Patrouilleren in Joodse wijken, stations, nucleaire sites en andere kritieke infrastructuur. Het wordt een taak voor de nog op te richten ‘Territoriale Reserve’ van Defensie. De eerste rekruten worden nu geselecteerd en deze zomer opgeleid.

Met 3.248 inschrijvingen voor 500 plaatsen is de campagne om jongeren warm te maken voor een vrijwillig militair dienstjaar alvast een succes. In dat jaar krijgen ze eerst een opleiding van tien weken, om nadien na een korte stage voltijds militair te zijn bij de eenheid waarvoor ze hebben gesolliciteerd. Na dat jaar kunnen ze kiezen: blijven als militair, als reservist, of ‘afzwaaien’ en een job kiezen in de burgerij.

Geduld is een militaire deugd

Door de vele inschrijvingen moet er een schifting gebeuren. Er komen dan ook selectieproeven: fysieke en medische testen, kennisproeven en een psychologisch gesprek. De 500 beste kandidaten krijgen een aanbieding.

De ‘dienstjarigen’ zullen allemaal ingezet worden voor beveiligingsopdrachten

Wie afvalt, maar toch in principe geslaagd is op de proeven, kan zich vanaf september opnieuw inschrijven voor het militair dienstjaar. De selectie daarvoor zal waarschijnlijk pas in de zomer van 2027 gebeuren. Wie niet zo lang wil wachten kan zich inschrijven voor een functie als voltijdse militair of reservist, al gebeurt de deliberatie ook daarvoor pas in februari of maart volgend jaar.

Wie dacht één jaar paracommando, kanonnier of chauffeur van pantserwagens te kunnen zijn, is eraan voor de moeite: de ‘dienstjarigen’ zullen allemaal ingezet worden voor beveiligingsopdrachten, zo vertelt luitenant-kolonel Margot Van Waeyenberge, diensthoofd marketing en communicatie bij Rekrutering en Selectie, in De Ochtend. 375 jongeren zullen die job invullen als lid van de landmacht, 75 zullen bij de luchtmacht dienen, en 50 jongeren zullen instellingen van de marine bewaken.

Beveiliging Belgisch grondgebied

Het militair dienstjaar is niet bedoeld om de bestaande eenheden van Defensie aan te vullen, al is dat wel wat initieel zal gebeuren. Dat heeft alles te maken met de oprichting van de Territoriale Reserve. Deze legertak zal ‘instaan voor de verdediging van het Belgische grondgebied, steun bieden aan de natie en wordt ook betrokken in opdrachten rond het begeleiden van troepentransporten (enablement) voor NAVO-partnerlanden en bij de beveiliging van gevoelige sites’, aldus Defensie.

De Territoriale Reserve zal taken overnemen die vandaag moeten worden uitgevoerd door de ‘gewone’ militairen

Concreet zal de Territoriale Reserve dus meer taken overnemen die vandaag moeten worden uitgevoerd door de ‘gewone’ militairen. Wacht lopen rond de kerncentrales, in Joodse wijken of aan stations; in de toekomst zal de Territoriale Reserve dit doen. Alleen, die eenheid bestaat vandaag nog niet. De eerste vijfhonderd rekruten starten deze zomer, vanaf 2028 wordt het aantal plaatsen opgeschroefd tot duizend per jaar. Voorlopig worden de jongeren nog bij gewone eenheden geplaatst, zodra de Territoriale Reserve operationeel is zullen ze hier worden ondergebracht.

Ook de kazernes zijn er nog niet voor de Territoriale Reserve. In het pas gepubliceerde Kwartierplan, dat een overzicht geeft van de huidige militaire kwartieren en de evolutie daarvan tegen 2035, staan nog geen duidelijke plannen voor de nieuwe legertak. ‘Voor elk van de kwartieren wordt de hoofdfunctie vermeld. Deze hoofdfunctie kan worden aangevuld met een of meerdere nevenfuncties. Zo zullen er in diverse kwartieren verspreid over het land eenheden van de territoriale reserve worden voorzien’, zo staat te lezen in het document. In het persbericht schrijft Defensie dat in elke provincie twee kwartieren moeten komen waar de Territoriale Reserve wordt gevestigd.

Uitrusting: 466 miljoen voor voertuigen

Naast de kwartieren en het personeel staat ook de aankoop van materieel nog niet meteen ingepland. De reservisten van de Territoriale Reserve moeten dezelfde uitrusting krijgen als de overige militairen. Daarnaast zullen ze over een mix van commerciële en militaire voertuigen beschikken voor verplaatsingen, opdrachten en oefeningen. Ook zal een deel van de toekomstige luchtafweer van Defensie, met name de NASAMS-luchtafweersystemen en Skyranger-systemen, door de Territoriale Reserve worden bediend, zo staat te lezen in de Strategische Visie, waarin de plannen voor Defensie tussen 2025 en 2034 staan.

Er moet nog een hele weg worden afgelegd voor de Territoriale Reserve operationeel is

In de Capability Investment Portfolio, een overzicht van de geplande investeringen in Defensie, staat in totaal 466 miljoen euro ingeschreven voor de aankoop van voertuigen voor de Territoriale Reserve. Het gaat in totaal over een duizendtal voertuigen, gaande van lichte jeeps, pick-ups en minibusjes tot allerhande vrachtwagens en bussen en zelfs vorkheftrucks.

Er moet dus nog een hele weg worden afgelegd voor de Territoriale Reserve operationeel is. De eerste stappen zijn gezet: huidige reservisten kregen al de vraag om een rol te spelen bij de Territoriale Reserve, onder meer om de nieuwe rekruten op te leiden. Op volle sterkte moet de eenheid bestaan uit zo’n vierduizend man, verspreid over het hele Belgische grondgebied.

Margot Van Waeyenberge

Het militair dienstjaar is er, maar wat nu?