en conservatisme irrelevant of waardeloos vinden voor Vlaanderen. Net zomin als de Vlaamse onafhankelijkheid.

Ik begrijp dat Vlaams Belangers (bijna) altijd welkom zijn, maar dat het voor N-VA vandaag enkel om de rechtsere, conservatievere vleugel gaat.

Vanderborght (Leuven): Daar zal het zo ongeveer op neerkomen, ja. U verwees daarnet naar onze staten-generaal over remigratie. Ik vind remigratie bij uitstek iets dat partij-overstijgend kan en moet werken. Het idee dat hier vandaag veel mensen zijn die beter elders zouden wonen, is iets wat in de fond ook niet weerlegd wordt door veel N-VA’ers – of ze dat woord nu gebruiken of niet. Maar het klopt dat N-VA’ers die vinden dat Vlaanderen niets meer is dan een markt waarop iedereen zijn waren kan verkopen, zich niet thuis voelen bij het Verbond. Dat is de bedoeling.

Wij willen rechtse, katholieke en flamingante studenten een thuis bieden

N-VA is vandaag een catch-all partij, met zowel conservatieven als liberalen. En KVHV is geen liberale studentenvereniging. Wij zijn katholiek, wij zijn conservatief. Wij staan voor onze ideeën, over gezin, ethiek, samenleving. Over wat kan en wat niet kan. Het KVHV heeft niet als doel om zo veel mogelijk mensen te verenigen. Wij willen rechtse, katholieke en flamingante studenten een thuis bieden. En voor al dan niet Vlaamsgezinde liberalen is er altijd nog het LVSV (glimlacht).

Hoe belangrijk is de ‘K’ nog voor KVHV? Het katholicisme staat in Vlaanderen niet even sterk als een halve eeuw geleden. Tezelfdertijd is er sprake van een bescheiden remonte onder jongeren. Ik begreep dat vooral in Gent de ‘K’ minder belangrijk is.

Goossens (Gent): In Gent is de ‘K’ de eerder facultatieve pijler, laat ik het zo zeggen. Katholiek, maar dat is vrij in te vullen. Wie respect toont voor het katholicisme en niet in brand vliegt als hij een kerk betreedt, kan zich aansluiten (glimlacht).

Vlaanderen is ontkerkelijkt, eigenlijk opnieuw missiegebied. En zo kijken wij daar ook naar. De rol van het Verbond is wel om mensen die bij intrede weinig voeling hebben met die ‘K’, de tools aan te reiken om meer te weten te komen. Als ze dat willen, natuurlijk. Ik ben destijds zo bij KVHV gekomen, en over een maand word ik gedoopt. Wij bieden onze leden dat traject aan.

Ik wil wel zeggen dat ook in het Gentse Verbond een zekere remonte van het katholicisme aan de gang is. Elke dinsdag komt bijvoorbeeld een priester van het Priesterbroederschap Sint Pius X naar Gent om een avondmis te doen in de kapel. En drie vierde van de aanwezigen in die mis zijn Gentse Verbonders. Wij spreken dat nooit af, maar we zijn daar wel. Da’s leuk om te zien.

De rol van het Verbond is om mensen die weinig voeling hebben met die ‘K’, de tools aan te reiken om meer te weten te komen

Vanderborght (Leuven): Het katholicisme is een evenwaardige pijler. De meeste van onze leden zijn praktiserend katholiek. Al onze nieuwe leden gaan ook naar de mis. Ik heb zelf een jaar in het Seminarie gezeten, de priesteropleiding gevolgd. Dus dat geeft u een idee over de praeses (glimlacht).

Tijdens de vijf jaar dat ik bij KVHV-Leuven zit, zijn er verschillende leden geweest die niet-gelovig, niet-gedoopt het Verbond binnenkwamen maar zich tijdens hun studies lieten dopen, ook dankzij de steun van het Verbond. Dat heeft, voor de duidelijkheid, niets met dwang te maken. Die bekering is het resultaat van discussieavonden, van gesprekken. Het katholicisme is ook bij ons geen voorwaarde voor aansluiting. Tijdens de werving gaan wij trouwens ook niet echt uitpakken met dat katholieke. Omdat ‘katholiek’, anders dan ‘rechts’ of ‘Vlaams’, wel eens afschrikkend kan werken. Maar eens lid, wordt het zeker niet uit de weg gegaan.

Duqué (Antwerpen): Ik denk dat ik KVHV-Antwerpen daarnet wat als de ultra-paapse afdeling heb afgeschilderd (glimlacht). Maar ik wil wel even zeggen dat ook wij daarin pragmatisch zijn.

