Argentinië en het Verenigd Koninkrijk vochten in 1982 een conflict uit over de Falklandeilanden. De Britten behielden de eilandengroep, de Argentijnen accepteerden het verlies. Maar nu, meer dan veertig jaar later, is de kwestie verre van verdwenen.

De Falklandeilanden zullen via diplomatieke weg weer deel uitmaken van Argentinië, zo verklaarde en gelooft de huidige Argentijnse president Javier Milei. Na zijn aantreden als president verklaarde hij te accepteren dat het Verenigd Koninkrijk de eilanden in handen heeft en dat dat wellicht nog tientallen jaren zo zal blijven. Maar tegelijk volgde daar al een eerste uitdaging: hij gaf aan te blijven werken aan een vredevol akkoord, en herhaalde de claim dat de eilandengroep Argentijns grondgebied zijn.

Die boodschap herhaalde hij nogmaals eind september in zijn speech voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Die sloot hij af met enkele bezorgdheden van de Argentijnse burgers: ‘Ik wil onze onontwrichtbare claim op de Malvinas, Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden en de omliggende maritieme zones, die illegaal worden bezet, herhalen’, zo klonk het. Hij voegde eraan toe te hopen dat het Verenigd Koninkrijk de bilaterale gesprekken opnieuw opstart, zoals vastgelegd in de VN-resolutie 2065 uit 1965, die nota bene door Argentinië werd geschonden met de invasie van de Falklandeilanden.

Islas Malvinas

De Falkland-kwestie gaat al bijna tweehonderd jaar mee, nadat Britse troepen in 1833 de lokale Argentijnse autoriteiten en bevolking verdreven en het gebied innamen. Argentinië eiste het gebied terug, een VN-resolutie uit 1965 moest beide landen rond tafel krijgen om een vreedzame overdracht te regelen. De Argentijnse generaal en de facto president Leopoldo Galtieri moest in 1982 echter een manier vinden om de aandacht af te leiden van interne problemen. De economie stagneerde en de bevolking was ontevreden met de militaire junta van Galtieri.

In de jaren en decennia na de oorlog bleef Argentinië zijn claim op de eilandengroep herbevestigen

Die besliste om de Falklandeilanden (of Islas Malvinas voor de Argentijnen) binnen te vallen. De Britten zouden, zo was de inschatting, niet reageren, aangezien ze zelf geplaagd werden door economische en sociale onrust. Dat bleek een grove misvatting: premier Margaret Thatcher gaf haar legerleiding de opdracht een troepenmacht te verzamelen, commerciële schepen op te vorderen en de bommenwerpers klaar te maken. Dik twee maanden nadat de eerste Argentijnse soldaat voet aan wal zette op de Falklandeilanden, keerden 11.000 gevangengenomen Argentijnen terug naar het vasteland.

In Argentinië leidde de Falklandoorlog de val van de junta van Galtieri in, maar de kwestie verdween nooit echt van tafel. In de jaren en decennia na de oorlog bleef Argentinië zijn claim op de eilandengroep herbevestigen. Maar gesprekken tussen beide landen om de kwestie op te lossen bleven uit, het Verenigd Koninkrijk is niet bereid de eilandengroep op te geven. Toch blijft Argentinië dromen om ooit weer de blauw-witte vlag op de Islas Malvinas te planten.

Commercieel volwassen relatie

De afgelopen weken kwam Milei terug op de kwestie. Zo gaf hij een interview met The Telegraph eind december 2025. ‘Aangezien we een oplossing zoeken via vredevolle en diplomatieke weg, denk ik dat het de beste optie is om de bereidwilligheid te tonen vanuit Argentinië om een commercieel volwassen relatie te hebben’, verklaarde hij. Meteen opende hij zo de debatten om een einde te maken aan het Britse handelsembargo tegen Argentinië. Dat bepaalt dat wapens met Britse componenten niet in handen van het Argentijnse leger mogen vallen.

Die maatregel moet op de schop, aldus Milei. ‘Er bestaan geen wereldmachten zonder militaire macht. Een land dat zijn grenzen niet kan beschermen telt in internationale context niet mee’, zei hij nog aan de Britse krant. Met Donald Trump zit in het Witte Huis een gelijkgestemde van Milei, die dan ook druk zet op het Verenigd Koninkrijk om de militaire beperkingen op te heffen.

