Tot grote razernij van Amnesty International en andere clubs waar de asielindustrie brood op de plank brengt, hebben enkele EU-landen het asielrecht tijdelijk afgeschaft. Finland, Polen en de Baltische staten deden dit om een en dezelfde reden: het hoofd bieden aan hordes migranten uit Afrika, Azië en het Midden Oosten. Het gaat vooral om moslims van combat age aan de oostgrenzen van de EU. Ze worden daar gedumpt door president Poetin en zijn handlanger Lukashenko, president van Belarus. Via vrijwillige bewegingen proberen sommige burgers nu eigenhandig hun landsgrenzen te verdedigen.

Lukashenko was vooral kwaad over de sancties die de EU hem had opgelegd. Poetin wilde aanvankelijk de aandacht van zijn troepenbewegingen aan de grens met Oekraïne afleiden. Nu probeert hij vooral de EU te destabiliseren – niet geheel zonder resultaat.

Situatie sinds 2021

Het probleem bestaat al sinds 2021.

Volgens de Poolse minister van veiligheidszaken Siemoniak krijgen de immigranten in hun land van herkomst Russische visa en worden ze vervolgens met vliegtuigen naar Moskou of Minsk gebracht. Uiteindelijk worden ze door Lukashenko’s soldaten in de ijskoude bossen en moerassen gevoerd, langs de ruim 400 kilometer lange grens tussen Polen en Belarus. Met primitieve wapens proberen de migranten dan massaal Poolse grenswachten te overmeesteren om de EU in te komen – terug kunnen ze niet.

Een deel van de migranten belandt in Litouwen, dat noordelijk aan Polen grenst. Recent nog werd een man uit Estland aangehouden, aldus Siemoniak, die vier Afghanen vanuit Litouwen de Poolse grens over probeerde te smokkelen.

Inmiddels staan er op veel plekken hoge hekken met prikkeldraad. Sinds kort hebben Poolse grenswachten ook toestemming om te schieten op migranten die hen aanvallen. Voor die toestemming moest eerst een dode vallen: een grenswacht werd neergestoken.

Opmerkelijk

Dat Polen onder premier Donald Tusk, als oud-voorzitter van de Raad van Europa een groot liefhebber van open grenzen, inmiddels zo ver is dat opgepakte illegalen zonder pardon retour gaan, mag opmerkelijk genoemd worden.

De meeste zogenaamde asielzoekers willen bovendien helemaal geen asiel in Polen. Het land mag dan de snelst groeiende economie van de EU hebben en qua gemiddeld inkomen over luttele jaren naar verwachting zelfs Japan voorbijstreven, migranten hebben daar geen boodschap aan. Ze willen naar Duitsland, of via Duitsland naar andere landen – met name landen die moslimvriendelijker zijn en hogere uitkeringen bieden. De enige landen waarvan Polen duizenden asielzoekers heeft opgenomen, zijn Oekraïne en Belarus. Die werken bijna allemaal. Behalve een groep autochtone en volledig geassimileerde Tataren zijn er nauwelijks moslims.

Een ware catch 22: Polen neemt geen asielaanvraag meer in behandeling en Duitsland stuurt elke asielzoeker terug om in Polen asiel aan te vragen.

Maar er is een nieuw probleem: sinds het aantreden van christendemocraat Merz laat ook Duitsland nauwelijks nog asielzoekers toe. Al helemaal niet als ze uit Polen komen, hun eerste landingsbasis in de EU, waar ze volgens de regels asiel hadden moeten aanvragen. Polen en Duitsland zijn inmiddels begonnen met wederzijdse grenscontroles. Een ware catch 22: Polen neemt geen asielaanvraag meer in behandeling en Duitsland stuurt elke asielzoeker terug om in Polen asiel aan te vragen.

Als we populistische Poolse politici mogen geloven, ziet Duitsland haar kans schoon om zoveel mogelijk ongeregeld te sturen dat eerder niet in Polen was. Extremistische en geestelijk uitgedaagde asielzoekers? Hup, naar het oosten, merken ze daar toch niet.

Burgerbewegingen

Dat is buiten een nieuw fenomeen in Polen gerekend: de ‘Grensverdedigingsbeweging’, burgers die vrijwillig de grens bewaken, opgericht door nationalistisch politicus Robert Bąkiewicz. De vrijwilligers tasten zelf in de buidel om gele hesjes, drones en infraroodkijkers aan te schaffen. Of zelfs quasi militaire kleding, waarin ze voor echte grenswachten of soldaten kunnen doorgaan. Ze zijn ook in het oosten actief en hebben eigen huisjes en tenten langs de grens.

Begin juli leidde dit tot spanningen met Duitsland. In Guben zette de Duitse politie een 18-jarige Afghaan de grensrivier Oder over naar het Poolse Gubin. Daar werd hij direct door een zelfbenoemde burgerpatrouille teruggestuurd, waarna Poolse grenswachten scherp reageerden op de Duitse handelwijze. Uiteindelijk bracht de Duitse politie de man 60 kilometer verderop opnieuw de grens over.

Een nieuw fenomeen in Polen: de ‘Grensverdedigingsbeweging’, burgers die vrijwillig de grens bewaken.

De Grensverdedigingsbeweging groeit intussen als kool, tot ongenoegen van premier Tusk. Zijn regering reageerde door extra mankracht naar de grens te sturen. Volgens waarnemers zou ook de tijdelijke opschorting van het asielrecht verband kunnen houden met de populariteit van deze burgerpatrouilles.

In Frankrijk reageren ze sneller op zulke initiatieven. Toen een groep identitaire jongeren naar de Alpen trok om gelukzoekers uit Italië tegen te houden, maakten gendarmes daar binnen een dag een eind aan. De gezelligheidsvereniging van de jongeren werd illegaal verklaard.

Perceptie versus realiteit

Opvallend is dat de perceptie van migratie vaak niet strookt met de realiteit. Polen schatten het aantal moslims in hun land op 7 procent. Het werkelijke aantal ligt onder 0,2 procent. Volgens het Pew Research Center zal dit aandeel in 2050 nog steeds onder 1 procent blijven. Ter vergelijking: Nederland en België zouden in dat jaar respectievelijk rond de 15 en 18 procent uitkomen, Zweden boven de 30 procent.

Uiteindelijk blijft Polen een beschaafd land. Twee Afghaanse asielzoekers die vanuit Belarus illegaal binnenkwamen, waren volgens een Poolse rechter te hardhandig aangepakt door grenswachten. Ze kregen elk 5000 zloty toegewezen, zo’n 1177 euro.

Lukashenko

Europese burgers vechten terug in Russisch machtsspel met migranten