We profileren ons ten aanzien van eerstejaarsstudenten niet als een club van alleen maar praktiserende katholieken voor alleen maar praktiserende katholieken. In Antwerpen krijgen wij die vraag ook geregeld van studenten. Wel zeggen we dat ze er moeten voor openstaan; iemand die antikatholiek is, zal zich niet thuis voelen bij KVHV. Maar wie er voor openstaat en zich er verder in wil verdiepen, zullen wij als Verbond ondersteunen. Ik heb al twee schachten geholpen bij de voorbereiding van hun levensbiecht. Dat vind ik heel mooi.

De Nationalistische Studentenvereniging (NSV!) vist deels uit dezelfde vijver als het KVHV. Zijn NSV’ers vooral concurrenten of kameraden?

Vanderborght (Leuven): We vissen inderdaad in dezelfde vijver. Zeker tijdens de wervingsperiode heerst er concurrentie en spanning tussen beide verenigingen. Maar daarbuiten is dat toch vooral een amicale sfeer. Om de paar weken organiseren wij een open bar, en dan sluiten er altijd een aantal NSV’ers aan. In Leuven organiseert NSV! binnenkort de Remigratiemars; wij gaan daar naartoe, wij steunen die zaak. Uiteindelijk strijden wij in belangrijke mate voor hetzelfde.

Ik denk dat KVHV, in vergelijking met NSV!, een tamelijk open, studentikoze debatcultuur heeft. Bij NSV! is het toch een strikter, meer uniform verhaal. Ik denk dat het ook geen toeval is dat NSV! bijna uitsluitend Vlaams Belangers telt, terwijl dat bij ons, zoals gezegd, meer verdeeld is. En er zijn zeker wel katholieke NSV’ers, maar als organisatie speelt het katholicisme bij ons een veel prominentere rol. Daar zitten de verschillen. Maar ik herhaal: meestal trekken wij aan hetzelfde zeel. Dat zal ook niet snel veranderen.

Meestal trekken wij aan hetzelfde zeel en dat zal ook niet snel veranderen

Duqué (Antwerpen): NSV! heeft een sterke nationale, overkoepelende werking, zeker in vergelijking met KVHV. Desalniettemin vind ik dat ook de NSV-afdelingen best van elkaar verschillen. Dat heeft naast de verschillende steden ook te maken met de verschillende onderwijsinstellingen: andere universiteiten, andere soorten studenten. De NSV! van Leuven percipieer ik bijvoorbeeld helemaal anders dan de NSV! van Antwerpen.

Ik stel ook vast dat de leden van de twee verenigingen zich op een verschillende manier ontwikkelen. We vissen misschien deels in dezelfde vijver, maar na de werving zien we snel duidelijke verschillen tussen eerstejaars KVHV’ers en eerstejaars NSV’ers. NSV’ers zijn vooral actievoerders; als vereniging politiek wellicht ook iets scherper, radicaler of geconcentreerder dan wij. KVHV is dan weer breder wat betreft het politieke spectrum van de leden, waaruit op een organische manier een sterkere debatcultuur ontstaat. Toch hier in Antwerpen. Ik hecht een enorme waarde aan die verscheidenheid. Ik kan mezelf ook totaal niet inbeelden als NSV’er – en dat zal waarschijnlijk ook omgekeerd zo zijn.

Goossens (Gent): In Gent is de relatie tussen het Verbond en NSV! de laatste jaren wat moeilijker. KVHV en NSV! zijn hier echt communicerende vaten, en wij doen het momenteel veel beter. Wij hadden dit academiejaar bijna 30 nieuwe leden, dat is een record. En ja, dat zorgt wel eens voor conflict. Maar daarmee heb ik daarover ook alles gezegd. Want uiteindelijk strijden wij eenzelfde strijd. En er is plaats voor beide organisaties, zeker in Gent.

In Gent opereren wij als KVHV heel duidelijk binnen de grenzen van wat mag. Ik waak over onze goede naam in de studentenwereld en aan de universiteit. Terwijl NSV! Gent toch sneller de grenzen van het toelaatbare opzoekt en overtreedt. Ik vind dat trouwens niet erg, want NSV! is een mooie bliksemafleider voor ons. Dus hoewel het Gentse Verbond de meest ‘radicale’ KVHV-afdeling is, vliegen wij min of meer onder de radar van Antifa en het universiteitsapparaat. Omdat zij vooral bezig zijn met NSV!, die in Gent helemaal niet zo’n grote invloed heeft.

Jonathan Goossens

‘Liberale N-VA’ers willen we niet.’ In gesprek met KVHV