Interne problemen

De drang van Milei naar een hereniging met de Falklandeilanden heeft verschillende redenen, die sterk doen terugdenken aan de Falklandoorlog van de jaren 80. Milei mag dan geen generaal en junta-leider zijn, net zoals Galtieri heeft hij af te rekenen met forse economische problemen.

De maakindustrie produceert minder, de werkloosheidsgraad stijgt, steeds meer mensen krijgen het moeilijk om rond te komen

Een laatste update van het humanitaire informatieportaal Reliefweb schetst de situatie als volgt: ‘Argentinië gaat door sociale stagnatie, gekenmerkt door fel verlies van koopkracht, verslechterende arbeidsomstandigheden en structurele armoede. (…) Hoewel de economische productiviteit stijgt met 5,2 procent, blijft de consumptiegraad op het niveau van 2017.’

Het rapport schetst geen positief beeld: de maakindustrie produceert minder, de werkloosheidsgraad stijgt, steeds meer mensen krijgen het moeilijk om rond te komen. Vorig jaar kochten de Verenigde Staten nog voor 20 miljard dollar aan Argentijnse pesos op, om op die manier de liquiditeitstekorten in het Zuid-Amerikaanse land op te lossen en de economie aan te zwengelen. Maar dat lijkt de tanker nog niet te doen keren.

Milei slaagde er wel al in de inflatie fors terug te dringen, maar met 31,5 procent staat die nog altijd bijzonder hoog. Milei zou niet de eerste wereldleider zijn die de aandacht van interne problemen probeert af te leiden door te focussen op een externe crisis.

Olie en Farage

Een Argentijnse verovering van de Falklandeilanden kan niet enkel de aandacht afleiden van de economische problemen, maar kan die ook verlichten. Hoewel dit minder meespeelde bij de Falklandoorlog van 1982, zijn de eilandengroep en de omliggende wateren een economische goudmijn. De economische exclusieve zone (EEZ) is rijk aan vis, olie en gas. Zo wil Rockhopper Exploration nog dit jaar starten met de olie-ontginning uit het Sea Lion Field, een olieveld met een geschatte reserve van 800 miljoen vaten. Het Verenigd Koninkrijk wil het project liever niet, maar de overheid van de Falklandeilanden ziet met een geschatte inkomst van vier miljard pond vooral dollartekens voor de ogen. Geologische onderzoeken schatten dat in totaal voor 60 miljard vaten aan olie in de grond zit.

Het Verenigd Koninkrijk is intern uiteengespeeld

Ten slotte kan ook de Britse interne politiek een rol spelen. Het Verenigd Koninkrijk is intern uiteengespeeld; Labour belandt in de peilingen op 20 procent, ook de Conservatieve Partij schommelt rond dat cijfer. Reform UK, de partij van Nigel Farage, slokte niet enkel de halve Tory’s op, maar ook hun kiezers, en lijkt met bijna 30 procent in de peilingen af te stevenen op winst in de volgende verkiezingen (al is de strijd nog lang niet gestreden).

Naast de nationale politiek staat het Verenigd Koninkrijk vandaag ook zwak op het internationale toneel. De tijd van de Royal Navy die de wereldzeeën beheerste is voorbij, en een vloot zoals die in 1982 krijgt men met alle moeite van de wereld niet meer bijeen.

Bovendien is veel te doen om de Chagos-eilanden in de Indische Oceaan, waar de strategisch belangrijke Diego Garcia-luchtmachtbasis is gelegen. De basis zou in Britse handen blijven, maar de rest van de eilandengroep zou (als het Britse parlement akkoord gaat), aan Mauritius worden gegeven. Critici merken op dat het Verenigd Koninkrijk een dergelijke deal sloot met een eilandengroep die veel belangrijker is dan de Falklandeilanden. Waarom dan niet ook met de Falklands?

Leopoldo Galtieri

Waarom Javier Milei de Falkland-kwestie weer op tafel gooit