‘De Europese klimaatambities stevenen af op een frontale botsing met het goedkope energiebeleid van de Verenigde Staten’, zegt Pierre Wunsch, de gouverneur van de Nationale Bank van België (NBB). Wunsch waarschuwt daarbij voor de negatieve gevolgen van de Europese Green Deal.

‘Er is een verschil tussen de klimaatambities van de Verenigde Staten en die van de Europese Commissie. Dat verschil wordt nog groter door de kloof tussen de basisprijs voor energie op beide continenten. De gasprijzen in Europa zijn vandaag al drie tot vier keer hoger dan in de Verenigde Staten, en dat nog voor er extra distributiekosten worden aangerekend. Daarbij komt nog dat de zogenaamde ‘groene elektriciteit’ tot tien keer duurder is in Europa. Als u denkt dat de Verenigde Staten onder die omstandigheden hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen gaan opgeven, forget it’, zegt Pierre Wunsch, de gouverneur van de NBB.

Wunsch deed zijn uitspraken maandagavond tijdens een debat aan de Université Libre de Bruxelles (ULB), waar hij in debat ging met onder meer MR-partijvoorzitter Georges-Louis Bouchez, Europees parlementslid Elio Di Rupo (PS) en politicoloog Alexander Mattelaer van het Egmontinstituut. Onderwerp van de avond: de toekomst van de Europese Unie na de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten.

Europa heeft graag dat alles traag en overzichtelijk gebeurt. Zo zijn we. Maar de wereld van morgen werkt volgens heel andere regels

De gouverneur van de Nationale Bank voorziet een onzekere toekomst voor Europa. ‘Er zijn voortekenen dat de spanning tussen de bevolking en de elite toeneemt. Men roept op om groene maatregelen te pauzeren, bijvoorbeeld door de Vlaamse renovatieplicht en de Brusselse lage emissiezone niet onmiddellijk verder te verstrengen. Tegelijk worden tarieven ingevoerd voor goedkope Chinese elektrische voertuigen. Europa staat voor een driedubbel probleem: hoe de klimaatambitie verzoenen met een eengemaakte markt én tegelijk de vrije markt behouden. In zo’n trilemma zijn er maar twee van de drie doelstellingen die behaald kunnen worden. Europa moet met andere woorden kiezen’, zegt Wunsch.

Maar met keuze, daar heeft Europa het moeilijk mee, zo gaat de gouverneur verder. ‘Europa heeft graag dat alles traag en overzichtelijk gebeurt. Zo zijn we. Maar de wereld van morgen werkt volgens heel andere regels. Politiek wordt opnieuw “transactioneel”, een krachtmeting. Industrieel beleid wordt opnieuw belangrijk, maar dan wel in een gedeglobaliseerde wereld van onconventionele politiek, met een hoge mate van isolationisme. Zo’n wereld is iets fundamenteel anders dan de technocratie, dan het idee van een groene “Verenigde Staten van Europa”’, zegt Wunsch.

Vuurwerk

Is meer Europa dan geen oplossing meer? Wunsch’ antwoord verwondert voor een directeur van een nationale bank in het erg eurofiele België: ‘Ik verwacht dat we ook de komende jaren nog vaak gaan horen dat er “meer Europa” nodig is om competitief te blijven. In theorie kan zo’n aanpak werken. Maar ik vind dat eerlijk gezegd een vorm van intellectuele luiheid. Waarom zou een overkoepelend Europees niveau wél kunnen wat individuele machtige lidstaten als Frankrijk en Duitsland niet meer kunnen? Alsof de technocratie voorbij de democratie kan werken. Nee, we moeten opnieuw aan politiek gaan doen’, aldus Wunsch.

De uiteenzetting van Pierre Wunsch werd overigens niet gehoord door tal van studenten die buiten de grote aula van de ULB demonstreerden. Zij kantten zich al voor het debat tegen de komst van Georges-Louis Bouchez en Louis Sarkozy, Frans essayist en zoon van ex-president Nicolas Sarkozy.

Beide rechtse politici zijn volgens de studenten té omstreden om aan de ULB te praten, wegens hun unilaterale verdediging van Israël. ‘Oorlogsmisdaden pardonneren is niet conform de waarden van onze universiteit’, klonk het. Waarop enkelen onder hen vuurwerk afschoten richting de rij wachtenden voor de aula.

Louis Sarkozy

Gouverneur Nationale Bank: ‘Meer Europa, dat is een vorm van intellectuele luiheid’