Alleen de VRT en Raoul Hedebouw vinden de nieuwe Zevende Dag een geweldig programma. Hedebouw had het vorige zondag over een ‘fijne uitzending’, over een ‘boeiend gesprek met de burgers’. En bekeken vanuit zijn standpunt had hij overschot van gelijk. Hedebouw had eens te meer kunnen laten zien een geweldig sympathieke jongen te zijn. Elk onderwerp werd door de moderator welwillend afgesloten met ‘Ok. Goed!’

Onze openbare omroep heeft nu ook in De Zevende Dag vragen van kijkers geïntroduceerd. Wat wordt verkocht als ‘de verbinding met de mediagebruiker’ is ontaard tot een systeem waarbij de redacties zelf niet meer hoeven na te denken. Walter vraagt…, Mieke vraagt… Dan nog een ‘Ok. Goed!’ en klaar is kees. En keer op keer wordt vermeld dat er weer massaal is gereageerd…

Die kijkersvragen zijn een zegen voor de talloze uitgebluste medewerkers, van wie op die manier vooral het welzijn aanzienlijk wordt bevorderd. Voor de VRT een aandachtspunt van de eerste orde.

Als je de bal voor het doel legt moet je niet verontwaardigd zijn dat de tegenpartij die erin trapt.

Dat dit systeem ook makkelijk kan worden gemanipuleerd is blijkbaar geen probleem. Je hoeft anders geen fantast te zijn om te bedenken dat op de partijhoofdkwartieren (met de gulhartige steun van de belastingbetaler) mensen klaar zitten om als Walter en Mieke passende vragen toe te zenden. Vragen waarop ze overigens ook het antwoord kennen. Omdat ze vaak zelf die antwoorden zorgvuldig hebben voorbereid.

Je kan dat die partijen nauwelijks kwalijk nemen. Als je de bal voor het doel legt moet je niet verontwaardigd zijn dat de tegenpartij die erin trapt. Maar er is meer.

Zelf nadenken

Journalisten en redacties worden betaald om uitgerekend wel zelf na te denken. Er wordt in de ideale wereld zelfs van ze verwacht dat ze hun publiek verrassen. Ze worden geacht mensen op gedachten te brengen die ze eerder misschien niet hadden. Gedachten waar ze zonder hulp van die journalisten naar alle waarschijnlijkheid zelf nooit op gekomen waren.

Evengoed is het concept van de nieuwe Zevende Dag – een gesprek van een uur met één gast – waardevol. Want we missen dat soort grondigheid. Alleen moet je dat kunnen en willen waarmaken. Durven waarmaken ook.

Van journalisten wordt in de ideale wereld verwacht dat ze hun publiek verrassen.

Je moet bijvoorbeeld niet obligaat vasthouden aan de actualiteit. Over de verijdelde aanslag op de premier valt echt niets zinnigs meer te zeggen. Justitieminister Verlinden kreeg, ook vorige zondag, bij VTM daarover vragen en zelfs die zei tot twee keer toe letterlijk dat wat ze erover wist was wat ze ‘uit de media’ had vernomen.

Idem in De Zevende Dag, met zoals in alle andere programma’s – ook daar moet je van durven afstappen – steevast eerst een filmpje met alweer dezelfde beelden die iedereen al honderd keer eerder heeft gezien. En daarna Hedebouw die zegt de aanslag te veroordelen. Had iemand gedacht dat hij iets anders ging zeggen?

Wakker

En als het dan toch over zo’n razendsnel belegen rakend onderwerp moet gaan, kun je als interviewer maar beter wakker zijn. Hedebouw zegt op een bepaald moment dat het toenemend geweld in de samenleving een logisch gevolg is van de toenemende ongelijkheid. Een interessante stelling waarover minstens vier-vijf vragen kunnen worden gesteld. Bijvoorbeeld dat alle data aantonen dat de ongelijkheid in onze samenleving afneemt… om maar iets te zeggen. Die vragen komen er niet. De moderator zegt: ‘Goed!’ en roept de kijkers nog eens op gebruik te maken van de QR-code.

