Exact vijf jaar geleden werd Samuel Paty, leerkracht geschiedenis in een school vlakbij Parijs, onthoofd door een islamist. In een interview met Le Journal du Dimanche is zijn zus Mickaëlle Paty vlijmscherp voor de Franse politiek en voor de aanhoudende laksheid in Frankrijk voor het oprukkende islamisme.

Paty (47) werd op gruwelijke wijze om het leven gebracht door de amper achttienjarige Tsjetsjeense moslim Abdoullakh Anzorov. De dader werd kort na de moord door de Franse politie doodgeschoten.

Enkele dagen voor zijn dood had Paty twee Mohammed-spotprenten getoond tijdens een les over het belang van de vrije meningsuiting. Leerlingen die de cartoons niet wilden zien, kregen vooraf de kans het klaslokaal te verlaten.

Paty werd het mikpunt van een online haatcampagne die hem finaal het leven kostte.

Een vader van een moslimleerling uit de klas, die tijdens de bewuste les trouwens niet aanwezig was, publiceerde daarop samen met de islamitische activist Abdelhakim Sefrioui op sociale media video’s van Paty waarin hij hem beledigde. Die video’s gingen viraal en Paty werd het mikpunt van een online haatcampagne die hem finaal het leven kostte.

Holle woorden

In een uitgebreid interview met Le Journal du Dimanche maakte zijn zus Mickaëlle afgelopen weekend een balans op van de voorbije vijf jaar. Een periode waarin Frankrijk af te rekenen kreeg met een waslijst aan islamistische aanslagen, waarbij in 2023 ook nog een tweede leerkracht werd vermoord.

Het is niet de politieke passiviteit die ons zal beschermen.

‘Na elke aanslag hoor ik vanuit de politiek dezelfde holle woorden. Maar wat heeft al die verontwaardiging ons eigenlijk opgebracht?’ vraagt ze zich af. ’Ik stel vandaag vast dat er na de moord op mijn broer niets veranderd is. Het is niet de politieke passiviteit die ons zal beschermen. De islamisten hebben de overtuiging ingang doen vinden dat zij het bij het rechte eind hebben: wie zich verzet tegen hun ideeën wordt weggezet als islamofoob.’

Weinig subtiele waarschuwing

De voorbije jaren werden er in honderden Franse scholen jaarlijks herdenkingsmomenten georganiseerd ter nagedachtenis van Samuel Paty. Tientallen of zelfs honderden keren al werden die verstoord of geboycot. Erger nog: ‘Je vais lui faire une Paty’ is intussen een soort van vaste uitdrukking geworden, een weinig subtiele waarschuwing van leerlingen aan het adres van een leerkracht die wel eens hetzelfde lot zou kunnen ondergaan als Samuel Paty.

Mickaëlle Paty zelf groeide de voorbije jaren uit tot het boegbeeld van de strijd tegen het islamisme en vóór de vrije meningsuiting. Ze gaf de aanzet tot de oprichting van een parlementaire commissie die het geweld en de bedreigingen tegen leerkrachten moet onderzoeken, schreef een boek en dook op in tal van documentaires.

Levert al dat gepraat ook iets op, vraagt Paty zich af.

‘Ik kan niet zeggen dat er niet naar mij geluisterd wordt’, klinkt het in het interview. ‘Maar levert al dat gepraat ook iets op, behalve een parlementair rapport met zeventig aanbevelingen dat stof ligt te vergaren op het bureau van de minister van Onderwijs? Drie jaar na mijn broer werd er in Arras opnieuw een leerkracht de keel overgesneden door een islamist, wat is er dan eigenlijk veranderd?’

Jarenlange celstraffen

In november 2023 werden de vijf middelbare scholieren die Paty als ‘terrorist’ hadden aangewezen en zo de moordenaar op zijn spoor hadden gezet door de jeugdrechtbank veroordeeld voor medeplichtigheid aan een misdrijf.

Acht islamisten die mee de online haatcampagne tegen Paty hadden opgezet, werden vorig jaar tot jarenlange celstraffen veroordeeld wegens medeplichtigheid aan moord en deelname aan een criminele terroristische organisatie. Vier veroordeelden gingen in beroep, dat proces start over enkele weken.

Begin dit jaar werd het Collège Bois d’Aulne in Conflans-Sainte-Honorine omgedoopt tot Collège Samuel Paty, als eerbetoon aan de vermoorde leraar.

Mickaëlle Paty

Zus Samuel Paty, vijf jaar na de gruwelmoord: ‘Wat is er de voorbije jaren nu eigenlijk veranderd?’