Laten we dit vooropstellen: Eddy Planckaert is een sympathieke en geestige kerel. Hij heeft bovendien de nodige tegenslagen overwonnen. Eddy was nog heel jong toen vader Gaston, een bescheiden wielrenner uit Nevele, omkwam in een auto-ongeluk. Moeder Gusta stond er alleen voor met vijf kinderen.

Jaren later, na een mooie wielercarrière, begint Eddy een houtzagerij in Litouwen maar gaat failliet en woont daarna met twee keer niks in een povere chalet op een berg in de Ardennen, samen met zijn hele gezin en hun huishouden. Kortom: Eddy is een man met een verhaal.

Het is op dat punt in 2003 dat VTM, in het kielzog van de Pfaffs, een realitysoap start rond De Planckaerts. En zoals dat gaat op een commerciële zender: iets wat redelijk veel succes heeft, wordt jarenlang uitgemolken, in dit geval tot 2009. De Planckaerts hielden aan de reeks een succesvolle B&B over, die ze tot op vandaag nog altijd zelf uitbaten.

Regisseur Tom Waes

Aanvankelijk had het nog wel iets, zo’n Vlaamse clan die zich niet liet verslaan door armoedige omstandigheden. De eindredacteur-regisseur in de beginjaren van ‘De Planckaerts’ was trouwens de toen nog onbekende Tom Waes. Want het is niet omdat ‘reality-tv’ een zogenaamd waarheidsgetrouwe weergave is van het echte leven dat er geen redactie of regisseur aan te pas komt.

Het echte leven biedt van nature niet de benodigde spanningsboog om een klein uurtje televisie boeiend te maken. En dus gaan de makers van een reality-soap – zeker als die al een paar seizoenen loopt – impulsen bedenken en personages stimuleren tot actie om zo de kijkers geïnteresseerd te houden.

Het is typerend voor dat soort televisieprogramma: een cruise maken, huwelijksgeloften hernieuwen, een oude vriend die ‘onverwacht’ opduikt… De ene gebeurtenis is al toevalliger dan de andere. Heeft iemand soms vage huwelijksplannen? Dan zal het productieteam zeker aandringen om nog voor het einde van het tv-seizoen te trouwen voor de camera. Dat spreekt voor zich!

Chateau Meiland

In 2020 verschenen de Planckaerts plots opnieuw op televisie, maar deze keer bij VRT. En gek genoeg bleek Eddy’s grote droom toch niet hun zaak in de Ardennen te zijn, maar de renovatie van een uitgebrand kasteel in het midden van Frankrijk tot een nieuwe B&B. Opmerkelijk, want dat was een paar jaar eerder ook al de droom van een heel andere familie: die van Martien Meiland uit Noordwijk in Nederland.

Meiland had in 2007 met zijn gezin een kasteel verbouwd tot een B&B in het programma ‘Ik vertrek’. En in 2019 kregen de Meilandjes nog eens een eigen reality-soap, waarin ze alweer een kasteel gingen verbouwen tot B&B. Toevallig werd ‘Chateau Meiland’ gemaakt door hetzelfde productiehuis dat nu ‘Chateau Planckaert’ produceert. Zo ‘spontaan’ is reality-tv.

Het draait bij Meiland veel meer om de hysterische, nichterige reacties van Martien en diens onhebbelijkheden

Natuurlijk is Chateau Planckaert niet zomaar een doorslagje van Chateau Meiland. Hoewel: toevallig hadden ze allebei in het eerste seizoen een heel gelijkaardige schouwbrand. Maar verder draait het bij Meiland veel meer om de hysterische, nichterige reacties van Martien en diens onhebbelijkheden.

Positivo’s

Omdat Chateau Planckaert op VRT wordt uitgezonden, heeft hun versie een veel positievere ondertoon. Dat is namelijk al jaren het dwangmatige devies op de eerste zender van de openbare omroep: alle programma’s moeten zo constructief, verbindend en positief mogelijk zijn, ook al gaan ze bij voorkeur over enge ziektes, trauma’s of doodgaan.

Zo zien we in een aflevering van Chateau Planckaert geen hoogoplopende frustraties of knallende ruzies, terwijl je toch zou denken dat die soms voorvallen als drie generaties elkaar voortdurend op de lip zitten. Maar neen: in Chateau Planckaert geen drama, noch overdreven reacties of intriges en dus ook geen ‘guilty pleasure’ voor de kijker.

In de plaats daarvan bestaat een doorsnee aflevering uit onschuldige tafereeltjes die steevast na een minuut of drie eindigen met gelach. Als Francesco en Magali het zwembad in orde brengen voor het vakantieseizoen, dan springt gekke Eddy natuurlijk met kleren, schoenen én gsm in het zwembad. En dat verhaal krijgen we tien minuten later nog eens, maar dan terwijl ze het proestend vertellen aan de anderen. Als Eddy een hele aflevering lang met een grasmachine over het domein rijdt en Francesco ondertussen stroomkabels legt voor de glampingtenten, dan komt onvermijdelijk de clou aan het einde van de aflevering: die gekke Eddy rijdt toch wel met de grasmachine over zo’n stroomkabel, zeker!

De openbare omroep?

Op zich is er niets tegen wat onschuldig amusement over een familie die de namen van hun kinderen (Iluna, Magena, Elara) lijkt te bedenken door willekeurige elementen uit de tabel van Mendelejev als lettergrepen aan elkaar te plakken. Maar dat mag, dat is uiteindelijk alleen maar een kwestie van ‘smaak en goesting’.

Misschien is het tijd dat een bouwfirma dat kasteel eindelijk eens afwerkt

En toch: intussen zijn we al aan het zesde seizoen toe. En dat kasteel is nog altijd niet af. (Want dat zou het einde van het programma betekenen?) Bovendien mochten we ook al de gênante spin-off ‘Junior op zoek naar de liefde’ ondergaan. Dat was ongetwijfeld een idee van de zeer commercieel denkende ‘directeur content’ Ricus Jansegers, de man die ondertussen ontslagen werd na een aanslepend conflict met het – tegelijk ook ontslagen – ‘nethoofd’ van VRT1.

Misschien is het tijd dat een professionele bouwfirma dat kasteel eindelijk eens afwerkt en een nethoofd met een fris hoofd het roer omgooit, richting iets wat wél past bij de taak van een openbare omroep.

Martien Meiland

VRT slaat De Planckaerts mis