De moderator zegt: ‘Goed!’ en roept de kijkers nog eens op gebruik te maken van de QR-code.

En daar komt al een eerste kijkersvraag. Of Hedebouw nog gelooft in het communisme, een systeem dat al zo vaak heeft gefaald, in Rusland, in China… (Toegegeven, een interessante vraag.) Rusland en China, zegt Hedebouw, dat was geen communisme. Wat daar niet op volgt is de vraag of het antwoord – ‘Rusland was slecht uitgevoerd communisme’ – inmiddels niet is uitgegroeid tot een communistisch cliché zo groot als Siberië.

Hedebouw schakelt in geen tijd over naar een betoog tegen het kapitalisme. Zegt er in één adem bij dat Nobelprijswinnaar Maria Machado een extreemrechtse figuur is. Ook interessant om op in te gaan, maar… daar komt de volgende vraag van de kijker! Over de bewapeningswedloop van de Chinese vrienden.

Dat zijn mijn vrienden niet, zegt Hedebouw. Ook interessant, maar helaas…

Nog een kijker… (Ik begin te denken dat politieke partijen ook vragen toezenden om hun tegenstrevers de duvel aan te doen…) Of Hamas een terreurbeweging is? Ja, zegt Hedebouw, als Israël dat ook is. ‘Ok. Goed!’

Omdat nadenken over een diepgravend interview van een uur bepaald lastig is, heeft de VRT-redactie een tweede gast uitgenodigd. Dit keer de baas van VOKA. Die zegt wat je van een VOKA-baas kan verwachten. Waarop Hedebouw zegt wat iedereen kan verwachten. Waarop de moderator besluit dat er tussen de twee grote verschillen zijn, maar, zegt hij, ‘dat was te verwachten’.

Feest van de oppervlakkigheid

Zo gaat dit feest van de oppervlakkigheid nog een tijdlang door. Geheel voorspelbare vragen, dito antwoorden.

Uiteraard ook over geld. Niet over de miljardenput in onze begroting. Wel over de parochiale afgunst die onder het label ‘geld van de politiek’ wordt gecatalogeerd. Hedebouw raakt daarover maar niet uitgezemeld. Zelf leeft deze heilige van 2.350 euro, zegt hij.

Geheel voorspelbare vragen, dito antwoorden.

Heeft hij misschien een auto ‘van de partij’? Vraag wordt niet gesteld. Heeft hij ook een chauffeur ‘van de partij’? Hoe doet hij dat dan met de fiscus – hij verdient vijf keer zoveel: zou het de belastingen dan worst wezen wat hij met dat geld doet? Of parlementsleden van de PVDA daardoor niet nog veel meer partij-afhankelijk zijn dan die van andere partijen? Geen van deze vragen wordt gesteld.

Hedebouw mag dan wel zeggen dat zijn niet-meer-verkozen parlementsleden geen uittredingsvergoeding opnemen, en de partij mag op haar website dan wel zeggen dat dit vrome gedrag in 2024 goed was voor een ‘geschenk van twee miljoen aan de gemeenschap’… Evengoed wordt de logische vraag niet gesteld waarom ze hun ‘totaal overdreven’ maandelijkse vergoeding niet aan de gemeenschap teruggeven, maar doorstorten naar de partij.

Dicht bij het volk

Wel zegt Hedebouw dat de PVDA-verkozenen net door die 2350 euro politiek dicht bij het volk staan. Ze denken daardoor zoals ‘de mensen’. In de communistische theologie wordt ons denken blijkbaar volledig door ons inkomen gedicteerd. De moderator zegt deze keer niet ‘OK. Goed!’ Hij zegt: ‘Dat snap ik.’

Ook interessant. Als we al die journalisten en programmagenieën bij de VRT nu eens maximaal 2350 euro netto lieten verdienen? Hou je de omroep dan niet lekker dicht bij het volk?

Maria Machado

Het Feest van de Oppervlakkigheid