Twee van de drie dagelijkse actua-talkshows in Vlaanderen, ‘Bar Goens’ en ‘De Tafel van Gert’, hebben de rolluiken intussen neergelaten voor de jaarlijkse vakantie. Alleen ‘De Afspraak’ gaat nog eventjes door, ook al lijkt Bart Schols ons dringend aan vakantie toe.

Al jarenlang komt er 24 uur aan een stuk en 7 dagen op 7 zoveel informatie op ons af dat betrouwbare gidsen meer dan ooit nodig zijn om vooraf toch een klein beetje te filteren wat voor ons relevant is en wat niet. Helaas lijden onze gidsen almaar vaker aan tunnelvisie of raken ze verblind door zogenaamde ‘fog of war’.

En in de zomermaanden geven ze al helemaal niet thuis. Wordt Europa een oorlog in getrokken deze zomer? U zal het zonder veel duiding door de usual suspects moeten doen. Kijk maar naar een internationale documentaire of geniet van een muziekje en hou u in stilte bezig.

In zijn eentje

Ach, Zapman weet ook wel: actua-programma’s kosten veel geld en de budgetten zijn al even klein als vele geesten bij het omroepvolk. Maar bij ‘De Afspraak’ op Canvas gaat het niet alleen mis door budget of redactionele vooringenomenheid rond belangrijke onderwerpen (om illegale migratie of islamisme niet te noemen).

Daar zitten ze met een bijkomend probleem en jammer genoeg heet dat Bart Schols. Een probleem dat nog erger wordt omdat de arme man maanden aan een stuk vier dagen per week dat ding in zijn eentje moet dragen.

Schols is allicht een bijzonder sympathieke man met vele kwaliteiten

Schols is allicht een bijzonder sympathieke man met vele kwaliteiten, maar een gesprek goed afbakenen is daar niet één van. Het begint vaak al met de manier waarop hij een onderwerp aanbrengt. Zelden is dat accuraat en/of duidelijk genoeg. Om niet gratuit om ons heen te schoppen, geven we graag een paar voorbeelden.

Clichés over Trump

Op dinsdag 10 juni heeft Schols onder meer Amerika-expert Steven De Foer (De Standaard), de Ecuadoriaanse geschiedenisprof Magaly Rodriguez (KU Leuven) en auteur Ilja Leonard Pfeiffer aan tafel om het te hebben over de ‘anti-ICE’ (immigratiehandhaving- en douane) rellen in Los Angeles.

Jammer genoeg geeft Schols geen coherente en feitelijke inleiding bij de beelden. Hij legt niet uit welke spelers erbij betrokken zijn en welk positie ze innemen: de betogers versus de politie, gouverneur Gavin Newsom versus president Donald Trump en de Nationale Garde. Daardoor lijkt het alsof een rubberen kogel die een Australische reporter tijdens haar verslag raakt, de schuld is van Trumps troepen. Terwijl die kogel in werkelijkheid afkomstig was van de LAPD — de lokale politie, dus — en daarmee onder de verantwoordelijkheid van de Democratische burgemeester valt.

Schols geeft geen coherente en feitelijke inleiding bij de beelden

Op die manier begint het panelgesprek al fout en verzandt het binnen de kortste keren in slecht geduide cliché’s. Defoer minimaliseert de rellen tot schermutselingen (is dat zo?), Rodriguez ontkent de illegale migratiecrisis (die nochtans bijzonder zwaar was onder Joe Biden) en Pfeiffer begint zelfs te hallucineren dat er nooit meer democratische verkiezingen zullen komen in de Verenigde Staten.

Een kijker zonder veel kennis van zaken kon uit dit gesprek werkelijk niets leren dat hem enig inzicht kon bieden in de kwestie. Een kort interview in HLN met Laurens Nuyens (jazeker, de broer van ‘Astrid’ van ‘den John’ en de ‘Pussywagon’), die al jaren in LA woont en werkt, was twintig keer leerzamer dan dit. Al was het maar omdat hij wees op de verstrengeling van illegalen in de lokale economie.

Niet willen horen

Woensdag 11 juni is Vincent Houssin van politievakbond VSOA op ‘De Afspraak’, samen met Ilyas Mouai (Vooruit Brussel), om te praten over de agent die na de dodelijke aanrijding met de step van het Moldavische jongetje Fabian in Ganshoren werd gearresteerd en thuis werd gezet met een enkelband.

Houssin erkent meteen het belang van het drama, maar probeert ook te schetsen waarom vele agenten de arrestatie van hun collega afkeuren, namelijk omdat er geen sprake was van opzet.

Het probleem is dat Schols het niet wil horen

Het probleem is dat Schols dat niet wil horen en maar blijft vragen wat het gedrag van die agent kan verklaren, ook als de vakbondsman al heel duidelijk de context heeft uitgelegd. Het wordt interessant wanneer Houssin de politiek beschuldigt van slordig beleid, maar daar gaat Schols niet op in. Opnieuw een leeg gesprek waar we geen stap dichter bij inzicht kwamen.

Blijven doorvragen

Blijven doorvragen kan een geschikte interviewtechniek zijn, op voorwaarde dat je de juiste vraag stelt aan de juiste mensen. Zeker als je bewijzen hebt dat die iets beweren wat niet helemaal klopt. Dat was hier niet het geval. Net als donderdag 12 juni, toen Schols aan Jurgen De Landsheer, korpschef van de politie Brussel Zuid, maar bleef vragen of hun operatie in Peterbos nu een grote doorbraak was of niet.

De Landsheer werd zo’n beetje de eerste praatgast van de hele vorige week die duidelijk en helder zijn punt maakte. Keer op keer bleef de man uitleggen dat dit maar één stapje was in een veel omvangrijkere campagne van lange adem. Tevergeefs: Schols bleef maar vragen: ‘Is er nu een probleem opgelost? Wordt er nu minder geschoten? Is er nu een duurzame oplossing?’

Grondwetspecialist Quinten Jacobs, die ook aan tafel zat, stelde relevantere vragen. Over de eenmaking van politiezones en het uitblijven van een Brusselse regering, bijvoorbeeld. Overigens bleef Elke Van den Brandt (Groen) maar doen alsof ze daar zelf nooit formateur voor is geweest. Was er nu maar een presentator die haar daar op had gewezen…

Non-gesprekken

Dergelijke non-gesprekken voeden de desinformatie meer dan Russische trollen of radicale partijen vermogen. Dat is schadelijk voor een goede werking van de democratie. Zou het een idee zijn om Schols niet élke aflevering te laten presenteren? Of eventueel iemand naast hem te zetten met een wat ander en verbaal assertiever profiel?

Non-gesprekken voeden de desinformatie

Maandag 16 juni bleef het gezicht van ‘De Afspraak’ in dezelfde kwalijke gewoontes vervallen: drie kaar aan Sammy Mahdi vragen hoe MR en N-VA reageren op de ‘Red Line for Palestine’-manifestatie. Drie keer moest Sammy zeggen: ‘Dat moet u aan hen vragen.’

Deden ze dat maar eens. Nodigden ze ook maar eens mensen uit die het drama niet als vanzelfsprekend ‘genocide’ noemen, maar wat meer nuance kunnen aanbrengen…

Laurens Nuyens

Wat er aan schort bij Schols