Ryanair dreigt een deel van zijn vloot weg te halen uit Charleroi omdat de federale regering de luchthaventaks wil verdubbelen vanaf januari 2027. Het dossier is explosief. En begrijpelijk. Want Ryanair is de ruggengraat van Brussels South Charleroi Airport … en dus ook van Wallonië.

De luchthaventaks voor vluchten van meer dan 500 kilometer zou vanaf volgend jaar stijgen van 5 naar 10 euro per ticket. Ryanair reageert scherp en dreigt zo’n 20 routes te schrappen, waarvan 13 vanuit Charleroi, en 5 vliegtuigen weg te halen. ‘Dat gaat nooit gebeuren’, zegt luchtvaartanalist Luk De Wilde. ‘Charleroi behoort tot de meest winstgevende basissen van Ryanair. Die negen à tien miljoen passagiers gaan ze niet zomaar opgeven.’

Charleroi als ruggengraat

De Waalse regering verzet zich tegen de maatregel van de federale regering. Niet alleen omdat Brussels South Charleroi Airport een belangrijke economische motor is, maar ook omdat de luchthaven een van de weinige Waalse succesverhalen van internationale omvang is geworden. In 2024 verwelkomde ze meer dan 11 miljoen passagiers, goed voor een omzet van 126,9 miljoen euro en een winst van 21,4 miljoen euro. Enkel Brussels Airport scoort hoger qua passagiersverkeer, met 24,4 miljoen passagiers in 2024.

In tegenstelling tot Vlaanderen heeft Wallonië een langetermijnvisie ontwikkeld voor zijn regionale luchthavens

Volgens De Wilde is dat geen toeval, want Wallonië zet al jaren bewust in op luchtvaart als economische sector. ‘In tegenstelling tot Vlaanderen, en zelfs deels de federale overheid, heeft Wallonië een langetermijnvisie ontwikkeld voor zijn regionale luchthavens’, vertelt hij. ‘Luik werd uitgebouwd als vrachtluchthaven, Charleroi als passagiersluchthaven. Daar zijn jarenlang investeringen en beleidskeuzes rond gemaakt.’

Het belang van de lowcostmaatschappij

Die groei is vrijwel volledig te danken aan Ryanair, aangezien de Ierse prijsvechter volgens De Wilde er ongeveer 90 tot 95 procent van het verkeer vertegenwoordigt. Maatschappijen zoals Wizz Air en Air Corsica opereren ook vanuit Charleroi, maar spelen een veel kleinere rol. Daardoor is de luchthaven uitgegroeid tot een belangrijke werkgever in de regio. Niet alleen voor luchthavenpersoneel, maar ook voor bagageafhandeling, beveiliging, horeca, transport en toeristische diensten. ‘Voor Wallonië zijn zowel de economische activiteit als de tewerkstelling rond Charleroi bijzonder belangrijk’, zegt De Wilde.

Voor het zuiden van ons land gaat de discussie dus veel verder dan 5 euro extra belasting. Charleroi symboliseert een economisch model dat de regio de voorbije decennia bewust heeft uitgebouwd. En de federale maatregel dreigt de concurrentiepositie van de luchthaven aan te tasten.

Want, mocht Ryanair effectief capaciteit afbouwen, zullen reizigers daar waarschijnlijk weinig van merken, maar voor de luchthaven zelf ligt dat anders. ‘Minder vluchten betekent minder werk voor afhandelingsdiensten, beveiliging en andere ondersteunende activiteiten’, zegt de specialist. Toch verwacht hij geen grote werkgelegenheidsschok. Ook binnen Ryanair zelf zou de impact beperkt blijven, omdat een groot deel van het vliegend personeel uit andere Europese landen afkomstig is.

Wie plooit?

De Wilde verwacht niet dat de federale regering nog zal terugkomen op haar beslissing. ‘De taks geldt voor alle luchtvaartmaatschappijen en alle Belgische luchthavens’, zegt hij. ‘Het zou niet verstandig zijn om onder druk van één maatschappij die beslissing terug te draaien.’ Bovendien blijft de Belgische luchthaventaks ook na de verhoging relatief laag in vergelijking met landen zoals Nederland, waar passagiers aanzienlijk meer betalen.

De Wilde acht de kans klein dat Ryanair effectief zou vertrekken

Langs de andere kant staat Ryanair-topman Michael O’Leary bekend om zijn harde communicatie ten aanzien van overheden die belastingen of taksen verhogen. De maatschappij maakte eerder al gebruik van gelijkaardige drukmiddelen in verschillende andere Europese landen. Volgens de luchtvaartanalist moet men de huidige dreigementen dus relativeren, want hij acht de kans klein dat Ryanair effectief zou vertrekken.

Wel acht hij het mogelijk dat de maatschappij tijdelijk enkele vliegtuigen elders inzet. ‘Ze zouden eventueel een of twee vliegtuigen minder kunnen stationeren, maar dat gebeurt sowieso elke winter’, legt De Wilde uit. ‘In de zomer staan er ongeveer achttien toestellen in Charleroi, in de winter vaak maar veertien of vijftien.’ Dat betekent volgens hem dat eventuele besparingen zich zullen uiten in de frequentie waarmee naar bepaalde bestemmingen gevlogen wordt, eerder dan in het volledig schrappen van bepaalde routes.

Goed toekomstperspectief

Al bij al is De Wilde optimistisch. ‘De internationale vraag naar vliegreizen blijft stijgen en prognoses gaan uit van een verdere groei van het luchtverkeer richting 2050’, zegt hij. Volgens hem zal Ryanair dus ook nog blijven groeien. ‘Het is nu al de grootste luchtvaartmaatschappij in Europa, en zal zelfs nog groter worden. Ook in België.’

Luk De Wilde

‘Meestal hinkt Wallonië achterop, maar in de luchtvaart overtreffen ze Vlaanderen’